Η μηχανικός (sic) {LF}και η ταβερνιάρισσα

Εγραφα το προηγούμενο Σάββατο για τη γλωσσική αμηχανία που οδηγεί στη χρήση του αρσενικού και για τα δύο γένη, κυρίως σε ό,τι αφορά επαγγέλματα, ιδιότητες και τίτλους (η βουλευτής, η υπουργός, η δήμαρχος, η πρύτανης, η μαέστρος, η δικαστής, η γιατρός, η μηχανικός, κ.ά.).

Πού βρίσκεται, άραγε, η ρίζα του προβλήματος; Κατά τη γνώμη μου, στο ότι όλες αυτές οι λέξεις αφορούν επαγγέλματα «περιωπής», αξιώματα και ιδιότητες που παραπέμπουν κατά κανόνα σε ένα κάποιο επίπεδο. Η γλώσσα, λοιπόν, δεν «έφτιαξε» θηλυκό για όλες αυτές τις λέξεις επειδή επί χρόνια, έως αρκετά πρόσφατα θα τολμούσα να πω, οι γυναίκες δεν είχαν πρόσβαση σε αυτές τις θέσεις και σε αυτά τα επαγγέλματα. Δεν γίνονταν υπουργοί και βουλευτές, πρυτάνεις και κοσμήτορες, δικαστές και δικηγόροι, μηχανικοί και γιατροί.

Αντιθέτως, η γλώσσα μας μια χαρά «έφτιαξε» θηλυκό για επαγγέλματα και ιδιότητες όπου οι γυναίκες είχαν παραδοσιακά πρόσβαση. «Εφτιαξε» έτσι τη γυμνάστρια και τη λογίστρια, την τραγουδίστρια και τη χορεύτρια, τη χαράκτρια και τη γλύπτρια, την αθλήτρια και την κολυμβήτρια, και βέβαια την υπηρέτρια και την καθαρίστρια. Ακόμα και χωρίς να προσφύγει στην κατάληξη -ρια πάντως, η γλώσσα έβρισκε λύσεις για επαγγέλματα και ιδιότητες που δεν ήταν, δα, και τόσο περιωπής. Εξού και η μανάβισσα και η φουρνάρισσα, η ταβερνιάρισσα και η καντηλανάφτισσα, αλλά και η θυρωρίνα και η σωφερίνα.

Βέβαια, έχει και τα παράδοξά της αυτή η άτιμη η γλώσσα. Εστω και αν δεχτώ ότι «έφτιαξε» το κολυμβήτρια και όχι το ποδοσφαιρίστρια επειδή ήταν πιο πιθανό μια γυναίκα να ασχολείται με το κολύμπι απ’ ό,τι με το ποδόσφαιρο, έστω και αν δεχτώ πως «έφτιαξε» το πιανίστρια και το αρπίστρια και όχι το κοντραμπασίστρια και το τρομπονίστρια επειδή μια γυναίκα ήταν πιο πιθανό να παίζει πιάνο ή άρπα απ’ ό,τι κοντραμπάσο ή τρομπόνι, ποιος μπορεί να μου εξηγήσει γιατί η γλώσσα «έφτιαξε» θηλυκό του ακροατή (η ακροάτρια) και όχι του θεατή; Εκτός αν το πάμε πολύ μακριά και πούμε «επειδή οι γυναίκες έμεναν συνήθως στο σπίτι και δεν πήγαιναν σε θεάματα», κάτι που δεν είναι όμως αλήθεια. Αλλωστε, ακόμα και σήμερα δεν λέγεται πως κυρίως οι γυναίκες αποτελούν το κοινό των θεάτρων; Αυτές τι είναι, άραγε; Θεάτριες; Ή μήπως θεατίνες;