Ημερολόγιο δρόμου εν μέσω κορωνοϊού

Ρίτα Αντωνοπούλου

τραγουδίστρια

«Ο κόσμος εκεί, με μάσκα και στηρίζει»

Μπήκα στην καλοκαιρινή περιοδεία κυρίως με όρεξη γιατί ήθελα πολύ να βρεθώ και πάλι επί σκηνής και να μοιραστώ όσα μοιράζομαι με τον κόσμο αλλά και με μια άγνοια του τι επρόκειτο να συναντήσω. Δεν ξέραμε, «θα έρθει ο κόσμος, δεν θα έρθει;». Ηταν πορεία προς το άγνωστο. Φάνηκε βέβαια ότι ο κόσμος ήθελε να έρθει στις συναυλίες γιατί όπως είχαμε εμείς ανάγκη αυτή την επαφή έτσι την είχαν κι εκείνοι. Φυσικά τίποτα δεν ήταν το ίδιο. Ειδικά από τη στιγμή που η χρήση της μάσκας έγινε υποχρεωτική. Πώς να τραγουδήσεις με μάσκα; Πώς να νιώσεις τον παλμό αν ο διπλανός σου είναι στα δύο μέτρα απόσταση; Την πρώτη φορά που αντίκρισα το θέαμα έμεινα εμβρόντητη. Είναι σαν να ζούμε σε ταινία επιστημονικής φαντασίας. Δεν βλέπεις τις εκφράσεις του κόσμου. Προσπαθούσα να εστιάσω στα μάτια αλλά και αυτό δεν μου ήταν καθόλου εύκολο. Νιώθεις αμήχανα να έχεις μπροστά σου αυτή την εικόνα και να τραγουδάς. Κάθε φορά θέλω να κατέβω κάτω από τη σκηνή και να περνάω από έναν έναν και να του κατεβάζω τη μάσκα! Παρ’ όλα αυτά ο κόσμος είναι εκεί, με μάσκα και στηρίζει. Προσπαθεί να τραγουδήσει, θέλει πολύ να συμμετέχει, θέλει να νιώσει και στο τέλος φεύγει με την ίδια ανακούφιση όπως παλιά. Την έχουμε ανάγκη τη μουσική… ειδικά στις δύσκολες συνθήκες. Είναι κομμάτι μας… είναι κομμάτι αυτού που είμαστε και σημαντικός παράγοντας για την ψυχική μας υγεία. Εγώ προσωπικά νιώθω την ανάγκη να ευχαριστήσω όλους όσοι έχουν παρευρεθεί μέχρι σήμερα στις συναυλίες που κάναμε. Σας ευχαριστώ από καρδιάς με όλη μου την ειλικρίνεια.

g

Θοδωρής Βουτσικάκης

ερμηνευτής

«Θυμήθηκα το πιάνο με σουρντίνα»

12 Αυγούστου 2020

Βρίσκομαι στους Δελφούς για τη συναυλία-αφιέρωμα στον Μίκη Θεοδωράκη με την Εθνική Λυρική Σκηνή. Είναι απόγευμα. Ερχεται η ώρα να ξεκινήσω και αντικρίζω για πρώτη φορά τους θεατές να φορούν μάσκα. Η ενέργεια του χώρου είναι μοναδική, αλλά η όψη αυτή μού δίνει το σήμα ότι κάτι διαφορετικό συμβαίνει. Προσπαθούσα να καταλάβω τις αντιδράσεις τους όσο τραγουδούσα κι ένιωθα αγωνία. Οπως νιώθεις όταν κάνεις κάτι για πρώτη φορά. Αρχισα να παρατηρώ τα βλέμματα, άλλα ζωηρά, άλλα με ανακούφιση, άλλα με απορία, και να δίνω προσοχή σε ένα υπόκωφο τραγούδισμα πίσω από τις μάσκες. Θυμήθηκα πώς είναι να μελετάω πιάνο με σουρντίνα. Οταν πια συνειδητοποίησα την επιθυμία των ανθρώπων για μοίρασμα, ένιωσα λυτρωτικά. Λίγες μέρες αργότερα στη Ρόδο, παρέα με τη Λίνα Νικολακοπούλου, κάναμε τη σκέψη πως θα κοιτάμε τις φωτογραφίες αυτού του καλοκαιριού έπειτα από πολλά χρόνια και θα ξέρουμε σίγουρα από πότε είναι. Ημασταν εκεί για τη μοναδική συναυλία της «Ομορφης Ζωής» φέτος το καλοκαίρι. Θα μου μείνει αξέχαστη η συμμετοχή του κόσμου. Ειδικά η διαπεραστική ενέργεια μιας ακροάτριας που σχεδόν άλλαξε τη θερμοκρασία του χώρου στο Παλάτι. Ηταν η Πέγκυ Σταθακοπούλου. Πιστεύω πως όλοι μας χρειαζόμαστε στιγμές που μας θυμίζουν πως είμαστε πιο δυνατοί από αυτό το παράδοξο που ζούμε.

