Ανησυχία για την κρίση, κόντρες για τις κυρώσεις

Οσο άδειο, λόγω κορωνοϊού, και υποτονικό ήταν το κλίμα στο Κέντρο Τύπου στην ευρωπαϊκή σχολή ESMT, άλλο τόσο φορτισμένο ήταν το κλίμα σε απόσταση δύο λεπτών στο γερμανικό υπουργείο Εξωτερικών στη σύνοδο Gymnich των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ που ξεκίνησε χθες και λήγει σήμερα. Για το φορτισμένο κλίμα φρόντιζαν η ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο, η παρωδία εκλογών στη Λευκορωσία και η δηλητηρίαση του ρώσου αντικαθεστωτικού Ναβάλνι.

Ψηλά στην ατζέντα χθες ήταν η έξαρση της ελληνοτουρκικής κρίσης, η οποία κινδυνεύει να εκτροχιαστεί, και αυτό αποτελεί εφιάλτη για την Ευρώπη και τη Γερμανία που μεσολαβεί για την εκτόνωσή της. «Σίγουρα οι δύο πλευρές δεν πρόκειται να καθίσουν στο τραπέζι, όσο τα πολεμικά τους πλοία βρίσκονται αντιμέτωπα στην Ανατολική Μεσόγειο» παραδέχθηκε ο Μάας, έχοντας νωπές τις εντυπώσεις από την επίσκεψή του σε Αθήνα και Αγκυρα. Εν όψει των «προκλήσεων και της κλιμάκωσης» της έντασης, η γερμανική κυβέρνηση είναι «πολύ ανήσυχη», είπε ο Μάας τονίζοντας την «ανάγκη μιας διπλωματικής λύσης».

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΜΕΡΚΕΛ. Ανήσυχη για τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο εμφανίστηκε και η καγκελάριος Ανγκελα Μέρκελ. «Μας ανησυχούν ιδιαίτερα, διότι πρόκειται για εντάσεις μεταξύ δύο εταίρων του ΝΑΤΟ» είπε η Μέρκελ υποδεχόμενη στην Καγκελαρία τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ Γενς Στόλτενμπεργκ, προτού αποσυρθούν για την κατ’ ιδίαν συνάντησή τους. Η καγκελάριος συνεχίζει τη μεσολάβησή της στην ελληνοτουρκική κρίση, με ένα νέο τηλεφώνημα στον τούρκο πρόεδρο Ερντογάν που φημολογείται ότι θα γίνει σήμερα.

Ο Στόλτενμπεργκ στηρίζει τις διπλωματικές προσπάθειες μεσολάβησης της καγκελαρίου και της Γερμανίας μεταξύ των δύο συμμάχων στο ΝΑΤΟ. Ταυτόχρονα, όπως είπε σε συνέντευξή του στο Reuters, εξετάζει τις δυνατότητες «ανάπτυξης ενός μηχανισμού του ΝΑΤΟ που θα αποτρέπει επεισόδια και ατυχήματα». Πρότυπο μπορεί να αποτελέσει ο στρατιωτικός σύνδεσμος επικοινωνίας Ρώσων και Αμερικανών στη Συρία.

ΙΣΕΣ ΑΠΟΣΤΑΣΕΙΣ. Σε αντίθεση με την ΕΕ που εκφράζει επανειλημμένα αλληλεγγύη στα κράτη-μέλη της Ελλάδα και Κύπρο, ο Στόλτενμπεργκ και η Ατλαντική Συμμαχία τηρούν επιφυλακτική στάση ίσων αποστάσεων με Ελλάδα και Τουρκία, η οποία κρίνεται προβληματική στην Αθήνα. Ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας είχε την ευκαιρία χθες να συναντηθεί με τον Στόλτενμπεργκ και να καταγγείλει την τουρκική παραβατικότητα. Σύμφωνα με ελληνικές διπλωματικές πηγές, τόνισε ότι η Ελλάδα θα υπερασπιστεί τα κυριαρχικά της δικαιώματα και ότι το ΝΑΤΟ δεν μπορεί να ανέχεται παρόμοιες συμπεριφορές, οι οποίες παραβιάζουν τις αρχές και υπονομεύουν τη συνοχή και την αποτελεσματικότητα της Συμμαχίας.

ΚΥΡΩΣΕΙΣ. Το θέμα των κυρώσεων σε Λευκορωσία και Τουρκία διχάζει τους εταίρους. Οι επιλογές κυρώσεων που παρουσίασε ο ύπατος εκπρόσωπος Εξωτερικών της ΕΕ, Ζοζέπ Μπορέλ, θα αποφασιστούν στο επόμενο Συμβούλιο, αφήνοντας μέχρι τότε χρόνο για ένα παράθυρο διαλόγου.

Κυρίως οι τρεις χώρες της Βαλτικής πιέζουν για αυστηρά μέτρα κατά των υποστηρικτών του ηγέτη της Λευκορωσίας Λουκασένκο. Την ίδια ώρα η Κύπρος απειλεί εμμέσως με βέτο στις κυρώσεις στη Λευκορωσία εάν η ΕΕ δεν πάρει αυστηρότερα μέτρα κατά της Τουρκίας. «Δεν είμαστε υπέρ των δύο μέτρων και σταθμών» τόνισε ο υπουργός Εξωτερικών της Κύπρου Νίκος Χριστοδουλίδης προσερχόμενος στη σύνοδο και δεν πρέπει να υπάρχει «αμφισημία στις αξίες και αρχές της ΕΕ». Ο Μάας απέρριψε πάντως τη διασύνδεση των θεμάτων «κυρώσεις στην Τουρκία» και «κυρώσεις στη Λευκορωσία». «Εάν ξεκινήσουμε κάτι τέτοιο», είπε ο Μάας, «θα καταστεί διαχειριστικά ανίκανη η ΕΕ».