Τι κρύβει η «έγγραφη συμφωνία» για τον διάλογο

Στην Τουρκία επιρρίπτει η ελληνική πλευρά την ευθύνη ότι τορπιλίζει ευκαιρίες να ανοίξει διάδρομος για την επανεκκίνηση των διερευνητικών επαφών, καθώς αθέτησε ακόμα και «έγγραφη συμφωνία», στην οποία, όπως αποκάλυψε ο Κυριάκος Μητσοτάκης με ταυτόχρονη δημοσίευση άρθρου του σε ευρωπαϊκές εφημερίδες, είχε οδηγήσει στις 13 Ιουλίου η απόρρητη συζήτηση των διπλωματικών συμβούλων των ηγετών Ελλάδας, Γερμανίας και Τουρκίας στο Παβιγιόν του Βερολίνου.

Οι – τότε – διαβουλεύσεις ανάμεσα στον σύμβουλο της γερμανίδας καγκελαρίου Γιαν Χέκερ, τη σύμβουλο του έλληνα Πρωθυπουργού Ελένη Σουρανή και τον εκπρόσωπο του τούρκου προέδρου Ιμπραήμ Καλίν ήταν πυκνές, με πρωτοβουλία της γερμανικής πλευράς και με στόχο να καθοριστεί μια βάση συνομιλίας. Επιδίωξη, κατά πληροφορίες, ήταν να «κλείδωναν» νέες διερευνητικές (δηλαδή η μεθοδολογία, οι όροι, το πότε και το πώς) πριν από τις 28 Αυγούστου. Και στην «έγγραφη συμφωνία» που πήραν τελικά στα χέρια τους όλες οι πλευρές αποτυπωνόταν, σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, ένας πρώτος οδικός χάρτης για το κλίμα που θα έπρεπε να διαμορφωθεί ώστε οι διπλωματικές αποστολές να έπιαναν ξανά το νήμα του 2016.

Οι ίδιες πηγές περιγράφουν ουσιαστικά ένα έγγραφο κατανόησης – χωρίς νομική ισχύ, όπως τονίζουν – αλλά με άτυπες δεσμεύσεις, σίγουρα για την αποχή Ελλάδας και Τουρκίας από κινήσεις έντασης, συμπεριλαμβανομένων εργασιών έρευνας ή γεώτρησης. Αφήνουν άλλωστε να εννοηθεί ότι το περιεχόμενο του εγγράφου ήταν θετικό για τις θέσεις της Αθήνας (που είχε τον Παύλο Αποστολίδη ως επικεφαλής της διπλωματικής αποστολής), πιέζοντας την Αγκυρα.

ΣΙΓΗ ΙΧΘΥΟΣ. Η γερμανική κυβέρνηση τηρεί σιγήν ιχθύος για την «έγγραφη συμφωνία» με τη μεσολάβηση του Βερολίνου, στην οποία αναφέρθηκε ο Πρωθυπουργός. Σύμφωνα με δημοσίευμα της «Ζιντόιτσε Τσάιτουνγκ», στα τέλη Αυγούστου, ωστόσο, είχε συμφωνηθεί για τις 7 Αυγούστου μία κοινή, δημόσια δήλωση Ελλάδας και Τουρκίας, που είχε εγκριθεί από τον Κυριάκο Μητσοτάκη και τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Το περιεχόμενο της συμφωνίας, σύμφωνα με τη γερμανική εφημερίδα, ήταν η έναρξη συνομιλιών μεταξύ των δύο χωρών και η λήψη μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης. Προφορικά μάλιστα είχε συμφωνηθεί και αποχή των δύο πλευρών από διενέξεις για ορισμένο χρονικό διάστημα.

«Οταν το Βερολίνο προσφέρθηκε να μεσολαβήσει, καθίσαμε καλόπιστα για να προσπαθήσουμε να βρούμε κοινό έδαφος. Καταφέραμε ακόμη και να καταλήξουμε σε “έγγραφη συμφωνία”. Το αποτέλεσμα ήταν να αποσυρθεί τελικά η Τουρκία, αποκαλύπτοντας ανεπίσημες αλλά απόρρητες συζητήσεις» έγραψε ο Πρωθυπουργός στο άρθρο του στις εφημερίδες «Tάιμς», «Φράνκφουρτερ Αλγκεμαϊνε», και «Moντ». Ηταν σαφής η επιδίωξη του Κυριάκου Μητσοτάκη μέσω του άρθρου του προς διεθνές ακροατήριο να ενισχύσει προς τους εταίρους του τη θέση ότι η Ελλάδα είναι ανοιχτή στον διάλογο υπό καθεστώς ηρεμίας, αλλά η απέναντι πλευρά τον τορπιλίζει.

Από την κυβέρνηση αποφεύγουν να μιλήσουν για τις ακριβείς διατυπώσεις στην «έγγραφη συμφωνία», επιμένουν ωστόσο με ένταση ότι ήταν πλήρως ενήμερος ο Αλέξης Τσίπρας για όσα συνέβησαν στο Βερολίνο. Επίσης, κυβερνητικές πηγές υποστηρίζουν ότι η εν λόγω συμφωνία των υπηρεσιακών παραγόντων δεν έμπαινε στην ουσία «της μιας και μοναδικής διαφοράς μας με την Τουρκία, δηλαδή την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών» αλλά επιχειρούσε να καθορίσει το περιβάλλον για επόμενα πρακτικά βήματα. Κινήσεις που δεν προχώρησαν ποτέ, μετά την αιφνιδιαστική δημοσιοποίηση της απόρρητης τριμερούς με δηλώσεις του Μεβλούτ Τσαβούσογλου περί διαλόγου.

ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ. «Οταν ο ίδιος συναντούσε μόνος του τον Ερντογάν δεν θυμόμαστε να είχε ενημερώσει κανέναν στην αντιπολίτευση» απάντησε χθες ο κυβερνητικός εκπρόσωπος στον Αλέξη Τσίπρα, ο οποίος κατηγόρησε τον Πρωθυπουργό για υπογραφή κειμένων εν κρυπτώ. «Δεσμεύει τη χώρα έναντι της Τουρκίας, χωρίς να ενημερώσει κανέναν, αλλά και χωρίς να ζητήσει, όπως θα όφειλε, καμία εξουσιοδότηση για να υπογράψει δεσμεύσεις» είπε ο αρχηγός του ΣΥΡΙΖΑ, με την κυβέρνηση να επιμένει ότι ο διπλωματικός σύμβουλος του Τσίπρα είχε ενημερωθεί για «όλα τα τεκταινόμενα».

Για «επικίνδυνη μυστική διπλωματία» κατηγόρησε τον Πρωθυπουργό και η επικεφαλής του Κινήματος Αλλαγής Φώφη Γεννηματά, διερωτώμενη «πού το πάει ο κ. Μητσοτάκης;» και προσθέτοντας ότι «χειρίζεται τα θέματα μόνος του, χωρίς κανείς να του έχει δώσει λευκή επιταγή».