Οταν σκάνε {LF}οι μπουρμπουλήθρες

Συχνά αναρωτιέμαι· ποια ιστορία αξίζει να ειπωθεί; Σε ποια πόλη ή κωμόπολη; Σε ποιον χρόνο; Προσπαθώ να φανταστώ τους χαρακτήρες, τις ιστορίες τους, τα αδιέξοδά τους, τα κίνητρά τους που ακόμα και σ’ εκείνους παραμένουν άγνωστα, γιατί βρίσκονται οι ίδιοι εγκλωβισμένοι σ’ εκείνο το μεσοδιάστημα, λίγο πριν ξεμυτίσουν στο κατώφλι της Ιστορίας, αμφιταλαντεύονται, διστάζουν, αναμένουν το εναρκτήριο λάκτισμα, τον ψίθυρο της πρώτης λέξης· τη ζωοποιό ανάσα.

Ολοι αναζητούμε την τέλεια ιστορία – αιχμηρή μέσα στη στρογγυλάδα της, συμπαγή μέσα στην εύθραυστη φύση της – αυτή την τέλεια ιστορία είναι που αναζητά και η συγγραφέας Ρούλα Γεωργακοπούλου με τη «Μέθοδο της μπουρμπουλήθρας», ένα λοξό, εσωστρεφές και συνάμα εξομολογητικό, ποιητικό πεζό που γράφτηκε παράλληλα με την εξέλιξη της πανδημίας, συναρμοσμένο από ένα ονειρικό, κατακερματισμένο σύμπαν, όπου το παρόν και το παρελθόν συνομιλούν, τέμνονται, επαναπροσδιορίζονται μέσα από το πολυπρισματικό καλειδοσκόπιο μιας παραμορφωτικής μπουρμπουλήθρας σαπουνιού, εκείνη της υγειονομικής κρίσης και του εγκλεισμού.

Τις μπουρμπουλήθρες μοιάζει να τις γεννά ο αρχέγονος, ζωογόνος φόβος προσδίδοντας ανθρωπόμορφα χαρακτηριστικά, παραληρηματική φωνή και άλογη σκέψη σε έμψυχα όντα, φυτά, ζώα και ανθρώπους, ανασταίνοντας το παρελθόν – προσωπικό και συλλογικό – και συνάμα τους νεκρούς του. Πρόκειται για μια σοφά καμωμένη, παιγνιώδη αντιμετάθεση αυτοσυντήρησης, όπου το βλέμμα σιωπηλά συνδιαλέγεται με μικρά, αστικά, υπερρεαλιστικά δράματα, μονόπρακτα της κουζίνας και του σαλονιού που έχουν τις ρίζες τους και τις απαρχές τους στα παιχνίδια και σοφίσματα της παιδικής ηλικίας, στους φανταστικούς φίλους των παιδικών δωματίων που ακροβατούν μεταξύ φαντασίας και πραγματικότητας, μεταξύ ύπνου και ξύπνιου, δρώντας προστατευτικά και καθησυχαστικά.

Από το παρελθόν

Κι αν στο προηγούμενό της βιβλίο, «Δέντρα, πολλά δέντρα», η συγγραφέας κατέθεσε ένα σπαραχτικό κατευόδιο με στοχαστική διάθεση και ενίοτε χιουμοριστική διάσταση για τον σχετικά πρόσφατο θάνατο της μητέρας της, στο συγκεκριμένο ευφάνταστο κείμενο επιστρατεύει από το μακρινό παρελθόν την καταπραϋντική εικόνα του «πανδαμάτορα» γιατρού πατέρα της, καθισμένου στην μπερζέρα με την εφημερίδα στο χέρι, να αναμετριέται με τον χρόνο που ολοένα λιγοστεύει, παραθέτοντας περασμένες πανδημίες, αρρώστιες και ιώσεις σαν μελλοντικά ξόρκια, αναγγέλλοντας ξεθωριασμένα πρωτοσέλιδα εφημερίδων σαν ετεροχρονισμένες δυσοίωνες προφητείες.

Δεν είναι τυχαίο άλλωστε που ο αρχικός μονόλογος του λήσταρχου Νταβέλη από το θεατρικό έργο «Η βέρα» του Δημήτρη Κεχαΐδη παρεισφρέει στη «Μέθοδο της μπουρμπουλήθρας» νοτίζοντας εξαρχής την ατμόσφαιρα με ένα ακαθόριστο συναίσθημα, μια αδικαιολόγητη θλίψη, μια δυσοίωνη παραδοχή και γνώση ότι όσο τα μαύρα σύννεφα μαζεύονται στον ουρανό και οι μπουρμπουλήθρες βαθμηδόν βαραίνουν, είναι ζήτημα χρόνου η καταιγίδα να ξεσπάσει, φτάνει μια μακρινή αστραπή να λάμψει και οι μπουρμπουλήθρες να σκάσουν φανερώνοντας την τρωτότητά μας, τη γύμνια μας που ντύσαμε με καθαρές, καλοσμιλεμένες λέξεις.

Η Ρούλα Γεωργακοπούλου με τη σουρεαλιστική «Μέθοδο της μπουρμπουλήθρας» αναμετράται με το άλεκτο χτίζοντας έναν κόσμο που ισορροπεί γλωσσικά ανάμεσα στο συνειδητό και το υποσυνείδητο, κατορθώνει να συνταιριάξει με μαστοριά ένα μωσαϊκό συνειρμών μπονιουελικής έμπνευσης αποδομώντας τον χωροχρόνο του αναπάντεχα παρατεταμένου πρόσφατου εγκλεισμού μας. Ισως οι λέξεις και μόνο οι λέξεις, επαναλαμβανόμενες, ψιθυριστές, φωναχτές, καθησυχαστικές μέσα στο ψέμα τους κι ανατριχιαστικές μες στην αλήθεια τους, εκείνες οι λέξεις που απαρχής κόσμου συνασπίζονται σε ιστορίες, ανάλαφρες – σαν μπουρμπουλήθρες – μες στη βαρύτητά τους, να αποτελούν τον πιο πανάρχαιο οδηγό επιβίωσης. Ποιος είπε ότι οι «εφιάλτες» μας δεν γεννούν όνειρα;

Η Κάλλια Παπαδάκη είναι συγγραφέας. Το μυθιστόρημά της «Δενδρίτες» (2015, Πόλις) έχει βραβευθεί με το European Union Prize for Literature το 2017

{1BSYG}Ρούλα Γεωργακοπούλου{1BSYG}{CR}{2BTIT}Η μέθοδος της μπουρμπουλήθρας{2BTIT}{CR}{3BEKD}Επιμέλεια Κατερίνα Σχινά{CR}Εκδ. Πόλις, σελ. 72{3BEKD}{CR}{4BTIM}Τιμή 12 ευρ{4BTIM}ώ