Υστερα από περίπου 70 ακυρώσεις ή αναβολές παραστάσεών μου από τις 12 Μαρτίου μέχρι σήμερα, παρουσιάσεις του άλμπουμ μας με τον Nicola Piovani, «Moby Dick» του Δημήτρη Παπαδημητρίου, «Οι Στοιχειωμένοι» του Δημήτρη Μαραμή κ.ά., νιώθω ευγνώμων για αυτές τις μετρημένες αλλά ανοιχτόκαρδες καλοκαιρινές βραδιές. Τέτοια εποχή κάθε χρόνο, οι προετοιμασίες για τη νέα σεζόν ήταν στο φουλ. Κρατάω τη δημιουργική μου διάθεση και την προσμονή, ξέροντας πως ο χειμώνας που έρχεται θα είναι δύσκολος. Εύχομαι όλοι οι άνθρωποι από τον χώρο του πολιτισμού να αντέξουμε, δημιουργώντας αυτά που θα μας πάνε παρακάτω.

g

Μίλτος Πασχαλίδης

τραγουδοποιός

«Μια δίψα να ξαναβρεθούμε»

Ξεκινήσαμε με μεγάλη λαχτάρα, ανυπομονησία, αγωνία τις καλοκαιρινές μας συναυλίες φέτος. Εδώ να σημειώσουμε ότι αυτό το καλοκαίρι δεν κάναμε καλοκαιρινή περιοδεία, όπως τις προηγούμενες χρονιές, αλλά μεμονωμένες συναυλίες. Η περιοδεία έχει μια διάρκεια ενώ περνάς από διάφορα μέρη της Ελλάδας και δεν διακόπτεται. Εμείς φέτος κάναμε οκτώ συναυλίες και έχουμε ακόμα άλλες τρεις, τέσσερις μέχρι το τέλος Σεπτέμβρη. Στην Αθήνα κάνουμε 26 Σεπτεμβρίου στην Τεχνόπολη. Ηταν μια δύσκολη συνθήκη. Και εμείς και το κοινό δεν ξέραμε τι θα μας ξημερώσει. Θα γίνουν οι συναυλίες; Θα αναβληθούν; Θα βγουν νέα μέτρα; Αυτό που συναντήσαμε στο κοινό ήταν μια δίψα να ξαναβρεθούμε. Μην ξεχνάμε ότι μεσολάβησε μια καραντίνα, ο κόσμος ήταν επιβαρυμένος, είχε πιεστεί. Είχε ανάγκη να εκτονωθεί, να ψυχαγωγηθεί. Οπότε τηρώντας όλα τα μέτρα ασφάλειας ήρθε στις συναυλίες μας και ήταν πολύ περίεργο να βλέπεις 1.000-1.200 άτομα καθισμένα από κάτω και να τα φαντάζεσαι να τραγουδούν κάτω από τη μάσκα. Δεν τους έβλεπες, αλλά τους άκουγες. Αυτό που καταλάβαμε όμως είναι ότι ο κόσμος που αγαπάει την τέχνη θα υπερβεί τα εμπόδια για να τη συναντήσει. Μέχρι τώρα «στρώναμε κόκκινο χαλί» στον κόσμο. Προσπαθούσαμε να είναι όλα όσο το δυνατόν πιο «εύκολα» για να έρθει. Αυτό που συνειδητοποιήσαμε είναι ότι ενώ τα μέτρα έβαλαν πολλά εμπόδια, αν κάποιος θέλει να πάει σε μια συναυλία, θα πάει. Τώρα είμαστε εν αναμονή με περιέργεια και αγωνία να μάθουμε τους νέους όρους και τα νέα πρωτόκολλα για να εργαστούμε τον χειμώνα.

g

Μιχάλης Σαράντης

ηθοποιός

«Το καλοκαίρι της προσωπικής αντίστασης»

Μάιος: Μαθαίνουμε ότι δεν θα πραγματοποιηθούν οι δουλειές που έχουμε προγραμματίσει με το Φεστιβάλ Αθηνών και ακούμε ότι κρίνεται αδύνατον να γίνουν συναυλίες και παραστάσεις. Αποφασίζουμε ότι πρέπει να δράσουμε. Η πρώτη σκέψη που έχουμε με τον Δημήτρη (σ.σ.: Καραντζά), με τον οποίο δουλεύουμε συχνά, είναι ότι θα δώσουμε παραστάσεις ακόμη και στον δρόμο. Οι παραστάσεις είναι αναπνοή κι όταν στερούμαστε την ανάσα τα πράγματα γίνονται επικίνδυνα.

