Εκτός πλαισίου

Shane O’ Mara

Το περπάτημα και τα οφέλη του

Μτφ. Κωνσταντίνα Χριστοδούλου

Εκδ. Κέδρος, σελ. 312

Τιμή 16,96 ευρώ

Περπάτημα στα δύο πόδια: μια μεγάλη στιγμή για την ανθρωπότητα. Μας επέτρεψε να περπατήσουμε πέρα από την Αφρική και να εξαπλωθούμε μέχρι την Αλάσκα και την Αυστραλία. Μας απελευθέρωσε τα χέρια και το μυαλό μας. Σε αυτόν τον ύμνο του περπατήματος, ο νευροεπιστήμονας ShaneO’Maraμάς προσκαλεί να θαυμάσουμε τα οφέλη που παρέχει στο σώμα και στο μυαλό μας. Παραδόξως, αυτή η θαυμαστή δεξιότητα έχει τις εξελικτικές της αρχές πριν από εκατομμύρια χρόνια, κάτω από τη θάλασσα.

Alexander Tulloch

It’s all Greek

Μτφ. Αργύρης Παπασυριόπουλος

Εκδ. Παπασωτηρίου, σελ. 239

Τιμή 17 ευρώ

Στο βιβλίο, οργανωμένο με αλφαβητικά καταχωρισμένα λήμματα, καταγράφονται κοινόχρηστες λέξεις της αγγλικής γλώσσας οι οποίες καταδεικνύουν την επιρροή των αρχαίων ελληνικών. Επίσης, παρουσιάζεται με ευσύνοπτο τρόπο η ετυμολογική προέλευση και η σημασιολογική εξέλιξη των λέξεων, όπως και η διαδρομή που αυτές ακολούθησαν, συχνά μέσω της Λατινικής ή άλλων ευρωπαϊκών γλωσσών, μέχρι την ένταξή τους στα Αγγλικά.

Darian Leader

Τι είναι η τρέλα;

Μτφ. Χρήστος Πάλλας

Εκδ. Κέδρος, σελ. 472

Τιμή 19,90 ευρώ

Σε αυτή τη μελέτη ο Darian Leader αντικρούει τις συμβατικές αντιλήψεις περί ψύχωσης. Με τη χρήση παραδειγμάτων εργασίας, όπως αυτό του φαινομενικά «κανονικού» Χάρολντ Σίπμαν, μας δείχνει πως η τρέλα σπανίως ανταποκρίνεται στην εικόνα που έχουμε γι’ αυτή. Ο συγγραφέας αναλύει την ιδέα της «σιωπηλής ψύχωσης» – ότι η ψύχωση και η κανονική, δίχως ασυνέχειες ζωή είναι πράγματα απολύτως συμβατά – και υποστηρίζει ότι πρέπει να αναθεωρήσουμε ριζικά τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την τρέλα και αντιμετωπίζουμε αυτούς που υποφέρουν.

Richard Dawkins

Ξεπερνώντας τον Θεό

Εκδ. Τραυλός, σελ.328

Τιμή 19,61 ευρώ

Στο πρώτο μισό, ο Ντόκινς παρατάσσει δίπλα στη συγκριτική θρησκειολογία την ηθολογία, τη φιλοσοφία και τις θετικές επιστήμες. Οι απαντήσεις στα Μεγάλα Ερωτήματα, λέει, έρχονται μόνο με την κατάκτηση της γνώσης και την εξοικείωση  με την ωμή αλήθεια της πραγματικότητας. Στο δεύτερο μισό, διαπλέκει αθεϊσμό και εξελικτική αλλαγή με έναν εντελώς διαφορετικό τρόπο. Οι εντυπωσιακοί θρίαμβοι της εξέλιξης  -όπως το πώς οι άνθρωποι κυοφορούν άλλους ανθρώπους, οι μεταμφιέσεις του χαμαιλέοντα, το καμουφλάζ  του χταποδιού, η κούρσα εξοπλισμών της γαζέλας και του γατόπαρδου, η μετάλλαξη των ιών, και κυρίως η  προδιάθεση του ανθρώπου να δείχνει καλοσύνη στον συνάνθρωπο- προσφέρουν στον αναγνώστη μια εισαγωγή στη φυσική επιλογή και τον επιστημονικό ορθολογισμό.

