Η τελευταία ηχογράφηση του Κιθ Τζάρετ

Με σκυμμένο κεφάλι, φορώντας ένα τισέρτ μέσα από το ανοιχτό πουκάμισο, τα δάχτυλά του χτυπάνε άλλοτε τρυφερά, άλλοτε με δύναμη τα πλήκτρα του πιάνου. Αυτή είναι η εικόνα που θα κρατήσουν στο θησαυροφυλάκιο της μνήμης τους οι φανατικοί οπαδοί της τζαζ και οι αιώνιοι θαυμαστές του Κιθ Τζάρετ που κατάφεραν να τον δουν στις 3 Ιουλίου του 2016 στο Μέγαρο Μουσικής «Bela Bartok» στη Βουδαπέστη. Η ηχογράφηση αυτής της παράστασης – από την ECM, όπως και οι περισσότεροι δίσκοι του – μόλις κυκλοφόρησε και φαίνεται ότι σηματοδοτεί το τέλος του θρυλικού τζάζμαν. Ο Κιθ Τζάρετ ίσως να μην ανέβει ξανά στη σκηνή για να χαρίσει στο μουσικόφιλο κοινό τους θρυλικούς αυτοσχεδιασμούς του. Πριν από δύο χρόνια υπέστη δύο εγκεφαλικά επεισόδια – τον Φεβρουάριο και τον Μάιο του 2018 – αφήνοντάς τον προσωρινά παράλυτο. Οπως αποκάλυψε ο ίδιος στους «Νιου Γιορκ Τάιμς», «η αριστερή μου πλευρά παραμένει εν μέρει ακόμη παράλυτη. Τώρα μπορώ να περπατήσω με μπαστούνι, αλλά για να το καταφέρω αυτό χρειάστηκε να περάσω σχεδόν δύο χρόνια σε ένα κέντρο αποκατάστασης».

Για τον μουσικό που έβαλε την ανεξίτηλη σφραγίδα του στην τζαζ, κάνοντας να την αγαπήσουν ακόμη και εκείνοι που δεν ήταν ακροατές του είδους, οι στιγμές που περνάει είναι οριακές. «Οταν ακούω μουσική, κάποιον να παίζει με τα δυο του χέρια, απογοητεύομαι – και είναι φυσικό. Αν ακούσω Σούμπερτ ή κάποιον να παίζει απαλά, είναι αρκετό πολλές φορές γιατί εγώ δεν μπορούσα να το κάνω. Ξέρω ότι δεν θα ανακτήσω αυτή τη δυνατότητα. Ελπίζω να καταφέρω να κρατάω με το αριστερό μου χέρι ένα ποτήρι». Ο Κιθ Τζάρετ αντιμετώπισε πάρα πολλά προβλήματα υγείας από νωρίς. Στο θρυλικό κοντσέρτο της Κολωνίας του 1975 – το οποίο έχει πουλήσει περίπου 4 εκατομμύρια αντίτυπα – έπαιξε φορώντας ένα στήριγμα στην πλάτη, ενώ το 1998 αποκάλυψε ότι πάσχει από το σύνδρομο χρόνιας κόπωσης.

Γεννήθηκε την ημέρα που τερματίστηκε ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος, στις 8 Μαΐου του 1945, στην Αλεντάουν της Πενσιλβάνια. Ηταν ο μεγαλύτερος από τους πέντε γιους μιας θεοσεβούμενης οικογένειας, η οποία είχε έρθει από την Ουγγαρία. Στα τρία του χρόνια, όταν επέστρεψε από έναν περίπατο με τη θεία του, έπαιζε στο πιάνο τον ρυθμό που άκουσε όταν κυλούσε το ρυάκι. Πέρασε άπειρες ώρες μελετώντας Μπαχ, Μπραμς, Μπετόβεν, Μουσόργκσκι. Την κλίση του αποκάλυψε μπροστά στο κοινό – όπως έγραψε ο βιογράφος του Βόλφγκανγκ Σάντνερ – στις 12 Απριλίου του 1953, όταν ανέβηκε στη σκηνή και έπαιξε μπαρόκ έργα αλλά και από την περίοδο του ρομαντισμού. Επειτα ήρθε η τζαζ, ο Μάιλς Ντέιβις, η σόλο καριέρα και η αποθέωση όταν ο Μάνφρεντ Αϊχερ τον ενέταξε στην ECM με το περίφημο «Κοντσέρτο της Κολωνίας». Είναι το έργο που, όπως είπαν ειδικοί, προκάλεσε «εκδημοκρατισμό» της τζαζ αφού διεύρυνε το κοινό της. Οι κριτικές και οι χαρακτηρισμοί είναι αξεπέραστα για τον ιδιότροπο μουσικό που μπορούσε ν’ αφήσει συναυλία στη μέση αν άκουγε έστω και ένα κλικ από φωτογραφική μηχανή. Παρ’ όλ’ αυτά, ήταν ο αγαπημένος των μουσικοκριτικών, οι οποίοι τον έχουν αποκαλέσει, μεταξύ άλλων, «Κένταυρο – μισός άνθρωπος, μισός πιάνο» και έχουν πει ότι «έλιωσε το πιάνο κάνοντας τα πλήκτρα να κλαίνε σαν μια παλιά κιθάρα μπλουζ».