Τέλος Ιουλίου: Ξεκινάμε για τις πρώτες παραστάσεις του «Οιδίποδα» εκτός Αθηνών. Εχουμε ήδη από τις παραστάσεις της Αθήνας συνειδητοποιήσει πόσο μεγάλη ανάγκη είχαμε να παίξουμε, αλλά και πόσο μεγάλη ανάγκη είχε ο κόσμος να ξεσκάσει, να ακούσει μια ιστορία, να παραμυθιαστεί. Εχει επιβιβαστεί ο θίασος σε ένα εκδρομικό αυτοκίνητο με κατεύθυνση το αρχαίο θέατρο στις Οινιάδες. Δεν υπάρχουν χρήματα για να πάρει ο καθένας μας το δικό του αυτοκίνητο, κι επίσης με την οδήγηση σπαταλάς πολλή ενέργεια που δεν σου περισσεύει όταν πρέπει φτάνοντας στον προορισμό σου να παίξεις και στη σκηνή. Το πρωταρχικό συναίσθημα που έχω βγαίνοντας από την Αθήνα είναι ότι παίρνω ανάσα. Οταν περνώ από την Ελευσίνα, αισθάνομαι ότι αφήνω πίσω μου ένα βάρος. Κι όταν φτάνουμε στο θέατρο διαπιστώνω ότι πολλοί από τους ανθρώπους που ζουν στην περιφέρεια είναι παρόντες και μεταφέρουν την ενέργειά τους στην παράσταση.

Σήμερα: Δυστυχώς ζήσαμε πολλές ακυρώσεις και η προσπάθειά μας διεκόπη άτσαλα από δημοτικούς κυρίως φορείς που φοβούνται ότι οι πολιτιστικές συναθροίσεις μπορούν να αποτελέσουν εστίες κορωνοϊού, ενώ εμείς τηρούμε όλα τα μέτρα με ονομαστικά εισιτήρια, αποστάσεις κ.λπ. Υπάρχει μια τυφλή επίθεση στον πολιτισμό. Δεν υπάρχει φροντίδα. Αυτό το καλοκαίρι θα μας μείνει αξέχαστο ως το καλοκαίρι της προσωπικής αντίστασης που τελείωσε άδοξα.

g

Ιωάννα Παππά

ηθοποιός

«Ιδιαίτερη η στιγμή του χειροκροτήματος»

Ημέρα πρώτη: Τα συναισθήματα είναι ανάμεικτα. Φόβος καθώς βλέπουμε όλες τις δουλειές που είχαμε προγραμματίσει να ακυρώνονται. Ανάγκη να παίξουμε μετά από δύο μήνες απραξίας. Τελικά η κοινή μας επιθυμία υπερβαίνει τον φόβο και ξεκινάμε να δουλεύουμε την «Αντιγόνη» (σ.σ.: σε σκηνοθεσία Θέμη Μουμουλίδη) σχεδόν από το μηδέν, με ελάχιστα στοιχεία από την παλιά εκδοχή. Βάζουμε το στοίχημα της νέας προσέγγισης και παίρνουμε το ρίσκο.

Ημέρα δεύτερη: Στις πρόβες συνειδητοποιούμε ότι έχουμε να αντιμετωπίσουμε νέες ευθύνες που σχετίζονται τόσο με την προσωπική μας υγεία όσο και με την ασφάλεια των θεατών, γεγονός που θα επηρεάσει τις μετακινήσεις μας – θα έχουμε διαρκώς συντροφιά μας μάσκες και αντισηπτικά – αλλά και την επαφή μας με το κοινό, καθώς θα πρέπει να διαχειριστούμε τόσο την επιθυμία των θεατών να μας μιλήσουν μετά το τέλος της παράστασης, αλλά και τη δική μας που θέλουμε να έρθουμε σε επαφή μαζί τους και να εισπράξουμε τη στήριξή τους.

 22 Ιουλίου: Ξεκινάμε για μία από τις εκτός Αθηνών παραστάσεις, στα Ιωάννινα. Είμαστε ένας εξαμελής θίασος που μοιράζεται σε τρία αυτοκίνητα. Μοιάζουμε με παρέα που πηγαίνει εκδρομή. Φέτος δεν έχουμε νοικιάσει πούλμαν και για λόγους κόστους και για να μην είμαστε πολλά άτομα συγκεντρωμένα για αρκετές ώρες σε ένα όχημα.

Το θέατρο – βάσει των μέτρων κοινωνικής αποστασιοποίησης – είναι γεμάτο. Κι εμείς ξαφνιαζόμαστε. Πάντα το θέατρο ήταν γεμάτο στα Ιωάννινα αλλά φέτος δεν το περιμέναμε.  Διαπιστώνουμε ότι το κοινό είναι προσεκτικό, αλλά ως εκεί. Η ανάγκη να δει θέατρο ξεπερνά τον φόβο του. Ιδιαίτερη είναι η στιγμή του χειροκροτήματος. Αν και δεν ανήκω στους ηθοποιούς που περιμένουν το χειροκρότημα – αισθάνομαι την ανταμοιβή την ώρα της παράστασης – αυτό το καλοκαίρι ήταν σημαντικό. Ηταν η στιγμή που το κοινό μας έλεγε «ευχαριστώ» αλλά κι εμείς του στέλναμε με τη σειρά μας την ευγνωμοσύνη μας που δεν φοβήθηκε να φτάσει ως το θέατρο.