Οι εκπλήξεις και η δικαιοσύνη

Ανεξάρτητα από το ποια θα είναι τελικά η έκβαση των φετινών ευρωπαϊκών διοργανώσεων, το φινάλε τους, έτσι όπως οργανώθηκε από την UEFA, άρεσε σε πολύ κόσμο. Η φόρμουλα του Final 8 επέτρεψε καλοκαιριάτικα να δούμε πολλά και σπάνια. Είδαμε και στο Τσάμπιονς Λιγκ και στο Γιουρόπα Λιγκ εκπλήξεις που δεν περιμέναμε, όπως τον αποκλεισμό της Μάντσεστερ Σίτι από τη Λυών, χαρήκαμε ματς που κρίθηκαν με δυο γκολ μετά το 90′, όπως αυτό ανάμεσα στην Παρί και την Αταλάντα, ζήσαμε δράματα όπως αυτό της Μπαρτσελόνα, παρακολουθήσαμε εντυπωσιακές παραστάσεις για έναν ρόλο, όπως το 5-0 της Ιντερ κόντρα στη Σαχτάρ. Κυρίως αυτές οι διοργανώσεις μας βοήθησαν να ζήσουμε παιγνίδια με σασπένς – πράγμα που τα τελευταία χρόνια στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις έλειπε. Εκεί που τα ημιτελικά του Τσάμπιονς Λιγκ π.χ. είχαν γίνει υπόθεση πέντε-έξι ομάδων, φέτος έφτασαν σε αυτά τρεις ομάδες που σπανίως συναντάς ακόμα και στα προημιτελικά, δηλαδή η Παρί, η Λυών και η Λειψία.

Τρόπος
Θα ήταν η αλλαγή της φόρμουλας διεξαγωγής των διοργανώσεων ένας τρόπος για να σταματήσει η μονοτονία, να αλλάξει ο ευρωπαϊκός χάρτης των επιτυχιών και να δημιουργηθούν συνθήκες που να επιτρέπουν και στους λιγότερο δυνατούς να ελπίζουν; Είναι πολύ βιαστικό ένα τέτοιο συμπέρασμα. Αυτό που συμβαίνει φέτος, συμβαίνει γιατί η πανδημία και η καραντίνα δημιούργησαν και στο ποδόσφαιρο συνθήκες πρωτοφανείς. Και οι πρωτοφανείς συνθήκες δεν μπορεί παρά να έχουν και ένα πρωτοφανές αποτέλεσμα.

Γαλλογερμανοί
Αν περιορίσουμε το πράγμα στο Τσάμπιονς Λιγκ, που ήταν τα τελευταία χρόνια και η περισσότερο προβλέψιμη διοργάνωση, θα διαπιστώσουμε πως το γεγονός ότι φέτος έφτασαν στα ημιτελικά του δυο γερμανικές και δυο γαλλικές ομάδες (συνδυασμός που δεν έχει ξαναϋπάρξει στην ιστορία) οφείλεται κυρίως στη δυνατότητα που είχαν αυτές οι ομάδες να προετοιμαστούν για τη διοργάνωση καλύτερα από όλες τις άλλες. Το γαλλικό πρωτάθλημα διακόπηκε με απόφαση της κυβέρνησης Μακρόν τον περασμένο Μάρτιο. Αυτό το γεγονός έδωσε στη Λυών και την Παρί τεράστιο χρόνο για να προετοιμαστούν για τις αυγουστιάτικες καλοκαιρινές τους υποχρεώσεις. Οι δυο ομάδες έδωσαν αρχικά άδεια στους ποδοσφαιριστές τους και όταν τους κάλεσαν πίσω, οι προπονητές και οι γυμναστές τους είχαν τη δυνατότητα να οργανώσουν τη δουλειά με τέτοιο τρόπο ώστε αυγουστιάτικα οι ποδοσφαιριστές να είναι σε καλή κατάσταση. Οι Γάλλοι αποφάσισαν ξαφνικά τη διεξαγωγή δύο εγχώριων τελικών Κυπέλλων (του Κυπέλλου Γαλλίας και του Κυπέλλου της γαλλικής Λίγκας), τροποποιώντας την απόφαση της κυβέρνησης να μη γίνουν ματς στη χώρα μέχρι τον Σεπτέμβριο. Στους τελικούς αυτούς αγωνίστηκαν και η Παρί και η Λυών – η Λυών είχε να δώσει επιπλέον ένα ματς με την κουρασμένη Γιουβέντους πριν από το Final 8. Οι γαλλικές ομάδες έφτασαν στα τελικά χωρίς πολλά ματς στα πόδια τους, αλλά και χωρίς πολλούς τραυματίες: η Μάντσεστερ Σίτι π.χ. όταν αντιμετώπισε τη Λυών είχε πέντε παίκτες πρώτης γραμμής εκτός αποστολής (μεταξύ των οποίων αστέρια όπως ο Αγουέρο, ο Σανέ και ο Σίλβα) ενώ η ομάδα του Γκαρσιά ήταν πληρέστατη. Στο μονό ματς οι ελλείψεις φάνηκαν. Σε διπλά ματς ο Πεπ Γκουαρντιόλα θα στάθμιζε τη δυσκολία διαφορετικά.

