Οι ηθοποιοί και οι άλλοι…

πό την περασμένη τηλεοπτική σεζόν, με αφορμή τις «Αγριες Μέλισσες», αρχίσαμε όλοι να μιλάμε για τους θεατρικούς ηθοποιούς που είπαν «ναι» στην τηλεόραση. Η Μαρία Κίτσου στάθηκε μια ηχηρή αφετηρία κι ευτυχώς δεν ήταν η μοναδική. Κι άλλοι ηθοποιοί κι άλλες σειρές ήρθαν να προστεθούν κι έτσι φέτος το τοπίο της μικρής οθόνης άνοιξε. Οσοι τόλμησαν να περιλάβουν στις διανομές τους άφθαρτα πρόσωπα, βγήκαν πολλαπλώς κερδισμένοι.

Παράλληλα η δικαιολογημένη ανασφάλεια στον χώρο του θεάτρου λόγω της πανδημίας επέτρεψε φέτος σε εκφραστές της υποκριτικής τέχνης να βρουν διέξοδο στην τηλεόραση. Λόγοι οικονομικοί αλλά και λόγοι καθαρά επαγγελματικοί – κανείς δεν επιδιώκει να κάθεται σπίτι του και να κοιτάει το ταβάνι – έφεραν γερά θεατρικά ονόματα από τη σκηνή στα πλατό.

Το μέσο παραμένει πολύ ισχυρό. Η τηλεόραση εξακολουθεί να προσθέτει δημοτικότητα και δημοσιότητα σε όποιον ενδίδει. Μόνον που η νέα κατάσταση άνοιξε την πόρτα σε καλλιτέχνες που καθώς είχαν μάθει να παιδεύονται στις πρόβες για μια παράσταση, παιδεύονται και τώρα για ένα πλάνο. Κι αυτό δεν κρύβεται.

Από την εξαιρετική Μαίρη Μηνά που πρωταγωνιστεί στην «Αγγελική» πλάι σε ηθοποιούς της στόφας του Γιώργου Χρυσοστόμου και της Φιλαρέτης Κομνηνού, ως τον Πυγμαλίωνα Δαδακαρίδη που μαζί με την Ελενα Μαυρέα και τον Μιχάλη Σαράντη συνεργάζονται στη «Φαμίλια», τα μηνύματα είναι μόνον θετικά.

Και έχει και συνέχεια: Η Λυδία Φωτοπούλου με τις θεατρικές της περγαμηνές που σολάρει στην «Τούρτα της μαμάς», σε έναν ρόλο που εκπλήσσει αλλά και η Βαγγελιώ Ανδρεαδάκη («Ηλιος») με το άμεσο και ρεαλιστικό της παίξιμο δεν αφήνουν περιθώρια αμφισβήτησης. Από τους νεότερους, ο Γιωργής Τσουρής και ο Φοίβος Ριμένας («Χαιρέτα μου τον Πλάτανο») επιβεβαιώνουν τον κανόνα: Ο καλός ηθοποιός, ο ηθοποιός που έχει μάθει να δουλεύει με κόπο, δεν χάνει τίποτα από αυτά παίζοντας στη μικρή οθόνη. Αντιθέτως, και ο ίδιος κερδίζει εμπειρία και ο τηλεθεατής μαθαίνει να ξεχωρίζει.

Επιστρέφοντας στις «Μέλισσες», δύσκολα να μη σταθεί κανείς στην ερμηνεία της Αλεξάνδρας Παντελάκη, βιωμένη και τόσο φυσική. Ούτε βέβαια μπορεί να αψηφήσει, για άλλη μια φορά, το ταλέντο του Γιώργου Γάλλου, που έχει επωμιστεί έναν ρόλο γεμάτο αντιθέσεις – τον οποίο υπηρετεί με πλήρη κατάθεση ψυχής. Πόσοι και πόσοι δεν «ανακάλυψαν» τον Θανάση Κουρλαμπά μέσα από τον ρόλο του κρυφού ομοφυλόφιλου και άλλοι πόσοι εξήραν την ερμηνεία του Νίκου Ψαρρά – και το καστ διαθέτει ακόμα τον Βασίλη Μπισμπίκη αλλά και τον Αργύρη Πανταζάρα.

«ΔΙΑΜΑΝΤΙΑ». Εχουμε την τάση να ξεχνάμε τα «διαμάντια» που έχει προσφέρει η ελληνική, δημόσια και ιδιωτική, τηλεόραση, και να στεκόμαστε στις καθημερινές σαπουνόπερες και μόνον. Οπως όταν ο Κώστας Κουτσομύτης μετέφερε με τόση μαεστρία την ελληνική λογοτεχνία στη μικρή οθόνη με τον «Κίτρινο Φάκελο» του Καραγάτση και πρωταγωνιστές τον Γιώργο Μιχακαλόπουλο, τον Γιώργο Κιμούλη και την Καρυοφυλλιά Καραμπέτη. Ή τα «Βαμμένα Κόκκινα Μαλλιά» και «Η αγάπη άργησε μια μέρα», μεταξύ πολλών άλλων ακόμα.

Στην «Αίθουσα του Θρόνου» που σκηνοθέτησε η Πηγή Δημητρακοπούλου το καστ ήταν απολύτως θεατρικό – με τον Μίμη Κουγιουμτζή και τη Ρένη Πιττακή να ηγούνται, έστω για λίγα επεισόδια και μαζί τους τη νεότερη τότε γενιά – Μαρία Ναυπλιώτου, Αρης Λεμπεσόπουλος, Δημήτρης Λιγνάδης, Μυρτώ Αλικάκη… Οπως και το ξεχωριστό «10» ή οι σειρές της Μιρέλλας Παπαοικονόμου…

Η τηλεόραση δαιμονοποιήθηκε από την προχειρότητα, την ελαφράδα και τη βιασύνη. Κι όμως, όπως αποδεικνύει η τρέχουσα πραγματικότητα, όταν την πάρεις στα σοβαρά, το αποτέλεσμα δικαιώνει κι εσένα που την παράγεις και τους τηλεθεατές. Στο κάτω κάτω οι καιροί για το θέατρο είναι – προσωρινά τουλάχιστον – δύσκολοι. Ευκαιρία να απαλλαγούμε από τα κλισέ των «εμπορικών» και «ποιοτικών». Οπως λέει και ο Ντέιβιντ Μάμετ, «δεν υπάρχουν καλοί και κακοί ηθοποιοί. Υπάρχουν οι ηθοποιοί και οι άλλοι».

Οι πρόβες ξανάρχονται
Είναι ίσως  η μοναδική θεατρική σεζόν, στη σύγχρονη και γνωστή ιστορία μας, που οι πρόβες να έχουν διακοπεί και ξαναρχίσει τόσες φορές. Λογικό, βέβαια, αφού ακολουθούν τον ρυθμό της πανδημίας και των μέτρων που κάθε φορά εξαγγέλλονται. Από τον περασμένο Μάρτιο, οκτώ μήνες πια, οι ομάδες και οι θίασοι ετοιμάζονται, μαζεύονται, αρχίζουν και μετά… φτου κι απ’ την αρχή.
Η αγωνία των τελευταίων ημέρων ευτυχώς έλαβε τέλος και οι πρόβες που σταμάτησαν ξαφνικά την περασμένη εβδομάδα – μαζί με το lockdown, πήραν το πράσινο φως κι έτσι θα συνεχίσουν. Γιατί η πρόβα, αν και διαθέτει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, είναι κι αυτή μια δουλειά, όπως όλες οι άλλες. Και απαιτεί, όσο δύσκολο κι αν είναι για τον χώρο του θεάτρου, αποστάσεις – και μάσκες, και απολυμάνσεις, και…
Η πρόβα είναι η μεγάλη στιγμή για τους ηθοποιούς και όλους τους συντελεστές – η πρόβα είναι σαν την κύηση. Διαρκεί όσο διαρκεί, ανάλογα με τον χρόνο που διαθέτει ο θίασος και τους χρόνους που έχει ανάγκη ο σκηνοθέτης και οι ηθοποιοί, και οδηγεί στην παράσταση. Για τους ηθοποιούς είναι συχνά η πιο ενδιαφέρουσα και δημιουργική φάση: Γνωρίζονται μεταξύ τους, προσπαθούν να επικοινωνήσουν κι ύστερα ψάχνουν, δοκιμάζουν, ακούνε, λένε, διαφωνούν, συμφωνούν, υπακούν, προσαρμόζονται, τσακώνονται, αυτοσχεδιάζουν, εκφράζονται, δημιουργούν.
Γι’ αυτό και η επανεκκίνηση των προβών σημαίνει ότι το θέατρο δεν θα σταματήσει να υπόσχεται την επιστροφή του. Σαν ένα αισιόδοξο μήνυμα για το μετά, για το αύριο, για το μέλλον. Ο κίνδυνος απετράπη – ευτυχώς. Θα ήταν και άδικο και αδικαιολόγητο από τη στιγμή που γίνονται κάτω από ειδικές συνθήκες. Είναι ο τρόπος με τον οποίο ο καλλιτέχνης μένει ζεστός, ζωντανός, χρήσιμος. Η δική του (θεατρική) μέθοδος για να ελπίζει.