David Harvey

Χώροι του νεοφιλελευθερισμού

Μια θεωρία της άνισης
γεωγραφικής ανάπτυξης

Μτφ.: Αλέξης Καλοφωλιάς

Εκδόσεις ΕΑΠ, 2020, σ. 263

Τιμή: 13,41 ευρώ

Ο νεοφιλελευθερισμός (ΝΦ) ως μαζική ιδεολογία και πρακτική ήταν αδιανόητος μέχρι τη δεκαετία του ’70. Η συζήτηση για αυτόν ξεκίνησε μεν μετά το 1945, αλλά ως το 1970 περιοριζόταν μόνο σε κάποιους ακαδημαϊκούς κύκλους. O Χάρβεϊ, σημαίνων καθηγητής στα πανεπιστήμια της Οξφόρδης και της Νέας Υόρκης, αλλά και διακεκριμένο μέλος του κινήματος κατά της παγκοσμιοποίησης, στη βάση της θεωρίας της άνισης γεωγραφικής ανάπτυξης παρακολουθεί εδώ, με τρεις διαφορετικές παρεμβάσεις του, τους δρόμους που ακολούθησε ο ΝΦ μέχρι να εξαπλωθεί στις περισσότερες χώρες. Τα αποτελέσματα αυτής της εξάπλωσης σε χώρες όπως το Μεξικό, η Ινδονησία, η Ρωσία, η Αργεντινή ήταν κατά τη γνώμη του καταστροφικά. Αλλά αυτοί οι δρόμοι συναντούν και κινήματα αντίστασης, τα οποία αναλύει ο συγγραφέας. Μια σημαντική συμβολή στη ριζοσπαστική κριτική του καπιταλισμού.

Ναπολέων Μαραβέγιας

Χωρίς βαρβάρους…

Κριτική, 2019, σ. 220

Τιμή: 11,70  ευρώ

Ο καθηγητής στο ΕΚΠΑ Ναπολέων Μαραβέγιας δεν είναι μόνο ένας αναγνωρισμένος ακαδημαϊκός, είναι και ένα πρόσωπο που πολύ συχνά παρεμβαίνει σε καίρια ζητήματα που απασχολούν τον δημόσιο διάλογο. Αυτό κάνει και σ’ αυτό εδώ το βιβλίο, όπου σε σαράντα οκτώ άρθρα και δύο ομιλίες του καταπιάνεται με θέματα που αφορούν γεγονότα και καταστάσεις της περιόδου 2015-2019 και όπου με μεθοδικότητα αλλά και συνέπεια καταγράφει το πνεύμα και τις αντιφάσεις αυτής της περιόδου. Στη φαρέτρα του κρατά βέλη που μεταξύ πολλών άλλων στοχεύουν τον ρόλο του πανεπιστημίου στη σύγχρονη εποχή, τους κινδύνους για τη δημοκρατία, τη δυνατότητα ανανέωσης της σοσιαλδημοκρατίας, τις αντιφάσεις και τα προβλήματα της ευρωπαϊκής ενοποίησης αλλά και ευρύτερα της παγκοσμιοποίησης, τα κύματα αμφισβήτησης των συστημικών κομμάτων. Μια πολύτιμη ξενάγηση στην ελληνική και παγκόσμια πολιτική και οικονομική σκηνή.

Γιώργος Ν. Πολίτης

Το παράδειγμα της Ελλάδας

16 μαθήματα από την πανδημία

Εκδ. Ψυχογιός

122 σελίδες

Τιμή 7,70 ευρώ

Χωρίς φόβο για ιδεολογικές ταμπέλες και με ελεγχόμενο πάθος για την πρόσφατη πανδημική κρίση, ο Γιώργος Πολίτης, αναπληρωτής καθηγητής Κοινωνικής Φιλοσοφίας στο ΕΚΠΑ, επιχειρεί έναν πρώτο απολογισμό για τις αξίες που κράτησαν «οχυρωμένη» την ελληνική κοινωνία και της επέτρεψαν να παίρνει ανάσες αυτοπεποίθησης κόντρα στην αναπόφευκτη ασφυκτική κατάσταση. Στο πλαίσιο αυτό η οικογένεια – παρά την κατακραυγή που κατά καιρούς έχει υποστεί ο όρος – λειτούργησε ως ζώνη ασφαλείας, ενώ πολιτεία και κοινωνία συμμερίστηκαν την αξία της ζωής επιδεικνύοντας σοβαρότητα μαζί με τους ειδικούς. Ολα αυτά με την υποσημείωση ότι η ευθυκρισία του παρόντος χρόνου δεν είναι λευκή επιταγή, αλλά κρίνεται στο μέλλον, όσο διάστημα ο κορωνοϊός ήρθε για να μείνει.

