Τελευταία σκιρτήματα μιας μεγάλης ιδέας

Στο ποδόσφαιρο όπως και στη ζωή, κάθε ιδέα, όσο πρωτοποριακή, αποτελεσματική κι αν είναι πάντα φέρει μια ημερομηνία λήξης.

Η μοίρα της είναι προκαθορισμένη. Είτε θα ανανεωθεί είτε θα πεθάνει. Η πλειονότητα των πατέρων των ιδεών, άνθρωποι οξυδερκείς, οραματιστές, προτιμούν συνήθως να τις ακολουθήσουν ως το τέλος, μέχρι τη στιγμή που θα ξεπεραστούν από την εξέλιξη, θα μετατραπούν σε εκθέματα μιας άλλης εποχής που θα χρησιμεύουν μόνο για την ιχνηλάτηση του παρελθόντος.

Στις 13 Αυγούστου 2008 μια γνωστή φιγούρα στους φίλους της Μπαρτσελόνα και στον υπόλοιπο κόσμο, ο 37χρονος τότε Πεπ Γκουαρντιόλα κοουτσάρισε για πρώτη φορά την πρώτη ομάδα των Μπλαουγκράνα στον τρίτο προκριματικό γύρο του Τσάμπιονς Λιγκ εναντίον της Βίσλα Κρακοβίας.

Ηταν το πρώτο βήμα ενός μεγάλου ταξιδιού του ανθρώπου που έμελλε να γίνει ο «Δαρβίνος του Ποδοσφαίρου». Αυτός που έθεσε τις βάσεις για τη θεωρία της εξέλιξής του την επόμενη δεκαετία και άνοιξε νέους ορίζοντες για το πώς πρέπει να παίζεται το άθλημα.

Τέσσερα χρόνια αργότερα ο Γκουαρντιόλα έπρεπε να παίρνει χάπια για να μπορεί να κοιμάται, λόγω του άγχους και της πίεσης που ένιωθε στο Καμπ Νου. Η τελειομανία του είχε μετατραπεί σε Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή. Ηταν ο άνθρωπος που είχε καταφέρει να μετατρέψει τη θεωρία του Γιόχαν Κρόιφ σε πράξη, μέσα από την οποία αναδείχτηκε το τίκι τάκα.

Το παιχνίδι με τις ατελείωτες πάσες ακόμα και πάνω στη γραμμή της αντίπαλης εστίας. Μια μέθοδος που χάρισε στην Μπαρτσελόνα 14 τρόπαια την τετραετία 2008-2012 και στην Εθνική Ισπανίας δύο Euro και ένα Παγκόσμιο Κύπελλο. Στον τελικό του Μουντιάλ το 2010, εναντίον της Ολλανδίας αγωνίστηκαν επτά παίκτες της Μπαρτσελόνα του Πεπ.

Τύφλωση
Εκείνα τα χρόνια όλοι ήθελαν να αντιγράψουν το tiki taka. Λίγοι τα κατάφεραν. Ενας απ’ αυτούς ήταν ο εκλέκτορας της Γερμανίας, Γιόαχιμ Λεβ. Το tiki taka έγινε tiki taken με τη Μάνσφαφτ να φτάνει στην κορυφή του Παγκοσμίου Ποδοσφαίρου το 2014. Στον τελικό είχε κατοχή της μπάλας 63%, το μεγαλύτερο ποσοστό σε φινάλε Παγκοσμίου Κυπέλλου, ενώ ο Μάνουελ Νόιερ ακούμπησε 244 φορές την μπάλα έναντι 242 του Λιονέλ Μέσι.

Ηταν το τελευταίο σκίρτημα μιας ποδοσφαιρικής ιδεολογίας που έμελλε να ξεπεραστεί τα επόμενα χρόνια.

Ο Γκουαρντιόλα το έβλεπε, το αντιλαμβανόταν πως η ημερομηνία λήξης είχε πλέον πλησιάσει, αλλά αρνιόταν να το αποδεχτεί λόγω των άλλοθι που του προσέφεραν οι εγχώριοι τίτλοι. Ρεκόρ συγκομιδής βαθμών σε Γερμανία και Αγγλία με Μπάγερν και Μάντσεστερ Σίτι, εγχώρια τρεμπλ τύφλωναν τον Πεπ και δεν του επέτρεπαν να δει αυτό που ερχόταν.

Το ποδόσφαιρο ξεπέρασε το tiki taka. Παίζεται με κάθετες μπαλιές, είναι πιο γρήγορο και αθλητικό. Τα ποσοστά κατοχής της μπάλας είναι απλά ένας αριθμός που δεν λέει την αλήθεια.

Η κάμψη και το τέλος
Τα σημάδια της κάμψης έκαναν πέρυσι την εμφάνισή τους. Εννέα ήττες στην Πρέμιερ Λιγκ και νέος αποκλεισμός στον μονό προημιτελικό του Τσάμπιονς Λιγκ, αυτή τη φορά από τη Λυόν η οποία όταν διεκόπη η Λιγκ 1 ήταν στην έβδομη θέση. Η στατιστική εκείνου του αγώνα: 67% κατοχή μπάλας για τη Σίτι, 640 πάσες έναντι 255 των Γάλλων και 19 προσπάθειες για γκολ έναντι 7 των Λυονέ. Το τελικό σκορ 1-3.

Σύμπτωση; Στην ιστορική για τον Πεπ Γκουαρντιόλα συντριβή της Σίτι από τη Λέστερ, οι Πολίτες είχαν κατοχή της μπάλας 71,7%, 16 σουτ και 680 πάσες, πάνω από τις διπλάσιες από τους αντιπάλους τους. Σκορ 2-5.

Από το 2016 όταν ανέλαβε τη Σίτι ο Πεπ έχει δαπανήσει 482,4 εκατ. ευρώ για την απόκτηση μόνο αμυντικών παικτών. Είναι αυτοί στους οποίους ανέθεσε τον ρόλο των αποδιοπομπαίων τράγων σε ένα αγωνιστικό σύστημα που έχει πεθάνει αλλά αρνείται να το παραδεχτεί.

Μετά την εντός έδρας συντριβή της Μπάγερν από τη Ρεάλ με 4-0 στα ημιτελικά του Τσάμπιονς Λιγκ, το 2014, ο τότε προπονητής των Βαυαρών, Πεπ είχε πει: «Τα επιχειρήματα για τις ιδέες μου δεν έχουν υπόσταση. Δεν μπορώ να αλλάξω αυτό που νιώθω. Και αυτό που νιώθω είναι ότι πρέπει να παίξουμε την μπάλα και να επιτεθούμε όσο το δυνατόν περισσότερο».

Τρία χρόνια αργότερα έλεγε πως πήγε στην Αγγλία για να αλλάξει γιατί βαριέται τα ίδια και τα ίδια. Η αξία μιας ιδέας είναι ευθέως ανάλογη με την αντίδραση που προκαλεί. Το τίκι τάκα έχει πάψει εδώ και καιρό να δίνει σημεία ζωής.