Διπλό σοκ {LF}στην Τουρκία ενώ βουλιάζει η λίρα

Διπλή βόμβα έσκασε στην τουρκική οικονομία με την ανακοίνωση της παραίτησης του υπουργού Οικονομικών και την καρατόμηση από τον Ερντογάν του κεντρικού τραπεζίτη, λίγες μόνο ώρες μετά την επιβεβαίωση της νίκης Τζο Μπάιντεν στις ΗΠΑ. Το νέο σοκ έρχεται ενώ το εθνικό νόμισμα της χώρας έχει βουλιάξει στα χαμηλότερα επίπεδα όλων των εποχών έναντι του δολαρίου, προκαλώντας μεγάλη απειλή για την οικονομία της καθώς ο πληθωρισμός καλπάζει με 12% και εκδηλώνεται μεγάλη φυγή κεφαλαίων στο εξωτερικό. Τα μάτια είναι πλέον στραμμένα στο πώς θα αντιδράσουν οι αγορές από σήμερα, με τις νέες εξελίξεις.

Ο υπουργός Οικονομικών και γαμπρός του τούρκου προέδρου Μπεράτ Αλμπαϊράκ υπέβαλε χθες το βράδυ την παραίτησή του αιφνιδιαστικά, επικαλούμενος λόγους υγείας σύμφωνα με όσα έγραψε ο ίδιος στον προσωπικό του λογαριασμό στο Instagram.

Λίγες ώρες νωρίτερα, με την Τουρκία να οδεύει ολοταχώς στη δεύτερη συναλλαγματική κρίση μέσα σε μόλις δύο χρόνια και το εθνικό νόμισμα της χώρας να βουλιάζει στα χαμηλότερα επίπεδα όλων των εποχών, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είχε αποφασίσει να καθαιρέσει τον διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Τουρκίας, τον Μουράτ Γιουσάλ, έπειτα από μόλις 16 μήνες στο πόστο αυτό. Στη θέση του Γιουσάλ ο Ερντογάν τοποθέτησε τον πρώην υπουργό Οικονομικών Νατσί Αγκμπάλ και νυν επικεφαλής του Γραφείου Προϋπολογισμού της Προεδρίας της Τουρκίας. Ο Αλμπαϊράκ, κατά τη θητεία του οποίου η λίρα έχει χάσει το 46% της αξίας της, φέρεται να μην έχει καλές σχέσεις με τον Αγκμπάλ ο οποίος δεν συμφωνεί με τις πολιτικές του πρώτου. Επίσης ο Αλμπαϊράκ τις τελευταίες ημέρες είχε δεχθεί επιθέσεις και από μέλη της κυβέρνησης για τον τρόπο χειρισμού της κρίσης.

Το διπλό σοκ προκαλεί τριγμούς στην Αγκυρα εν μέσω προσπάθειας να ανακοπεί η κατρακύλα της λίρας και την ώρα που ο πληθωρισμός είναι κοντά στο 12%. Επίσης ο Ερντογάν, τώρα που έχασε ο σύμμαχός του Τραμπ, βλέπει πιο πιθανή μια επιβολή κυρώσεων στη χώρα από τη νέα κυβέρνηση λόγω της επιθετικής πολιτικής της Αγκυρας. Σημειώνεται ότι ο Αλμπαϊράκ ως γαμπρός του Ερντογάν και ο γαμπρός του Τραμπ ήταν οι σύνδεσμοι μεταξύ των δύο προέδρων.

ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ. Εκείνο που προκαλεί αίσθηση είναι ότι η πρώτη είδηση για την αποχώρηση Αλμπαϊράκ δεν ήλθε με επίσημη ανακοίνωση όπως αυτή του Γιουσάλ, αλλά μέσω λογαριασμού του γαμπρού του σουλτάνου σε μέσο κοινωνικής δικτύωσης. Ο Αλμπαϊράκ ανέφερε στην επίμαχη ανάρτηση ότι θα αφιερώσει χρόνο στην οικογένειά του μετά την αποχώρησή του. Μάλιστα ο ίδιος για μεγάλο διάστημα φερόταν ότι έχει κλειστό το τηλέφωνό του και ότι έχει σβήσει τον λογαριασμό του στο Twitter, ενώ ένα όργιο φημών έκανε λόγο για παρασκηνιακές διαπραγματεύσεις με σκοπό την ανάκληση της παραίτησης.

Εκπρόσωπος του Αλμπαϊράκ επιβεβαίωσε ότι ο λογαριασμός στο μέσο κοινωνικής δικτύωσης ανήκει σε αυτόν και ότι έκανε την ανάρτηση αλλά ζήτησε να μη θεωρηθεί αυτό ως επίσημη κυβερνητική γραμμή, ανέφερε ακόμη το Bloomberg. Αξιωματούχος του υπουργείου Οικονομίας επιβεβαίωσε ότι η ανάρτηση είναι αληθινή, σύμφωνα με το Reuters. Τουρκικά μέσα ενημέρωσης νωρίτερα έκαναν λόγο ακόμη και για χακάρισμα του λογαριασμού του Αλμπαϊράκ, καθώς προφανώς οι διαβουλεύσεις στην Αγκυρα συνεχίζονταν πυρετωδώς στο παρασκήνιο. Ο Ερντογάν πρέπει να εγκρίνει την παραίτηση.

ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ. Ο γαμπρός του Ερντογάν είχε υπουργική θέση από το 2015. Διετέλεσε υπουργός Ενέργειας αρχικά και το 2018 έγινε υπουργός Οικονομικών. Επίσης το όνομα του Αλμπαϊράκ έχει εμπλακεί σε δικαστική απόφαση στις ΗΠΑ με τουρκική τράπεζα που κατηγορήθηκε ότι έσπασε το εμπάργκο στο Ιράν.

Ο Αγκμπάλ έχει τώρα το πολύ δύσκολο έργο να προσπαθήσει να πείσει τους επενδυτές και κυρίως τις ξένες αγορές ότι θα μπορέσει να σταθεροποιήσει την ισοτιμία της λίρας Τουρκίας η οποία έχει υποχωρήσει φέτος πάνω από 30% έναντι του δολαρίου, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για μεγαλύτερη οικονομική κρίση. Το ένα δολάριο έχει φτάσει πάνω από τις 8,50 λίρες. Ο Αγκμπάλ έχει τη φήμη ικανού τεχνοκράτη για όσο διάστημα διετέλεσε υπουργός Οικονομικών – από το 2015 έως το 2018.