Τα μυστικά της Ακρόπολης

Hταν ο Παρθενώνας ο σημαντικότερος ναός επί του Ιερού Βράχου ή μήπως όχι; Ποιο μνημείο επί της Ακρόπολης, αν και τυπικά είχε τη μορφή ναού, στην πραγματικότητα δημιουργήθηκε για να στείλει ισχυρά πολιτικά μηνύματα; Σε ποιο οικοδόμημα για πρώτη φορά στην ιστορία της αρχιτεκτονικής τρία διαφορετικά κτίρια συνέθεσαν ένα σύνολο που μοιάζει να αγκαλιάζει τους επισκέπτες; Ποιος ναός της Αθηνάς ήταν ο πρώτος ιωνικού ρυθμού στην πόλη των Ιώνων, την Αθήνα; Και για ποιο λόγο οι Καρυάτιδες έχουν τα μαλλιά τους πιασμένα σε κοτσίδα;

Είναι μερικοί μόνο από τους γρίφους που κρύβονται 156 μ. πάνω από την επιφάνεια της Αθήνας, στον Ιερό Βράχο, που το τελευταίο διάστημα έχει βρεθεί στο επίκεντρο αντιπαραθέσεων, πότε για τον καινούργιο τρόπο φωτισμού του και πότε για τις νέες διαστρώσεις στην επιφάνειά του. Για την επίλυση των γρίφων αυτών, ωστόσο, δεν αρκεί απλώς ένας περίπατος ως την Ακρόπολη και το υπερσύγχρονο μουσείο της, αλλά χρειάζεται κι ένας οδηγός που θα ανοίξει τον δρόμο σε όσους ενδιαφέρονται να βρουν τις απαντήσεις. Κι αυτός δεν είναι άλλος από την έκδοση που θα κυκλοφορήσει με «ΤΑ ΝΕΑ Σαββατοκύριακο», αφιερωμένη στην Ακρόπολη και το μουσείο της, με την υπογραφή της αρχαιολόγου και συγγραφέως Κατερίνας Σέρβη. Η έκδοση που περιλαμβάνει αναλυτικά κείμενα και πλούσιο φωτογραφικό υλικό φέρει τη σφραγίδα της Εκδοτικής Αθηνών.

Με αφετηρία μια σύντομη αναδρομή στο παρελθόν, ο αναγνώστης θα έχει την ευκαιρία να κατανοήσει το ιστορικό και κοινωνικό πλαίσιο που οδήγησε στην πολιτιστική ανάπτυξη της Αθήνας των κλασικών χρόνων και, κατά συνέπεια, στη δημιουργία των κορυφαίων έργων αρχιτεκτονικής και γλυπτικής, τα οποία στη συνέχεια θα γνωρίσει ένα προς ένα. Στο επίκεντρο βρίσκεται ο Παρθενώνας, ο ναός – αφιέρωμα στην Αθηνά που μετέφερε το μήνυμα ισχύος της αθηναϊκής ηγεμονίας μετά τους νικηφόρους πολέμους εναντίον των Περσών. Το Ερέχθειο, ο σημαντικότερος ναός επί της Ακρόπολης, καθώς μέσα στο πολυσύνθετο αυτό οικοδόμημα φυλασσόταν το ξόανο – το εξ ουρανού ορμώμενο ξύλινο άγαλμα της θεάς Αθηνάς – και λατρεύονταν αρκετοί ακόμη θεοί, όπως ο Δίας, ο Ποσειδώνας και ο Ηφαιστος, αλλά και βασιλείς ήρωες που συνδέονταν με την ιστορία της πόλης, όπως ο Κέκροπας και ο Ερεχθέας. Ο ναός της Αθηνάς Νίκης, ο πρώτος ιωνικού ρυθμού στην πόλη των Ιώνων. Τα Προπύλαια με τον πρωτότυπο σχεδιασμό τους, που κατάφεραν να αποκτήσουν τη λαμπρότητα ενός μνημειακού οικοδομήματος, αν και ήταν ένα κτίριο εισόδου. Χωρίς να λείπουν βεβαίως από την περιήγηση τα μνημεία και τα ιερά της νότιας κυρίως, αλλά και της βόρειας και ανατολικής κλιτύος.

ΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ. Από την έκδοση που μπορεί να λειτουργήσει τόσο ως οδηγός κατά την επίσκεψη στην Ακρόπολη, αλλά και να μελετηθεί εν είδει εγχειριδίου στο σπίτι, δεν λείπει και το αναπόσπαστο από τον μείζονος σημασίας αρχαιολογικό χώρο μουσείο του. Από το χρονικό της κατασκευής του έως την αίθουσα με τα Γλυπτά του Παρθενώνα, ο αναγνώστης «περπατά» και γνωρίζει τις εντυπωσιακές λουτροφόρους από το Ιερό της Νύμφης, τα θαυμάσια ανάγλυφα από τα ιερά των κλιτύων, τα επιβλητικά αρχαϊκά αετώματα, τις περίφημες κόρες της Ακρόπολης με το αρχαϊκό μειδίαμα και τα περίτεχνα ενδύματα, τον Μοσχοφόρο, τους γυμνούς αθηναίους ιππείς και τον πέρση ιππέα με το πολύχρωμο ένδυμα, την εν ώρα δράσης Αθηνά της Γιγαντομαχίας, αλλά και τη σκεπτόμενη εκδοχή της, τις Καρυάτιδες. Για να καταλήξει στον γλυπτό διάκοσμο που σχεδίασε στο σύνολό του ο Φειδίας για τις μετόπες, τη ζωφόρο και τα αετώματα του Παρθενώνα, να εντοπίσει τα μηνύματα που κρύβονται στην κάθε πλευρά του μνημείου και να διαπιστώσει την καταστροφή που προκάλεσε η λεηλασία του λόρδου Ελγιν.