Οταν φεύγουν οι Αμερικανοί, έρχονται οι Ρώσοι

Η Γαλλία στέλνει πολεμικά πλοία για να υποστηρίξει το ελληνικό και το κυπριακό ναυτικό. Ο Ταγίπ Ερντογάν απαντά με την προειδοποίηση ότι η Τουρκία θα «πάρει όσα δικαιούται» στην ανατολική Μεσόγειο. Οι προσπάθειες της Ανγκελα Μέρκελ παραπαίουν καθώς τουρκικά και ελληνικά πλοία συγκρούονται. «Ποιος θα φανταζόταν ότι ο επόμενος πόλεμος της Δύσης θα γίνει στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ;» αναρωτιέται ο Φίλιπ Στίβενς στους Financial Times. «Καλώς ήρθατε στη νέα διεθνή αταξία».

Οσοι χαρτογραφούν το νέο διεθνές τοπίο που αναδύεται από τα ερείπια της Pax Americana παρατηρούν τις εξελίξεις στην ανατολική Μεσόγειο. Στην παγκόσμια σκηνή ξεχωρίζει η αντιπαλότητα μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας, όμως υπάρχει παντού η αίσθηση ότι επιστρέφει η περιφερειακή αταξία. Εν τη απουσία του αμερικανού διαιτητή, παλιές πληγές ανοίγουν και πάλι και παλιές εχθρότητες αναβιώνουν.

Τα στοιχεία της νέας αστάθειας – προσπάθειες να υπονομευθεί το status quo από χώρες όπως η Κίνα, η Ρωσία και η Τουρκία, η υποχώρηση των ΗΠΑ από παλαιότερες δεσμεύσεις και η ευρωπαϊκή απροθυμία για γεωπολιτική εμπλοκή – επιδεικνύονται στα νερά της ανατολικής Μεσογείου. Πριν από μερικά χρόνια η Ουάσιγκτον θα έβαζε τάξη μεταξύ Αθήνας και Αγκυρας ακόμα και με σκληρό τρόπο και ίσως έστελνε και μερικά πολεμικά σκάφη στο Αιγαίο. Αυτές οι μέρες έχουν περάσει.

Η Αγκυρα έχει αποθρασυνθεί λόγω της απουσίας των ΗΠΑ και ο Ερντογάν προωθεί την Τουρκία ως μεγάλη περιφερειακή δύναμη. Οι διαφωνίες με την Ελλάδα εμπλέκονται σε αυτό το ευρύτερο περιφερειακό παιχνίδι εξουσίας καθώς η Αγκυρα θέλει να κλείσει και παλιούς λογαριασμούς με την Αίγυπτο και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Ο Ερντογάν δεν είναι ο μόνος που θέλει ανατροπή του status quo. Είναι κανόνας της νέας διεθνούς αταξίας πως απ’ όπου αναχωρούν οι Αμερικανοί, έρχονται οι Ρώσοι. Υποστηρίζοντας τον Ασαντ στον εμφύλιο της Συρίας, ο Βλαντίμιρ Πούτιν εξασφάλισε μια ναυτική βάση στη Μεσόγειο. Τώρα στρέφεται προς τη Λιβύη.

Η «προπαγανδιστική σούπα». Ο γερμανός υπουργός Εξωτερικών Χάικο Μάας που μεσολαβεί στην ελληνο-τουρκική διένεξη πρέπει να δει το 4λεπτο βίντεο της «προπαγανδιστικής σούπας του Ερντογάν», συνιστά στη «Ζιντόιτσε Τσάιτουνγκ» ο Τόμας Αβερνάριους, ανταποκριτής της εφημερίδας στην Κωνσταντινούπολη: Καλπάζοντες Οθωμανοί, επίθεση Τούρκων στα Δαρδανέλια, πύραυλοι φρεγατών, καβαλάρης ο πορθητής Μωάμεθ Β΄και καπάκι ο Ταγίπ Ερντογάν. Στο τέλος οι ήρωες προσεύχονται στην Αγία Σοφία.

«Πώς μπορεί να αντιμετωπίσει κανείς μια τέτοια χώρα, έναν τέτοιο πολιτικό ηγέτη; Τόσο ήπια όσο ο Mάας, που επέστρεψε από την Αγκυρα τσαλακωμένος; Ή τόσο επιθετικά όσο ο Μακρόν που συντάσσεται με τους Ελληνες, στέλνει φρεγάτες και συγκρούεται με τους Τούρκους στη σπαρασσόμενη από τον εμφύλιο πόλεμο Λιβύη; Ο Γάλλος μπορεί να κερδίζει τις εντυπώσεις. Αλλά αυτό δεν μπορεί να είναι το μέτρο για τη γερμανική εξωτερική πολιτική», εκτιμά ο σχολιαστής.

ΤΟ ΒΕΡΟΛΙΝΟ. Οι Γερμανοί πρέπει να βρουν έναν αποφασιστικό τρόπο αντιμετώπισης του Ερντογάν, που εμπλουτίζει τον σύγχρονο τουρκικό εθνικισμό με την υπόκλιση στους Οθωμανούς. «Είναι πολιτικός της ίδιας ψυχοσύνθεσης με τον Βλαντίμιρ Πούτιν. Οπως και αυτός, θεωρεί τη διπλωματική υποχωρητικότητα ως έκφραση αδυναμίας, προτιμά να αναλάβει μεγάλο ρίσκο και να παραβιάζει όλες τις συμβάσεις. Πόκερ, μπλόφα, νίκη».

Παρ’ όλα αυτά: «Οσο υπάρχει η πιθανότητα να παρακινηθούν οι αντίπαλοι σε συνομιλίες, το Βερολίνο πρέπει να επιμείνει με σκληρή στάση. Αλλά και οι Τούρκοι θα πρέπει να δουν ότι θα πάρουν περισσότερα από τις συνομιλίες απ’ ό,τι με πόλεμο στο Αιγαίο. Και ο Μάας πρέπει να αποσαφηνίσει στους Ελληνες ότι πρέπει επίσης να μετακινηθούν από τις θέσεις τους στη διαμάχη στη Μεσόγειο».