Ο Αλμπαϊράκ και το παιχνίδι εξουσίας

Ηταν τη νύχτα της 15ης Ιουλιου 2016. Ο τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν προσγειωνόταν στο αεροδρόμιο της Κωνσταντινούπολης. Επρόκειτο να δώσει την πρώτη συνέντευξη Τύπου, το βράδυ που το καθεστώς του βίωσε τη μεγαλύτερη πρόκληση από τότε που ο ίδιος εξελέγη πρωθυπουργός το 2002. Εκείνο το βράδυ ένα άτομο καθόταν δίπλα στον Ερντογάν, γελώντας στις κάμερες και επιδεικνύοντας μια εικόνα ηρεμίας και αυτοπεποίθησης. Ηταν ο Μπεράτ Αλμπαϊράκ, ο γαμπρός. Δεν έστεκε εκεί σαν διακοσμητική φιγούρα. Ηταν ο πιο κοντινός πολιτικός, στον οποίο ο Ερντογάν επέτρεψε να αναμειχθεί  λεπτομερώς στη λήψη αποφάσεων.

Ο Αλμπαϊράκ είναι ένας από τους δύο γιους του ισλαμιστή συγγραφέα Σαδίκ Αλμπαϊράκ, γνωστού διανοούμενου στο κίνημα του πολιτικού Ισλάμ και παλιού φίλου του Ερντογάν. Η ζωή του Μπεράτ άλλαξε από τότε που παντρεύτηκε την κόρη του Ερντογάν, Εσρα, το 2004. Το 2007, στην ηλικία των 29 ετών, έγινε διευθύνων σύμβουλος του Ομίλου Calik, έναν επιχειρηματικό κολοσσό με διάφορες επενδύσεις στην υφαντουργία και τις κατασκευές. Η απότομη άνοδος του Αλμπαϊράκ στον επιχειρηματικό τομέα αντανακλούσε επίσης στην πολιτική σκηνή.

Μετά τη συμμετοχή του τον Ιούνιο του 2015 στις εκλογές εκλέχθηκε βουλευτής Κωνσταντινούπολης, όπως ξανά στις επαναληπτικές του Σεπτεμβρίου. Ακολούθησε ο διορισμός του ως υπουργού Ενέργειας και Φυσικών Πόρων. Τον Ιούνιο του 2018 βρισκόταν στην κορυφή της λίστας υποψήφιων δημάρχων για την Κωνσταντινούπολη, μια θέση κύρους, που παλιότερα ανήκε στον πεθερό του. Με την εισαγωγή του νέου προεδρικού συστήματος το 2018 ο Αλμπαϊράκ διορίστηκε υπουργός Οικονομίας.

Ηταν βέβαια κάτι περισσότερο από υπουργός υπεύθυνος για την εθνική οικονομία. Ηταν επίσης μέλος της Διοικητικής Επιτροπής για τη Βιομηχανία Αμυνας. Η παρουσία του έγινε ιδιαίτερα διακριτή σε συναντήσεις υψηλής πολιτικής, όπως το G20 και η Σύνοδος της Αστάνα, δίπλα στον Ερντογάν. Εχει φωτογραφηθεί, εξάλλου μπροστά από τους υπουργούς Εξωτερικών και Αμυνας – κυριολεκτικά, μπροστά τους – σε διάφορες επίσημες αποστολές. Υπήρξε επίσης ο πρώτος και μοναδικός τούρκος υπουργός που συναντήθηκε με τον αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ χωρίς τον τούρκο πρόεδρο παρόντα.

Η εκμετάλλευση του φυσικού αερίου στη Μεσόγειο και τη Μαύρη Θάλασσα εκ μέρους της Τουρκίας ήταν το πρότζεκτ που είχε την υπογραφή του. Και ήταν ο κύριος υπερασπιστής της ανορθόδοξης πολιτικής Ερντογάν να κρατήσει χαμηλά τα επιτόκια της λίρας. Ο Αλμπαϊράκ έχει καταφέρει να διορίσει τους κοντινότερους συνεργάτες του στα υψηλά κλιμάκια της τουρκικής γραφειοκρατίας, έτσι ώστε να έχουν επιρροή στο κυβερνών κόμμα, τους δικαστές, την οικονομία, την άμυνα και την ενεργειακή πολιτική της Τουρκίας. Με τον αδερφό του, Σερχάτ, επικεφαλής του φιλοκυβερνητικού ομίλου Calik, ο Μπεράτ κυριάρχησε στο μιντιακό τοπίο της Τουρκίας.

Και τώρα φεύγει ανακοινώνοντας την παραίτησή του σε μια ανάρτηση του Instagram. Η κίνηση αυτή έρχεται ύστερα από την απόφαση του Ερντογάν να αλλάξει τη διαχείριση όσον αφορά τις οικονομικές πολιτικές της Τουρκίας, γεγονός που περιλαμβάνει και τον διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας. Δεν είναι ξεκάθαρο εάν ο Αλμπαϊράκ θα συνεχίσει να ασκεί έλεγχο σε κρατικούς θεσμούς της Τουρκάις χωρίς την υπουργική του ιδιότητα. Αλλά αυτό που ξέρουμε είναι ότι η γεμάτη αυτοπεποίθηση εικόνα του, εκείνη τη νύχτα του 2016, είναι ήδη «ιστορία», όπως και η παραίτησή του στο Instagram.

O Emre Caliskan είναι δημοσιογράφος του BBC και υποψήφιος διδάκτωρ στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης