ΑΠΟΤΡΟΠΗ

Αποτροπή: τη λέξη τη γνωρίζουν άπαντες. Ομως την έννοια και, κυρίως, την πραγματική σημασία της, ελάχιστοι. Σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, που γίνονται κάθε ημέρα όλο πιο ισχυρές και επίμονες, ο ρόλος της αποτροπής μπορεί να αποβεί καθοριστικός τόσο στη διατήρηση της ειρήνης μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, όσο και στην υπεράσπιση της χώρας και της κυριαρχίας της αν τελικά η Αγκυρα αποφασίσει να κάνει το επόμενο βήμα στο Αιγαίο ή στη Θράκη.

Η κλιμάκωση που επιχειρεί όλο και πιο σκληρά η Τουρκία, ειδικά μετά τα γεγονότα της 21ης Ιουλίου, βρίσκει στην αποτροπή τη μόνη αποτελεσματική απάντηση. Αυτό φάνηκε καθαρά εκείνη τη δραματική ημέρα όταν η Ελλάδα έδειξε αμέσως έμπρακτα ότι είναι αποφασισμένη να απαντήσει στρατιωτικά στην Τουρκία αν αυτή προχωρούσε. Είναι βέβαιο ότι αυτή η εφαρμογή της αποτροπής στην πράξη συνέβαλε αποφασιστικά στο να ξανασκεφτεί η Τουρκία αν θα τη συνέφερε να κάνει το επόμενο βήμα. Εάν η Ελλάδα δεν είχε προβάλει ισχυρότατη αποτροπή, είναι πολύ πιθανό τα πράγματα να είχαν εξελιχθεί εντελώς διαφορετικά. Η αποτροπή λειτούργησε και αυτό καταδεικνύει την αξία της.

Τι είναι λοιπόν η αποτροπή; Πώς, πού, πότε και υπό ποιες συνθήκες εφαρμόζεται; Ποιες είναι οι απαραίτητες προϋποθέσεις που απαιτούνται για να είναι αποτελεσματική; Ο χαρακτήρας της είναι αμυντικός ή επιθετικός; Ποιος είναι ο ρόλος της πολιτικής ηγεσίας της χώρας στην ενεργοποίησή της; Πόσο και πώς μετράει όχι μόνον έναντι του αντιπάλου αλλά και στα μάτια των συμμάχων μας; Τελικά, φέρνει πιο κοντά την ειρήνη ή τον πόλεμο;

Οι απαντήσεις σε όλα τα παραπάνω ερωτήματα – και όχι μόνο σε αυτά- είναι πλέον εξαιρετικά πιθανό να αποδειχθούν υπαρξιακής σημασίας για την Ελλάδα στο επόμενο διάστημα, καθώς οι τουρκικές προκλήσεις κατά της Ελλάδας πυκνώνουν διαρκώς σε συχνότητα, βαθαίνουν σε ένταση και επεκτείνονται γεωγραφικά ακόμα και σε περιοχές που μέχρι πολύ πρόσφατα ουδείς πίστευε ότι θα τεθούν στο στόχαστρο της Τουρκίας.

«ΤΑ ΝΕΑ» ανοίγουν σήμερα τον δημόσιο διάλογο για την αποτροπή. Για την επίτευξη της μέγιστης δυνατής επιστημονικής αρτιότητας απευθύνθηκαν σε σειρά ειδικών επί του θέματος, με μόνο κριτήριο την εγκυρότητά τους. Για την άρτια επίτευξη αυτού του στόχου ζήτησαν από τον καθηγητή Μάνο Καραγιάννη να αναλάβει την επιστημονική οργάνωση και επιμέλεια της ύλης αυτού του ενθέτου, στο οποίο γράφουν σειρά έγκριτων πανεπιστημιακών καθώς και άνθρωποι που έχουν κληθεί να χειριστούν την αποτροπή στην πράξη στο ύπατο επίπεδο: ο επίτιμος αρχηγός ΓΕΕΘΑ ναύαρχος Παναγιώτης Χηνοφώτης και ο επίτιμος αρχηγός ΓΕΑ πτέραρχος Χρήστος Βαΐτσης. Τα κείμενα που γράφτηκαν ειδικά για αυτό το ένθετο των «ΝΕΩΝ» συνιστούν την πρώτη συστηματική καταγραφή της έννοιας της αποτροπής στον ελληνικό Τύπο, σε μια στιγμή που αυτό είναι αναγκαίο περισσότερο από ποτέ.