Αντιπολίτευση με εθνική ατζέντα

Ο ρόλος της αντιπολίτευσης μπροστά σε μια εθνική κρίση σε εξέλιξη είναι, εκ πρώτης όψεως, άχαρος. Στην πραγματικότητα, σπανίως οι κοινοβουλευτικές δυνάμεις επιλέγουν επιθετική στάση σε τέτοιες φάσεις. Προτιμούν να τηρούν στάση αναμονής, διευκολύνοντας με τη σιωπή τους την κυβέρνηση. Η κριτική, αυτή που έρχεται ως θεσμικό αναπόφευκτο, περιμένει τη λήξη συναγερμού και λειτουργεί ως μια συνολική αποτίμηση της κατάστασης. Αυτό συμβαίνει και τώρα, καθώς τόσο ο ΣΥΡΙΖΑ όσο και το Κίνημα Αλλαγής έχουν κατεβάσει τους τόνους, ζητώντας όμως επισήμως ενημέρωση για τις τουρκικές κινήσεις από το Μέγαρο Μαξίμου. Οι αντιδράσεις και των δύο μετά την υπογραφή της συμφωνίας μερικής οριοθέτησης με την Αίγυπτο είναι ενδεικτικές της στρατηγικής που θα ακολουθήσουν στα εθνικά το επόμενο διάστημα

ΣΥΡΙΖΑ
Σκληρή στάση με το βλέμμα στο πασοκικό ακροατήριο
Στην Κουμουνδούρου θεωρούν πως η κυβερνητική παρακαταθήκη τους στα εθνικά θέματα, από το Μακεδονικό έως τα ελληνοτουρκικά, είναι ένα από τα μεγαλύτερα ατού τους. Στην αρχή της φετινής έντασης, τον Ιούλιο, ο ΣΥΡΙΖΑ είχε τονίσει πως είναι υπέρ του διαλόγου, ξεκαθαρίζοντας πως η διαφορά ανάμεσα σε Τουρκία και Ελλάδα είναι μία, αυτή της υφαλοκρηπίδας. Αυτές τις μέρες, είδαν τη συμφωνία με το Κάιρο ως μια ενέργεια που έπρεπε μεν να γίνει, αλλά ίσως σε νεκρό χρόνο.

Η αρχική στάση του κόμματος, τουλάχιστον επισήμως, στάθηκε στην επήρεια των νησιών, που αποτελούν αλλαγή του προηγούμενου δόγματος που ακολουθούσε για χρόνια η Αθήνα. Στην πραγματικότητα, μέχρι πριν από την έκδοση της παράνομης τουρκικής NAVTEX, τα εθνικά θέματα έγιναν φόντο και των διαφορετικών απόψεων εντός του κόμματος. Αυτή τη στιγμή, ωστόσο, ως αξιωματική αντιπολίτευση, ο ΣΥΡΙΖΑ ακολουθεί την κλασική συνταγή, ζητώντας αποφασιστικότητα από την πλευρά της κυβέρνησης: «Αναμένουμε ότι η ελληνική κυβέρνηση θα προβεί στις απαιτούμενες ενέργειες για την παρεμπόδιση οποιουδήποτε τουρκικού ερευνητικού σκάφους επιχειρήσει να προβεί σε παραβίαση της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, όπως έχει συμβεί και κατά το παρελθόν» ανέφερε σε ανακοίνωση η Κουμουνδούρου, θυμίζοντας εμμέσως τόσο το περιστατικό του 2018 με το ερευνητικό «Μπαρμπαρός» όσο και προηγούμενες αντιδράσεις των ελληνικών κυβερνήσεων, ειδικά του Ανδρέα Παπανδρέου το 1987. Η στάση αυτή στα εθνικά, και η συγκεκριμένη προτροπή, «κουμπώνει» με τη γενικότερη στάση του ΣΥΡΙΖΑ το τελευταίο διάστημα.

