Ηχοδύναμα

Ιδρυμα Μουσικής Fromm. Σειρά: Συνθέτες του 20ού αιώνα, 10cd, Sony
Δεν υπάρχει πιο δύσκολο εγχείρημα για τη σύγχρονη μουσική από το να φτάσει στη δισκογραφία και μάλιστα τη διεθνή, ειδικά δε μέσα από τις λεγόμενες μεγάλες εταιρείες. Σήμερα, όπως και σε κάθε εποχή, γράφεται και σημαντική και πολύ μουσική. Ομως οι συνθέτες δεν είναι εύκολο να βρουν τον δρόμο τους ούτε μέσα στη διεθνή δισκογραφία, ούτε, πριν από αυτό, στις ορχήστρες που θα παίξουν τα έργα τους και, πολύ περισσότερο, θα τα εντάξουν συστηματικά στα προγράμματα συναυλιών τους. Το ευρύτερο συναυλιακό κοινό δεν είναι εξοικειωμένο με τη μουσική της εποχής του, που έχει συχνά ιδιαίτερες απαιτήσεις. Από την εκάστοτε τρέχουσα παραγωγή ένα μικρό τμήμα της εργογραφίας φτάνει σε αυτό, τουλάχιστον μέσα από τα μεγάλα συμβατικά κανάλια, αν και το Διαδίκτυο έχει συμβάλει στο να μπορεί το φιλέρευνο μουσικόφιλο κοινό να βρίσκει κάποια έργα που δεν του προσφέρουν εύκολα τα προγράμματα συναυλιών και οι εταιρείες. Αυτή η κατάσταση δεν είναι νέα. Εργα που σήμερα θεωρούνται βασικά στο ρεπερτόριο του 20ου αιώνα είχαν αρχικά τις ίδιες δυσκολίες για να φτάσουν στον φυσικό τους αποδέκτη, τον ακροατή. Ακόμα και μαέστροι όπως ο Δημήτρης Μητρόπουλος, ο Χέρμαν Σέρχεν ή ο Χανς Ροσμπάουντ, που ήταν αφοσιωμένοι στη νέα μουσική και την επέβαλαν, με κόστος, στις αίθουσες, δεν κατάφεραν να την περάσουν και στα στούντιο. Οι εταιρείες θέλουν πρωτίστως να πουλήσουν και με τη νέα μουσική, δυστυχώς, αυτό δεν είναι απλό.

ΕΝΑΣ ΠΡΩΤΟΠΟΡΟΣ. Αυτή την κατάσταση θέλησε να ανατρέψει στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ένας φωτισμένος πρωτοπόρος άνθρωπος, ο γερμανικής καταγωγής αμερικανός επιχειρηματίας Πολ Φρομ. Ο Φρομ έκανε περιουσία στη δεύτερη πατρίδα του, τις ΗΠΑ. Και η αγάπη του για τη νέα μουσική ήταν τέτοια ώστε το 1952 ίδρυσε το Ιδρυμα Φρομ, με σκοπό να κάνει ευρύτερα γνωστή τη νέα μουσική. Στην ιστορία του το Ιδρυμα Φρομ έχει περισσότερες από 400 παραγγελίες έργων. Στη δεκαετία του 1970 είχε ήδη συνδεθεί με το μουσικό τμήμα του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ. Ατέλειωτες είναι επίσης οι συναυλίες και οι μουσικές εκδηλώσεις που ενίσχυσε στα πιο μεγάλα μουσικά κέντρα, ιδίως των ΗΠΑ. Ηδη πάντως μέσα στην πρώτη πενταετία του είχε αρχίσει να διαθέτει ισχυρή παρουσία στην αμερικανική και διεθνή μουσική ζωή. Αλλά η μεγάλη τομή ήρθε το 1957 όταν το Ιδρυμα χρηματοδότησε μία σειρά ηχογραφήσεων και δισκογραφικών εκδόσεων που όμοιά της δεν είχε υπάρξει μέχρι τότε με αυτό τον τρόπο. Σε συνεργασία με τον αμερικανικό δισκογραφικό κολοσσό COLUMBIA, που εδώ και πολλά χρόνια το σήμα και ο κατάλογός του ανήκουν στην ιαπωνική SONY, το Ιδρυμα Φρομ ξεκίνησε εκτενή σειρά ηχογραφήσεων σύγχρονης, τότε, μουσικής, κυρίως με νέους, επίσης τότε, αμερικανούς – μα όχι μόνον – μουσικούς που οι περισσότεροι από αυτούς έγιναν πολύ μεγάλα διεθνή ονόματα στις επόμενες δεκαετίες. Τώρα, η SONY εκδίδει για πρώτη φορά στην εποχή του cd εκείνο το υλικό σε μία συλλογή δέκα δίσκων η οποία περιλαμβάνει πλήθος έργων και συντελεστών που αποτέλεσαν τμήμα της διεθνούς μεταπολεμικής πρωτοπορίας.

ΚΙΒΩΤΟΣ ΝΕΑΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ. Το εμπνευσμένο πρωτοποριακό σχέδιο του Φρομ με την COLUMBIA με τίτλο «Σειρά: Συνθέτες του 20ου αιώνα» κράτησε πέντε χρόνια, μέχρι το 1962. Kαι συνέβαλε αποφασιστικά στο να γνωρίσει το κοινό τη μουσική της εποχής του. Ανάμεσα στους συνθέτες που έργα τους ηχογραφήθηκαν σε αυτό το πλαίσιο ήταν οι τότε νέοι και σήμερα κλασικοί σύγχρονοι, όπως οι Elliott Carter, Luigi Dallapiccola, William Denny, Leon Kirchner, Ernst Krenek, Roger Sessions, Lukas Foss και πολλοί άλλοι. Η έκδοση που συγκεντρώνει τώρα όλο αυτό το υλικό όχι μόνον το κάνει για πρώτη φορά συνολικά προσιτό στην εποχή μας αλλά και με εξαιρετικά προσεγμένη ηχητική αναπαραγωγή που έχει εξαφανίσει εντελώς σχεδόν τα σημάδια του χρόνου. Oπως και επί της ουσίας έτσι και από τεχνικής ηχητικής πλευράς πρόκειται για μία εξαιρετική συλλογή. Δίνει ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον φάσμα της νέας μουσικής του μεταπολεμικού κόσμου, όταν αυτή βρέθηκε σε εκρηκτική ανάπτυξη, όπως και του πώς την έβλεπε η εποχή της. Επίσης, δίνει τη δυνατότητα να ακούσουμε σήμερα κορυφαίους μουσικούς που δεν τους έχουμε συνηθίσει σε αυτό το ρεπερτόριο – καθώς όπως αναφέρθηκε δύσκολα αυτό έφτανε στη δισκογραφία. Ενδεικτικά ανάμεσά τους, για να αντιληφθεί κανείς για τι μιλάμε, περιλαμβάνονται οι Aldo Parisot, Julius Baker, Ralph Kirkpatrick, Charles Rosen, Leon Fleisher, William Masselos, καθώς και σχήματα όπως τα κουαρτέτα εγχόρδων Galimir, Juilliard και The New Music.