Στα σκαριά η Bad Bank για τα κόκκινα δάνεια

Με ταχείς ρυθμούς συνεχίζει η Τράπεζα της Ελλάδος τον σχεδιασμό μιας νέας λύσης για τη μείωση των κόκκινων δανείων κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 3%. Πρόκειται για ένα εργαλείο που στοχεύει στην ταχεία αποκλιμάκωση των δεικτών καθυστερήσεων με χαμηλότερο σε σχέση με τις τιτλοποιήσεις κεφαλαιακό κόστος, το οποίο θα δίνει λύση και στο πρόβλημα της υψηλής αναβαλλόμενης φορολογίας στα ίδια κεφάλαια των τραπεζών. Ταυτόχρονα, η λειτουργία του θα είναι προσαρμοσμένη κατάλληλα, ώστε να μην επιβαρυνθεί ο έλληνας φορολογούμενος και να μην ενεργοποιηθούν τα προβλεπόμενα από τη νομοθεσία μέτρα εξυγίανσης.

Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας στην έκθεσή του για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα σημειώνει ότι το τραπεζικό σύστημα καλείται να προσαρμοστεί άμεσα στο νέο λόγω της κρίσης του κορωνοϊού μακροοικονομικό περιβάλλον, ούτως ώστε να διασφαλιστεί μεταξύ άλλων και η ομαλή χρηματοδότηση της οικονομίας. Σύμφωνα με το βασικό σενάριο της κεντρικής τράπεζας, η οικονομική δραστηριότητα θα υποχωρήσει σημαντικά το 2020, με τον ρυθμό μεταβολής να διαμορφώνεται σε -5,8%. Για το 2021 αναμένεται ανάκαμψη με άνοδο του ΑΕΠ κατά 5,60%, ενώ για το 2022 η ανάπτυξη τοποθετείται στα επίπεδα του 3,70%. Βέβαια, υπάρχει και το δυσμενές σενάριο, το οποίο συνδέεται με μια ενδεχόμενη αναζωπύρωση της πανδημίας, με πιο έντονες συνέπειες και μεγαλύτερη διάρκεια. Σε αυτήν την περίπτωση το ΑΕΠ εκτιμάται ότι θα μειωθεί κατά 9,4% το 2020, για να αυξηθεί κατά 5,7% το 2021 και 4,5% το 2022.

Με αυτά τα δεδομένα, ο Γιάννης Στουρνάρας υπογραμμίζει την αναγκαιότητα διαμόρφωσης στρατηγικής για τον τραπεζικό κλάδο, που θα δίνει οριστική λύση στο πρόβλημα των κόκκινων δανείων. Ταυτόχρονα, θα ενισχύει την οργανική κερδοφορία προς την κατεύθυνση εσωτερικής δημιουργίας κεφαλαίου και θα αποφεύγει μια αδικαιολόγητη απίσχνανση (undue dilution) των υφιστάμενων μετόχων, ώστε να υπάρχουν ουσιαστικά κίνητρα συμμετοχής τους σε ενδεχόμενες μελλοντικές αυξήσεις κεφαλαίου.

Σύμφωνα με την ΤτΕ, τα διαθέσιμα εργαλεία, συμπεριλαμβανομένου και του σχήματος κρατικών εγγυήσεων «Ηρακλής», κινούνται ορθώς στον άξονα βελτίωσης της ποιότητας των τραπεζικών ισολογισμών. Ωστόσο, τονίζει ότι με το διαθέσιμο απόθεμα NPEs στο 37,3%, με βάση στοιχεία α’ τριμήνου του 2020, την αβεβαιότητα αναφορικά με την κλιμάκωσή του στο επόμενο διάστημα και την περιορισμένη δυνατότητα λόγω χαμηλής κερδοφορίας για τη δημιουργία κεφαλαίου από τις τράπεζες καθίσταται σαφές ότι απαιτούνται επιπλέον ενέργειες, τόσο από τις τράπεζες όσο και από την πολιτεία. Αλλωστε, αναφέρει σχετικά, ακόμη και μετά την ολοκλήρωση του «Ηρακλής» οι δείκτες καθυστερήσεων θα διαμορφωθούν στα επίπεδα του 25%. Πολύ μακριά δηλαδή από τον μέσο όρο στην Ευρώπη.

Στο πλαίσιο αυτό, η Τράπεζα της Ελλάδος επεξεργάζεται πρόταση για την υλοποίηση ενός σχήματος συνολικής διαχείρισης προβληματικών στοιχείων ενεργητικού (Asset Management Company – AMC). Με αυτήν όχι μόνο δεν ανατρέπονται, αλλά αντίθετα αξιοποιούνται οι υφιστάμενες υποδομές των τραπεζών, καθώς και οι συμμετοχές τρίτων μερών στους τομείς διαχείρισης των κόκκινων δανείων. Επιπλέον, ενδεχόμενες ζημίες καλύπτονται αποκλειστικά από τις τράπεζες και όχι από τον έλληνα φορολογούμενο, μέχρι του ελάχιστου ορίου δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας. Εξάλλου, η πρόταση δεν αποσκοπεί απλώς σε κεφαλαιακή ελάφρυνση, αλλά σε εκτέλεση συναλλαγών σε όρους αγοράς, με τη συμμετοχή ιδιωτών επενδυτών.

Από την πλευρά του ο υφυπουργός Οικονομικών, αρμόδιος για το χρηματοπιστωτικό σύστημα, Γιώργος Ζαββός, μιλώντας χθες σε διαδικτυακή εκδήλωση του «Economist», σημείωσε ότι κεντρικό στόχο της κυβέρνησης αποτελεί η μείωση σε μεσοπρόθεσμη βάση του ποσοστού των κόκκινων δανείων κάτω από το 10%. Αναφέρθηκε στο πρόγραμμα «Ηρακλής» που, όπως είπε, βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη και εκτελείται με επιτυχία, ενώ επεσήμανε ότι εάν η ζήτηση από τις τράπεζες για κρατικές εγγυήσεις ενισχυθεί, θα αυξηθεί ο προϋπολογισμός του.