Κατά την Κουμουνδούρου, οι θέσεις του ΣΥΡΙΖΑ στα εθνικά ούτε έχουν αλλάξει ούτε έχουν μπει «στη φαρέτρα της πολιτικής σκοπιμότητας». Χθες, πάντως, γνωρίζοντας το μειωμένο πεδίο δράσης που έχει ως αντιπολίτευση, ο Αλέξης Τσίπρας ζήτησε από τους επικεφαλής των τομέων Εξωτερικών και Αμυνας, Γιώργο Κατρούγκαλο και Θοδωρή Δρίτσα, να έρθουν σε επαφή με τους αρμόδιους υπουργούς και να ζητήσουν ενημέρωση. Με τουίτ του, ο Κατρούγκαλος τόνισε πως η κυβέρνηση «οφείλει να αποτρέψει έμπρακτα κάθε αμφισβήτηση». Σχολιάζοντας τις πληροφορίες πως το Oruc Reis έχει ποντίσει καλώδια στην ελληνική υφαλοκρηπίδα, αλλά οι έρευνες εμποδίζονται από τον θόρυβο των ελληνικών πλοίων, τόνισε πως «δεν υπερασπίζεσαι τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας κάνοντας θόρυβο».

Κίνημα Αλλαγής
Ζητεί αποφασιστικότητα και… ενημέρωση
Διάλογος μεν, αλλά όχι όταν «η μια πλευρά έχει το όπλο πάνω στο τραπέζι». Με αυτή τη φράση, η Χαριλάου Τρικούπη προσεγγίζει τη νέα φάση στην οποία μπήκαν οι ελληνοτουρκικές σχέσεις το φετινό καλοκαίρι. Στο Κίνημα Αλλαγής θεωρούν πως η τουρκική κινητικότητα στο Αιγαίο δεν είναι παρά μια απόπειρα της Αγκυρας να καθορίσει τους όρους του διαλόγου.{ARX}
Σε χθεσινή της δήλωση, σε αυτό το πλαίσιο, η Φώφη Γεννηματά τόνισε πως το Κίνημα Αλλαγής «αναμένει από την κυβέρνηση να αποτρέψει την προσπάθεια της Τουρκίας να δημιουργήσει τετελεσμένα εις βάρος των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων, που απορρέουν από το διεθνές δίκαιο. Αυτό είναι το εθνικό χρέος». Σύμφωνα, μάλιστα, με την πρόεδρο του Κινήματος Αλλαγής, «το αρραγές εσωτερικό μέτωπο είναι απολύτως αναγκαίο».
Από την πρώτη στιγμή, όταν ο Κυριάκος Μητσοτάκης ενημέρωσε τους πολιτικούς αρχηγούς για την κατάσταση και τις διπλωματικές κινήσεις της Αθήνας, η Φώφη Γεννηματά μετέφερε τα δεδομένα και στο εσωτερικό του Κινήματος Αλλαγής – το 2018, η στάση του κεντροαριστερού φορέα στα εθνικά ζητήματα (και δη στη Συμφωνία των Πρεσπών) είχε σταθεί αφορμή για τη μεγαλύτερη εσωκομματική κρίση των τελευταίων ετών. Σε ένα πράγμα, ωστόσο, δεν υπήρξε διαφωνία: στην πάγια θέση για αποφασιστικότητα και αποτελεσματικότητα απέναντι στην τουρκική πλευρά.
Προβληματισμός. Σ’ αυτό το πλαίσιο ερμηνεύεται και ο προβληματισμός για τη συμφωνία μερικής οριοθέτησης ανάμεσα σε Ελλάδα και Αίγυπτο, με μια ανακοίνωση που από τη μία αναγνωρίζει τον διεμβολισμό του τουρκολιβυκού συμφώνου και από την άλλη τονίζει πως «μπορεί να περιπλέξει τα θέματα οριοθέτησης που επιλέχθηκαν να μείνουν εκτός» – μια αναφορά κατά κύριο λόγο στην επήρεια της Κρήτης.
Οπως συνέβη τον Ιούλιο, η Χαριλάου Τρικούπη κράτησε και χθες χαμηλούς τόνους, με τον αρμόδιο τομεάρχη Ανδρέα Λοβέρδο να ζητεί, έστω καθυστερημένη, επίσημη ενημέρωση των υπόλοιπων πολιτικών δυνάμεων – η οποία δεν υπήρξε χθες, σύμφωνα και με την δήλωση της Γεννηματά. «Περιμένουμε να δούμε τη στάση της κυβέρνησης, ζητούμε περιφρούρηση της κυριαρχίας και των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων» ανέφεραν χθες κύκλοι του Κινήματος Αλλαγής, τονίζοντας πως η Ελλάδα δεν πρέπει να δεχτεί «κανέναν εκβιασμό».