Ανεση
Την ίδια άνεση στην προετοιμασία είχαν και οι Γερμανοί. Αυτοί ολοκλήρωσαν κανονικά το πρωτάθλημά τους, αλλά το ολοκλήρωσαν νωρίς γιατί το επανεκκίνησαν πρώτοι. Ενώ οι Αγγλοι, οι Ιταλοί, οι Ισπανοί συζητούσαν αρχικά για το αν θα παίξουν και στη συνέχεια για το πότε θα παίξουν, οι Γερμανοί αγωνίζονταν κανονικά. Ούτε πίεσαν το πρόγραμμα για να βρουν ημερομηνίες, ούτε έπαιζαν διαρκώς κάθε τρεις μέρες, ούτε έψαχναν χρόνο για προετοιμασία ενόψει του Final 8. Οποιος σωστά προετοιμάστηκε είχε και βενζίνη στο ρεζερβουάρ. Η Παρί στο ματς με την Αταλάντα πέτυχε δυο γκολ μετά το 90′, η Λειψία απέκλεισε την Ατλέτικο με γκολ στις καθυστερήσεις, η Λυών «σκότωσε» τη Σίτι με ένα γκολ του Ντεμπελέ πέντε λεπτά πριν τελειώσει το ματς και η Μπάγερν στο τελευταίο δεκάλεπτο του αγώνα της με την Μπαρτσελόνα την ισοπέδωσε. Ολα αυτά προφανώς δεν είναι τυχαία: είναι αποτέλεσμα του ότι κάποιοι προετοιμάστηκαν καλύτερα.

Εκκληση
Η UEFA είχε κάνει μια έκκληση τον περασμένο Απρίλιο στις ευρωπαϊκές λίγκες να συνεννοηθούν ώστε τα πρωταθλήματα να επανεκκινήσουν όλα μαζί και να ολοκληρωθούν ταυτόχρονα: οι άνθρωποι της ευρωπαϊκής ομοσπονδίας είχαν καταλάβει τις συνθήκες άνισου ανταγωνισμού που μπορεί να προκύψουν. Αλλά το κοινό ευρωπαϊκό καλαντάρι ήταν μια ιδέα που έμεινε στα χαρτιά. Ετσι προέκυψε ένα ενδιαφέρον, συναρπαστικό, αλλά κομμάτι άδικο φινάλε στο φετινό Τσάμπιονς Λιγκ. Ο κόσμος που αγαπά τις εκπλήξεις χάρηκε με τις ομάδες που προχώρησαν και δεν προβληματίζεται για την αδικία. Αλλά αδικία υπάρχει κι αυτό κατά τη γνώμη μου καταργεί κάθε συζήτηση για το αν η φετινή φόρμουλα πρέπει να παγιωθεί. Αυτό που παρακολουθούμε δεν είναι φόρμουλα διοργάνωσης, αλλά ένας τρόπος ολοκλήρωσης μιας διοργάνωσης σε συνθήκες έκτακτης ανάγκης. Υπάρχει διαφορά. Η έκτακτη ανάγκη μπέρδεψε τα πάντα. Ο προγραμματισμός για κάποιους έγινε εύκολος και για κάποιους αδύνατος.

Μικροί
Ωστόσο, θα αντιτείνει κάποιος, έσπασε η μονοτονία. Οι πλούσιοι φάνηκαν λιγότερο απλησίαστοι, οι μικροί είχαν το δικαίωμα στην επιτυχία, οι διαφορές είναι σαν να εξαφανίστηκαν, ακριβώς όπως και οι θεατές στις εξέδρες. Δεν διαφωνώ – εκ του αποτελέσματος δεν θα μπορούσα. Ομως ανάμεσα στην έκπληξη (που προκύπτει μάλιστα εξαιτίας μιας παγκόσμιας απρόβλεπτης αναστάτωσης) και τη δικαιοσύνη, δηλαδή τη διάκριση στο πανηγύρι του μεγάλου Κυπέλλου όποιου είναι πραγματικά καλύτερος (έστω γιατί ξοδεύει πιο πολλά), εγώ προτιμώ τη δικαιοσύνη. Πρώτα από όλα για λόγους ιστορικής συνέχειας: στο μέλλον θα είναι αδύνατο να εξηγηθεί με ποδοσφαιρικούς όρους πώς η Λυών και η Λειψία κατάφεραν όσα κατάφεραν φέτος. Ειδικά αν του χρόνου κάπου εξαφανιστούν χωρίς να κάνουν τίποτα αξιόλογο.

Λύση
Για να υπάρχει βάση συζήτησης για το αν ένα Final 8 θα μας έδινε καλύτερες και πιο θεαματικές διοργανώσεις θα πρέπει να υπάρξει μια χρονιά στην οποία αυτή η λύση θα είναι λύση προγραμματισμένη εξ αρχής και όχι μια λύση ανάγκης, όπως φέτος. Τότε θα δούμε αν θα υπάρχουν εκπλήξεις σε μονά ματς και αν οι μικρότεροι έχουν πιθανότητες απέναντι σε μεγαθήρια που δεν έχουν αποδεκατιστεί από συνεχόμενα ματς που προέκυψαν ξαφνικά έπειτα από μήνες απραξίας. Μέχρι τότε κάθε συζήτηση αυτού του είδους δεν έχει νόημα: τα όσα συνέβησαν φέτος είναι μοναδικά κι ελπίζω έτσι να μείνουν. Οχι γιατί δεν αγαπώ τις εκπλήξεις. Αλλά γιατί η επιστροφή των ευρωπαϊκών διοργανώσεων στο φορμάτ (και στα αποτελέσματα…) που έχουμε συνηθίσει θα είναι η τεράστια απόδειξη ότι ο κόσμος είναι ξανά κανονικός. Φέτος δεν είναι.