Robert Macfarlane

Υπογαία

Μτφ. Μιχάλης Μακρόπουλος

Εκδ. Μεταίχμιο, σελ. 472

Τιμή 18,80 ευρώ

Το βιβλίο φέρει την υπογραφή ενός από τους καλύτερους εκπροσώπους της σύγχρονης ταξιδιωτικής – περιπατητικής λογοτεχνίας. Αλλά και πάλι ο όρος μοιάζει «στενός» για να περιγράψει αυτό που καταφέρνει ο Ρόμπερτ ΜακΦαρλέιν στην «Υπογαία». Μια καταγραφή του παρελθόντος σίγουρα, καθώς αναφέρονται ευρήματα σε μεγάλο βάθος χρόνου. «Χρυσωρύχοι στο Γιούκον ξέθαψαν πρόσφατα ένα κουτάβι λύκου 50.000 ετών, απόκοσμα διατηρημένο, ως και με το πάνω του χείλι να τραβιέται πίσω». Μια καταγραφή της επικαιρότητας επίσης. «Η διάσωση ταϊλανδικής ποδοσφαιρικής ομάδας και του προπονητή της από τον σπηλαιώδη λαβύρινθο κάτω από ένα βουνό… μέχρι που τελικά, σαν από θαύμα, τα παιδιά αναδύθηκαν μέσ’ από τη Γη, ένα ένα, με τους γονείς τους να τα αγκαλιάζουν χύνοντας δάκρυα χαράς και ανακούφισης, καθώς επιτέλους μπορούσαν να φανταστούν το μέλλον ξανά». Εϊναι, όμως, και μια καταγραφή του μέλλοντος, όπως έχει ήδη επισημανθεί από τη διεθνή κριτική. Υπάρχει, άραγε, τρόπος να προειδοποιήσουμε τους κατοίκους του πλανήτη του μέλλοντος ότι δεν πρέπει για κανέναν λόγο να πλησιάσουν τις περιοχές όπου είναι θαμμένα τα πυρηνικά απόβλητα; Σε μια γρήγορη διήγηση από χώρα σε χώρα, από ήπειρο σε ήπειρο, από μύθο σε μύθο, από το παρελθόν προς το μέλλον, ο συγγραφέας καταφέρνει να δημιουργήσει ένα ανάγνωσμα που θα αιχμαλωτίσει τους αναγνώστες που δεν αγαπούν τις επινοημένες ιστορίες, χωρίς να απογοητεύσει όσους αγαπούν τη μυθοπλασία.

Λευτέρης Κουσούλης

Τα πρωινά της Πέμπτης

Μεταμεσονύκτιες Εκδόσεις, σελ. 32

Τιμή 5,30 ευρώ

Ενα βιβλίο-αναμέτρηση με τον χρόνο από έναν συγγραφέα που στην εξέλιξη της γραφής του ξεκινάει από τη μελέτη των φαινομένων επικοινωνίας και την πολιτική ανάλυση για να φτάσει, όλο και περισσότερο, σε μια συνολική προσέγγιση των πραγμάτων της ζωής. Ο Λευτέρης Κουσούλης επιλέγει στην εβδομάδα «τον μικρό χρονικό κύκλο όπου συμπυκνώνεται ένας ελάχιστος αιώνας», που δείχνει δηλαδή τη ροή του χρόνου αλλά και τη μικρή συγκεκριμένη διάρκεια, την Πέμπτη. Την Πέμπτη και τα πρωινά της. Ακριβώς για να δει τη σχέση αμφιβολίας, αναζήτησης και φόβου που φέρει μέσα του ο χρόνος. Και το πέρασμά του. Τα πρωινά της Πέμπτης είναι γι’ αυτόν ο μετρονόμος, είναι και το σημείο όπου «ξαποσταίνει προσωρινά η σκέψη – αναλογιζόμενη κέρδη, νίκες, ήττες και ζημίες«. Είναι, τελικά, ο χρόνος το μέτρο της ζωής. «Πάντα οραματιζόμενος τη μέρα που δεν έρχεται».

Κωνσταντίνος Φίλης

Η Ελλάδα στη γειτονιά της

Εκδ.Παπαδόπουλος, σελ. 328

Τιμή 16,99 ευρώ

Ο Κωνσταντίνος Φίλης είναι ένας από τους πιο έγκριτους αναλυτές σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής στη χώρα μας. Στο νέο του βιβλίο καταφέρνει να αναλύσει με νηφαλιότητα τα γεγονότα που έχουν σχέση με την εξωτερική πολιτική μας, την περίοδο 2015-2020. Aπευθύνεται τόσο σε ειδικούς όσο και σε οποιονδήποτε ενδιαφέρεται να ενημερωθεί για τις εξελίξεις  στη γειτονιά μας με αντικειμενικό τρόπο και μακριά από εθνικιστικές κορόνες, μεγαλοϊδεατισμούς και ακρότητες. Στόχος του είναι η καταγραφή και αξιολόγηση των κυριότερων γεγονότων της περιόδου 2015-2020. Η επιλογή της συγκεκριμένης χρονικής περιόδου δεν έγινε τυχαία και σχετίζεται με τις πρωτόγνωρες πολιτικές αλλαγές για τα μεταπολιτευτικά δεδομένα, με την έλευση στην εξουσία του ΣΥΡΙΖΑ, ενός κόμματος που τουλάχιστον στην αρχή αυτοπροσδιοριζόταν ως «ριζοσπαστική αριστερά», ανεξαρτήτως αν στην πορεία προέκυψε η συνεργασία με τους Ανεξάρτητους Έλληνες. Πέραν αυτού το 2015 αποκτούν σάρκα και οστά οι τριμερείς συμπράξεις στην Ανατολική Μεσόγειο ( Ελλάδα-Κύπρος-Αίγυπτος και Ελλάδα- Κύπρος-Ισραήλ), ενώ η Τουρκία του Ερντογάν από υπόδειγμα μετριοπαθούς Ισλάμ και μέρος της λύσης των προβλημάτων της περιοχής, μετεξελίσσεται σε έναν απρόβλεπτο δρώντα  ακολουθώντας μια πορεία αποστασιοποίησης από την κοσμικότητα.  (Βασιλική Σουλαδάκη)