NON PAPER

Υπάρχουν ιδανικοί αυτόχειρες;
Ενας άνθρωπος 41 ετών αυτοκτόνησε. Κάτι ούτως ή άλλως τραγικό που, στην επικράτεια του Διαδικτύου, γίνεται σχεδόν «οικογενειακή υπόθεση». Πριν πληροφορηθούμε καλά-καλά το γεγονός αυτό καθαυτό, διαβάσαμε πώς επηρέασε το θυμικό του μέσου χρήστη των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης. Ο ένας συγκινήθηκε, η άλλη συγκλονίστηκε, ένας τρίτος έπεσε σε περισυλλογή, μια τέταρτη δάκρυσε κι ένας πέμπτος αναγνώρισε στον Δημήτρη Καμπανάρο το πρώτο θύμα της τρομολαγνείας που μας έχει επιβάλει η πανδημία. Αναψε η συζήτηση για το αν υπάρχουν ιδανικοί αυτόχειρες, ξεσκονίστηκε πολύ ο Καρυωτάκης, λιγότερο η Σίλβια Πλαθ, την Αν Σέξτον την αφήσαμε ήσυχη, το ίδιο και τον Ρόθκο. Μου τηλεφώνησε μία φίλη και ένας φίλος – γιατρός αυτή, μουσικός αυτός – να με ρωτήσουν, «επειδή εσύ ξέρεις από αυτά», τι να γράψουν για την αυτοκτονία, «πού;» τους ρώτησα, θεωρώντας ότι κάποιο έντυπο ή σάιτ ζήτησε τη γνώμη τους, «στο facebook» μου απάντησαν, έκανα ότι δεν είχα καλή σύνδεση.

Πάμε τώρα στην ουσία. Σε έναν βαθμό δικαιολογημένες οι παραπάνω αντιδράσεις. Η αυτοκτονία ακυρώνει το ένστικτο της επιβίωσης, και αυτό είναι από μόνο του μια ανατροπή που σοκάρει. Από εκεί και πέρα η ανάλυση των λόγων που αυτοκτόνησε κάποιος τον οποίον «γνωρίσαμε» με αφορμή την αυτοκτονία του είναι σαν να προσπαθούμε να φέρουμε στα μέτρα μας και στα όριά μας μια πράξη που είναι εκτός ορίων. Εντάξει, δεν είναι κακό, δεν είναι όμως και απαραίτητο ώστε να προβληματίζεται ο άλλος για το πώς θα δηλώσει «παρών» στην ειδησεογραφία.

«Να αυτοκτονήσω ή να πιω καφέ;»
Ο ιδιοκτήτης και υπεύθυνος της Μονάδας Φροντίδας Ηλικιωμένων «Νέα Θάλπη» άφησε ένα σημείωμα στο οποίο αναφέρει τους λόγους που τον οδήγησαν να αυτοπυροβοληθεί με καραμπίνα. Θεώρησε τον εαυτό του αποτυχημένο («Απέτυχα σαν καπετάνιος» γράφει χαρακτηριστικά), εκτίμησε ότι θα χανόταν η εμπιστοσύνη στο πρόσωπό του επειδή στη μονάδα του ανιχνεύτηκαν τρία κρούσματα κορωνοϊού ενώ και ο ίδιος βγήκε θετικός σε rapid test.

«Ενας φιλότιμος άνθρωπος» αποφάνθηκε η κοινή γνώμη. Ναι, ο Δημήτρης Καμπανάρος ήταν ένας φιλότιμος άνθρωπος. Αλλά όχι για τους λόγους που αυτοκτόνησε. Ηταν φιλότιμος (και όπως μεταφράζει ο καθένας αυτή τη λέξη) για τον τρόπο που έζησε. Για τις αποφάσεις του και τις επιλογές του. Διότι αφιέρωσε τον εαυτό του στους ηλικιωμένους. Διότι έμενε μέσα στη «Νέα Θάλπη» θεωρώντας ότι έτσι θα ήλεγχε καλύτερα τον κίνδυνο. Διότι χρεώθηκε, κυρίως στη συνείδησή του, τα τρία κρούσματα χωρίς να αποπειραθεί να μετακυλήσει την ευθύνη σε άλλους ή στην τύχη. Διότι δεν θεώρησε ότι «έκατσε στραβή στη βάρδια του». Διότι πίστευε ότι εκτελεί μια αποστολή και όχι ότι βρίσκεται σε βάρδια. Η αυτοκτονία του δεν τον κάνει πιο φιλότιμο. Διότι η αυτοκτονία είναι πράξη αυτόνομη και δεν ορίζει τη ζωή του αυτόχειρα.

Στην αυτοκτονία δεν υπάρχουν κανόνες. Μοιάζει με δαχτυλικό αποτύπωμα. Η κάθε περίπτωση είναι διαφορετική. Και, σύμφωνα με τον Καμί, πρόκειται για το μεγαλύτερο φιλοσοφικό πρόβλημα της εποχής μας – ή, τέλος πάντων, της δικής του αλλά δεν νομίζω ότι από τότε το πρόβλημα λύθηκε. Η δε φράση του «Να αυτοκτονήσω ή να πιω καφέ;» είναι απολύτως ενδεικτική.

Στα θέατρα ξανά
Πάλι μαζί στις θεατρικές αίθουσες. Με μάσκες, αντισηπτικά και τον φόβο της πανδημίας. Με τόσα καθημερινά κρούσματα, είναι μια σχετική υπέρβαση το να πας σε μια παράσταση. Και όσοι την κάνουν, την κάνουν από αγάπη για το θέατρο. Αυτή την αγάπη ας τη σεβαστούν οι άνθρωποι του θεάτρου. Και ας μη «σερβίρουν», μέσα στην αγωνία τους να δουλέψουν, προχειροδουλειές που δεν βλέπονται. Ανεξαρτήτως πανδημίας.