Τα ελληνικά πανεπιστήμια σε κρίση διαρκείας. Ποιο το όραμα;

Επίθεση εγκληματικής ομάδας στον πρύτανη του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών. Υπάρχουν κάποιοι που για μεγάλο χρονικό διάστημα προσεγγίζουν τα φαινόμενα αυτά με έναν ιδιότυπο τρόπο, αναφερόμενοι στην έλλειψη παιδείας, στις κοινωνικές αδικίες και σε άλλες δικαιολογίες. Στην ουσία προσφέρουν ασυλία στους αδικούντες. Θέτω λοιπόν το ερώτημα: Υπάρχει χώρα σε όλο τον κόσμο όπου η παιδεία, η κοινωνική πρόοδος κ.λπ. εξάλειψαν το έγκλημα; Οχι. Ενα μικρό ποσοστό θα υπάρχει σε κάθε κοινωνία. Είναι ζήτημα στατιστικής κατανομής. Η ατιμωρησία που έχει εγκατασταθεί στα ελληνικά πανεπιστήμια προσφέρει τον χώρο για να εκδηλώσουν τα άτομα αυτά τα χαρακτηριστικά τους.

Τις οργανωμένες ή και ανοργάνωτες επιθέσεις έχει υποχρέωση να τις ελέγξει η πολιτεία, τόσο για να επανέλθουν τα πανεπιστήμια σε μια κανονικότητα, όσο και για να μη δούμε τα χειρότερα. Η ατιμωρησία προκαλεί για ακόμη χειρότερες πράξεις. Πολλοί από τους σκληρούς τσαμπουκάδες φοιτητές, όταν πήγαν σε ξένα πανεπιστήμια για μεταπτυχιακά, μεταμορφώθηκαν σε «αρσακειάδες», γιατί απλώς δεν τους έπαιρνε. Αν είναι λοιπόν τόσο απλό, γιατί δεν διορθώνεται χρόνια τώρα αυτή η ανωμαλία; Η γνώμη μου είναι ότι όλοι φοβούνται. Οι διοικήσεις των πανεπιστημίων αισθάνονται μια συνεχή απειλή που κατά διαστήματα εκδηλώνεται με λεκτικές επιθέσεις, παρεμπόδιση εισόδου, σωματική βία κ.ά. Οι δυνάμεις καταστολής (Εισαγγελέας και Αστυνομία) φοβούνται τον πρώτο νεκρό μέσα σε πανεπιστήμιο και το τι θα επακολουθήσει ενός απευκταίου τέτοιου γεγονότος. Η πολιτική τάξη σπρώχνει χρόνια τώρα το πρόβλημα παρακάτω επειδή ακριβώς φοβάται το όποιο πολιτικό κόστος αποκατάστασης κάποιας ανεκτής τάξης μέσα στα πανεπιστήμια. Ακουσα πολλές φορές στο παρελθόν πολιτικούς να κατηγορούν πρυτάνεις, ξεχνώντας βέβαια ότι η όλη κατάσταση έχει προκύψει από την απόλυτη ατιμωρησία που υπάρχει λόγω των νόμων που ισχύουν για τα πανεπιστήμια. Το πρόβλημα ξεκίνησε με τις νομοθετικές ρυθμίσεις που υιοθετήθηκαν πριν από σαράντα χρόνια κάτω από συνδικαλιστικές πιέσεις. Μια προσπάθεια, πριν από δέκα χρόνια, για την αλλαγή του σκηνικού ανατράπηκε για ακατανόητους λόγους από τον κ. Αρβανιτόπουλο και στη συνέχεια ο ΣΥΡΙΖΑ ολοκλήρωσε την αναίρεση αυτή. Δηλαδή δεν έχει αποδοθεί το διευθυντικό δικαίωμα στις διοικήσεις των ελληνικών πανεπιστημίων. Με έναν περίεργο τρόπο, αυτό δείχνει να βολεύει πολλούς. Τους καθηγητές που είναι ανεξέλεγκτοι, τους φοιτητές που δεν υπολογίζουν κανέναν και τίποτα και τις διοικήσεις που για όλα φταίει το υπουργείο. Κανένας δεν αισθάνεται ότι μπορεί να ελεγχθεί και να αποδώσει λογαριασμό. Οσο για το ζήτημα του Οικονομικού Πανεπιστημίου, ο ισχυρισμός της πολιτικής τάξης ότι δεν συμφωνούν οι πρυτάνεις με τις ενδεχόμενες αλλαγές είναι προσχηματικός. Εάν η κυβέρνηση θέλει να διορθώσει τα πράγματα στα πανεπιστήμια, πρέπει να προχωρήσει στις απαιτούμενες νομοθετικές ρυθμίσεις. Οι πρυτάνεις δεν νομοθετούν και βέβαια φοβούνται.

Φτάσαμε λοιπόν σε μια κατάσταση τουλάχιστον ντροπιαστική που, από ό,τι γνωρίζω, δεν συναντάται πουθενά στον κόσμο, όταν η πραγματικότητα θα μπορούσε να ήταν πολύ διαφορετική. Η χώρα μας διαθέτει τις προϋποθέσεις να εξελιχθεί σε πανεπιστημιακό κέντρο της ευρύτερης γεωγραφικής περιοχής. Καλά πανεπιστήμια, με κέντρα αριστείας διεθνούς ακτινοβολίας. Κάτι που θα μπορούσε να επιτευχθεί τόσο με τη ριζική αλλαγή σκηνικού μέσα στα πανεπιστήμια όσο και εάν ένα μέρος των εξαιρετικών ελλήνων καθηγητών που κοσμούν τα καλύτερα πανεπιστήμια του κόσμου λειτουργούσε μέσα στη χώρα. Είναι από τους λίγους τομείς όπου διαθέτουμε τόσο ισχυρό συγκριτικό πλεονέκτημα. Θα μπορούσαμε να το αξιοποιήσουμε. Είναι κρίμα να τιμωρούμε τη χώρα μας.

Ο Θεμιστοκλής Λέκκας είναι ομότιμος καθηγητής, πρώην πρύτανης του Πανεπιστημίου Αιγαίου