To Ναγκόρνο Καραμπάχ, η Τουρκία και το Ισραήλ

Αυτό κι αν είναι από τα άγραφα για το φτωχό μας μυαλό. Το Ισραήλ ανοιχτά υποστηρίζει τους Σιίτες του Αζερμπαϊτζάν και συμμετέχει στο πλευρό τους στον πόλεμο. Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Το Καραμπάχ είναι περιοχή μέσα στο έδαφος του Αζερμπαϊτζάν και κατοικείται κατά  πλειοψηφία από Αρμένιους. Μετά τη διάλυση της ΕΣΣΔ και τον πρώτο πόλεμο μεταξύ των δυο χωρών αναγνωρίστηκε η αυτονομία του από ομάδα κρατών, χωρίς να αναγνωριστεί ως αυτόνομο κράτος.

Αν δείτε τον χάρτη, θα καταλάβετε γιατί οι Αζέροι δεν δέχτηκαν ποτέ τη συμφωνία που υποχρεώθηκαν να υπογράψουν. Το Ναγκόρνο Καραμπάχ δεν έχει σύνορα με την Αρμενία και βρίσκεται στην καρδιά του Αζερμπαϊτζάν.

Η Τουρκία, μέσα από τη λογική της νεοοθωμανικής ιδεολογίας και με άλλες χώρες στην περιοχή που κατοικούνται από τουρκόφωνους,  είναι η μόνη χώρα που μάχεται δι αντιπροσώπων στο πλευρό των Αζέρων. Ο Μακρόν αποκάλυψε  ότι έχει στείλει 300 τζιχαντιστές μισθοφόρους από τη βόρεια Συρία, όπως έχει κάνει και στη Λιβύη. Κάλεσε μάλιστα το ΝΑΤΟ να κοιτάξει την πραγματικότητα σε σχέση με τη συμμετοχή της στη Συμμαχία. Η ίδια η Τουρκία αρνείται τη στρατιωτική της παρουσία.

Η Ρωσία πουλάει  οπλικά συστήματα  στους Αζέρους, αλλά και στους Αρμένιους, παρά το γεγονός ότι δεν επιθυμεί τη νίκη τους. Εχει και η ίδια προβλήματα με τους δικούς της μουσουλμάνους. Τους Τσετσένους. Ετσι εξηγείται η παρέμβασή της για άμεση  κατάπαυση των εχθροπραξιών, που είναι και η θέση της Ευρώπης και των ΗΠΑ. Η Αρμενία είχε καλές σχέσεις με το Ισραήλ, αλλά ανακάλεσε τον πρεσβευτή της από την Ιερουσαλήμ. Το Ισραήλ παραδόξως έχει στενές και πολλαπλές σχέσεις με τους Αζέρους. Πουλάει και αυτό οπλικά συστήματα. Λέγεται ότι ένα από τα στρατιωτικά ατού των Αζέρων είναι η χρήση ντρον από το Ισραήλ, που χρησιμοποιούνται με επιτυχία στον πόλεμο. Εκτός από όπλα, παρέχει και υπηρεσίες μέσω των μυστικών υπηρεσιών που συνεργάζονται.

Η συνεργασία αυτή που προσάπτεται στο Ισραήλ, δικαιολογείται από το γεγονός ότι το Αζερμπαϊτζάν είναι μεν σιιτικό, αλλά είναι κοσμικό κράτος. Προφανώς λόγω του σοβιετικού παρελθόντος.

Αυτό που μας ενδιαφέρει φυσικά είναι το κατά πόσο η συνεργασία Ισραήλ –  Ελλάδας – Αιγύπτου μπορεί να ανατραπεί από τις εξελίξεις στον Καύκασο. Μια από τις σημαντικές αιτιάσεις κατά του Ερντογάν είναι η υποστήριξη που δίνει στη Χεσμπολάχ. Αλλά και η υποστήριξη που έδωσε στους Αδελφούς Μουσουλμάνους είναι απαγορευτική για οποιαδήποτε σχέση με την Αίγυπτο.

Για όλους αυτούς τους λόγους ο ταραξίας της Μεσογείου δύσκολα θα μπορέσει να υποσκάψει τη συμμαχία των τριών.

Αν πάλι οι πολλαπλές αποτυχίες και η μοναξιά της Τουρκίας στα μέτωπα που έχει ανοίξει με όλες τις χώρες της περιοχής στη Μεσόγειο, την Αφρική  και την Ευρώπη και την οικονομική κρίση την οδηγήσουν στον δρόμο της λογικής και του συμφέροντός της , θα πάψει να είναι ο «παρίας» της περιοχής. Μεσοπρόθεσμα δεν φαίνεται πάντως να οδεύει προς εκεί. Μάλλον προς την αντίθετη κατεύθυνση οδηγείται που καταλήγει  στη δικτατορία και την αυτοκαταστροφή και πολεμικές περιπέτειες.

Ο Αντώνης Τριφύλλης είναι μέλος του ανεξάρτητου, μη κερδοσκοπικού ερευνητικού οργανισμού διαΝΕΟσις και του Ελληνικού Ιδρύματος Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ)