«Τραγουδάς {LF}την παράδοση {LF}με τη φυσικότητα {LF}που ερωτεύεσαι»

Η δημιουργική μείξη ήχων Ανατολής και Βαλκανίων τούς δίνει υλικά για να φτιάχνουν από την αρχή ένα δικό τους σύμπαν. Το δραστήριο συγκρότημα των Τακίμ που αποτελούν οι Πάνος Δημητρακόπουλος – κανονάκι, Αλέξανδρος Αρκαδόπουλος – κλαρίνο, Γιώργος Μαρινάκης – βιολί, Κώστας Μερετάκης – λαϊκά και παραδοσιακά κρουστά, Γιάννης Πλαγιαννάκος – κοντραμπάσο και Θωμάς Κωνσταντίνου – ούτι, λαούτο δίνει μέσα από τη δεξιοτεχνία του ανάσες στην παράδοση. Ο Θ. Κωνσταντίνου με αφορμή τη συναυλία τους στο Βεάκειο την ερχόμενη Δευτέρα μιλάει για την αξία να παραμείνει ζωντανή η δημοτική μουσική.

Πώς μπορεί να ανανεωθεί το ενδιαφέρον – και το δικό σας και των ακροατών – για την παράδοση, δεδομένου ότι το υλικό είναι συγκεκριμένο;

Οπως κάθε Σεπτέμβρη ανανεώνεται το ενδιαφέρον για τον τρύγο ή κάθε Νοέμβρη για το μάζεμα της ελιάς, έτσι ανανεώνεται και το ενδιαφέρον μας και των ακροατών για τη μουσική. Δεν πρόκειται για μία ευθεία γραμμή αλλά για έναν κύκλο ζωής, ένα σχήμα που χαρακτηρίζει άλλωστε τον πολιτισμό μας αιώνες τώρα. Η ελληνική μουσική, όπως μας παραδόθηκε, εμπεριέχει στοιχεία ζωτικής σημασίας, ισάξια της διατροφής – επιβίωσης του ανθρώπου, ειδικά όταν «λειτουργείται» στον κατάλληλο χώρο και χρόνο.

Ολοι μιλούν για την ανάγκη σύνδεσης με το παρελθόν. Υπάρχει κατά την άποψή σας ένας ακόμα λόγος που κάνει αυτή τη σύνδεση πιο αναγκαία;

Τα επιτεύγματα του λεγόμενου σύγχρονου πολιτισμού ή μάλλον η κακή χρήση των επιτευγμάτων έχει αποδειχθεί ανεπαρκής και αδιέξοδη, ειδικά αν κρίνουμε από την καταστροφή στην οποία με σιγουριά οδεύει ο πλανήτης μας – και αυτά μέσα σε μόλις διακόσια χρόνια βιομηχανικής επανάστασης. Από την άλλη, βλέπουμε αξίες του παρελθόντος, ειδικά εδώ στη Μεσόγειο και στα Βαλκάνια, οι οποίες δεν έχουν αλλάξει καθόλου σε σχέση με το παρελθόν και που ακόμη δίνουν απαντήσεις στον άνθρωπο και στην ποιότητα της ζωής του.

Πώς μπορεί μια παράσταση βασισμένη στην παράδοση να αποφύγει το «φολκλόρ»;

Αν πέσουμε στην παγίδα της στεγνής αναπαράστασης – αναβίωσης, τότε ούτε η λέξη «φολκόρ» μπορεί να περιγράψει το ατόπημά μας. Οταν μιλάμε για μουσική ζωντανή και λειτουργικότατη όπως η δική μας, το μόνο που πρέπει να κάνεις είναι να την παράγεις όσο πιο ζωντανά μπορείς. Δεν υπάρχουν μέθοδοι ή μυστικά σε αυτό. Το κάνεις με την ίδια φυσικότητα που τρως ή ερωτεύεσαι.

Ποια είναι τα στοιχεία εκείνα που τραυματίζουν ή περιθωριοποιούν το είδος;

Οι άνθρωποι, στην αγωνία τους να περισώσουν το «παλιό», το βάζουν σε γυάλα και το αποκόβουν από την πραγματικότητα με αποτέλεσμα να το σκοτώνουν. Είναι πραγματικά κουραστικό, ειδικά για εμάς που έχουμε ανδρωθεί μέσα σε αυτόν τον χώρο, να βλέπουμε πλέον τη μουσική και τους χορούς μας να προσεγγίζονται «γυμναστικά» χωρίς διάθεση εμβάθυνσης και εξέλιξης.

Θα συμφωνούσατε ότι η παράδοση έχει χρησιμοποιηθεί με κακοποιητικό τρόπο και έχει γίνει προϊόν εκμετάλλευσης για όσους υπηρετούν μια εθνικιστική ατζέντα;

Είναι αλήθεια, και μάλιστα στοιχειώνει ακόμα και τη δική μας γενιά. Τα σύμβολα του πολιτισμού μας έχουν κακοποιηθεί σε τέτοιον βαθμό ώστε οι νέοι να αρνούνται τα ίδια τα σύμβολα και όχι τους «κακοποιητές» τους, όπως θα έπρεπε. Ευτυχώς όμως, στην περίπτωση της Ελλάδας τα σύμβολα ήταν και θα είναι ισχυρότερα από κάθε επιτήδειο πολιτικό.

Μπορεί σήμερα να γραφτεί παραδοσιακό τραγούδι;

Αν γραφτεί σήμερα και το ακούνε και τα εγγόνια μας, σίγουρα ναι. Αυτή είναι η συνθήκη και όχι η οποιαδήποτε μουσική φόρμα.

Τι θα παρουσιάσετε στο Βεάκειο τη Δευτέρα;

Ενα πρόγραμμα εφ’ όλης της ύλης, με την ιδιαιτερότητα πως αυτή τη φορά θα συμπράξουμε με την εξαιρετική Κατερίνα Παπαδοπούλου, μια ερμηνεύτρια-σύμβολο της ελληνικής μουσικής. Μετά από όσα έχουμε περάσει, έχουμε μεγάλη ανάγκη να θυμηθούμε ποιοι είμαστε και τι κάνουμε, αγκαλιά με τους αγαπημένους μας.

INFO{CR}Τακίμ, «Περιπλανώμενο», με την Κατερίνα Παπαδοπούλου, Βεάκειο Θέατρο, Ηρακλείου 13, Πειραιάς, {LF}τηλ. 210-4226.330, 14/9, στις 21.00