«Πωλούνται» λόγω… διαφορετικότητας

Το Μουσείο Τέχνης Εβερσον στις Συρακούσες της Νέας Υόρκης αποδέσμευσε έναν πίνακα του Τζάκσον Πόλοκ σε μια προσπάθεια να προσθέσει στη συλλογή του έργα μαύρων καλλιτεχνών, διαφοροποιώντας τη σύνθεση του καταλόγου των εκθεμάτων του. Το έργο του Πόλοκ με τίτλο «Red Composition» («Κόκκινη Σύνθεση»), ζωγραφισμένο το 1946, εστάλη στον οίκο δημοπρασιών Christie’s και βγήκε σε πώληση σε πρόσφατη δημοπρασία σύγχρονων έργων τέχνης. Η τιμή του έφτασε τα 13 εκατομμύρια δολάρια.

Η «Κόκκινη Σύνθεση» χαρακτηρίζει την τεχνική που επινόησε ο Τζάκσον Πόλοκ, της ενστάλαξης χρώματος, που έγινε και η υπογραφή του αφηρημένου εξπρεσιονιστή. Πρόκειται για τον πίνακα που ο ζωγράφος ξεκίνησε αμέσως μετά τη σειρά έργων του «Sounds in Grass», με τα οποία διαμόρφωσε την τεχνοτροπία του, και μία εκδοχή του συγκαταλέγεται στη συλλογή του Μουσείου Solomon R. Guggenheim. Αρχική κάτοχος του έργου ήταν η συλλέκτρια Πέγκι Γκούγκενχαϊμ. Το έργο άλλαξε χέρια αρκετές φορές, πηγαίνοντας το 1947 στον Τζέιμς Ερνστ, τον γιο του σουρεαλιστή ζωγράφου Μαξ Ερνστ και πρώην σύζυγο της Πέγκι Γκούγκενχαϊμ. Στη συνέχεια το έργο εντάχθηκε στη συλλογή των συλλεκτών από τις Συρακούσες Μάρσαλ και Ντόροθι Ρέισμαν, οι οποίοι στη συνέχεια το δώρισαν στο Μουσείο Εβερσον το 1991.

Σύμφωνα με την προωθητική παρουσίαση που έκανε ο Μπάρετ Γουάιτ, υπεύθυνος της δημοπρασίας στον Christie’s, ο τελευταίος πίνακας που ολοκλήρωσε ο καλλιτέχνης το 1946, το «Red Composition», θεωρείται μια εξαιρετικά σπάνια ευκαιρία να αποκτήσει κάποιος νέος συλλέκτης ένα έργο μουσειακής ποιότητας. Με μια αντίστοιχη δήλωση το Μουσείο Εβερσον εξηγεί την απόφαση του διοικητικού συμβουλίου να διαθέσει το έργο, προκειμένου να συγκεντρωθούν κεφάλαια για την απόκτηση «έργων από περιθωριοποιημένους καλλιτέχνες».

Η επιλογή του μουσείου αποτελεί μέρος της στρατηγικής του προγράμματος «Προτεραιότητες Συλλογής», το οποίο θεσπίστηκε το 2017 και τέθηκε σε εφαρμογή για την αντιμετώπιση των ιστορικών κενών της συλλογής του. Το ταμείο που δημιουργήθηκε από την πώληση των έργων του θα χρησιμοποιηθεί επίσης για τη συντήρηση της συλλογής του μουσείου, η οποία στεγάζει περισσότερα από 10.000 έργα, πολλά από τα οποία είναι αντιπροσωπευτικά σύγχρονων αμερικανών καλλιτεχνών.

Σε δήλωσή της η Τζέσικα Αρμπ Ντανιάλ, πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου του Μουσείου Εβερσον, επισημαίνει πως το μουσείο «φιλοδοξεί να είναι ηγέτης στη φυλετική ισότητα δίνοντας προτεραιότητα στο πρόγραμμά του που υποστηρίζει αντιρατσιστικές πολιτικές».

Η ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ ΦΛΟΪΝΤ. Η διευθύντρια του Εβερσον Ελίζαμπεθ Ντάνμπαρ δήλωσε ότι τα γεγονότα των τελευταίων μηνών έχουν επισπεύσει την πρωτοβουλία του μουσείου και αναφέρθηκε στη δολοφονία του Τζορτζ Φλόιντ από την αστυνομία καθώς και τις εκδηλώσεις βίας κατά των μαύρων Αμερικανών. «Με τη διάθεση προς πώληση σε ένα μόνο έργο τέχνης, μπορούμε να κάνουμε τεράστια βήματα στην οικοδόμηση μιας συλλογής που αντικατοπτρίζει την ποικιλομορφία της κοινότητάς μας και να διασφαλίσουμε ότι παραμένει προσβάσιμη από όλους για τις επόμενες γενιές», είπε η διευθύντρια και πρόσθεσε ότι οι νέες αγορές έργων θα πραγματοποιούνται μέσω του ταμείου κι έχουν ήδη λάβει έγκριση για το 2021. Αλλωστε από την πώληση του «Red Composition» πρόκειται να ευεργετηθεί και το γλυπτό του Χένρι Μουρ «Two Piece Reclining Figure No. 3» με την ολοκλήρωση της διαδικασίας συντήρησής του, καθώς από το 1968 εκτίθεται στον κήπο του μουσείου και το έχει φέρει στον κατάλογο των αμερικανικών μουσείων πρώτης γραμμής για τη σύγχρονη τέχνη.

Το Μουσείο Εβερσον δεν είναι ο μόνος πολιτιστικός θεσμός που βγάζει σε πώληση έργα καλλιτεχνών οι οποίοι θεωρούνται blue – chips στο χρηματιστήριο της τέχνης, προκειμένου να αντιμετωπίσουν ζητήματα εμπλουτισμού των συλλογών τους. Ή για να έχουν τη δυνατότητα να αντιμετωπίσουν τα οικονομικά τους προβλήματα. Τον Ιούνιο του 2019, το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης του Σαν Φρανσίσκο πούλησε έναν πίνακα του Μαρκ Ρόθκο για 50,1 εκατομμύρια δολάρια στη δημοπρασία του Sotheby’s και στη συνέχεια χρησιμοποίησε τα κεφάλαια για να αποκτήσει 11 έργα καλλιτεχνών όπως οι Mickalene Thomas, Alma Thomas, Kay Sage και Leonora Carrington. Εναν χρόνο πριν από αυτό, το Μουσείο Τέχνης της Βαλτιμόρης πούλησε επτά έργα λευκών καλλιτεχνών από τις συλλογές του μέσω του Sotheby’s για να δημιουργήσει ένα ταμείο που θα έδινε πόρους για την προσθήκη έργων σύγχρονης τέχνης από γυναίκες και μαύρους καλλιτέχνες. Η πώληση αυτή έδωσε στην αγορά έργα του Αντι Γουόρχολ, του Φραντς Κλάιν, του Κένεθ Νόλαντ και Ζιλ Ολιτσκι, τα οποία απέφεραν 7,93 εκατομμύρια δολάρια. Ενώ ένας πίνακας του Ρόμπερτ Ράουσενμπεργκ πωλήθηκε ιδιωτικά. Με τα χρήματα που έφεραν αυτές οι πωλήσεις, το μουσείο της Βαλτιμόρης απέκτησε τα έργα σύγχρονων αφρικανών καλλιτεχνών – Senga Nengudi, Melvin Edwards, Meleko Mokgosi και Carrie Mae Weems.