Ξαναδιαβάζοντας «Γράματα και Τέχνες»

Εστω ότι ξεκινάει κανείς το φυλλομέτρημα από το τεύχος 2. Εκεί ανακαλύπτει, εκτός άλλων, μια μεταφρασμένη συνέντευξη του Μίλαν Κούντερα – «Ο μυθιστοριογράφος φθονεί πάντα τον πυγμάχο ή τον επαναστάτη» -, έξι ποιήματα του Γιάννη Ρίτσου από την ανέκδοτη τότε συλλογή «Υπόκωφα» και ένα σημείωμα του John Kassner για τον «Εξπρεσιονιστή Στρίντμπεργκ». Και έστω ότι η χωροχρονική αναζήτηση περνάει επίσης από το τεύχος 41 από τον Ιούνιο του 1985. Εκεί ξεχωρίζει το αφιέρωμα στον Κώστα Καρυωτάκη (με σημειώματα των Θανάση Κωσταβάρα, Αλέξη Ζήρα, Μιχάλη Γκανά, Γιάννη Βαρβέρη, Δημήτρη Δασκαλόπουλου κ.ά). Ολα αυτά χάρη στη νέα τεχνολογία που επέτρεψε την πλήρη ψηφιοποίηση του ιστορικού περιοδικού «Γράμματα και Τέχνες» από τους φοιτητές στο Εργαστήριο Eρευνας για τη Νεοελληνική και Συγκριτική Φιλολογία του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης. Στο πλαίσιο της πρακτικής τους εργασίας δούλεψαν με επικεφαλής του εγχειρήματος την καθηγήτρια Βασιλική Κοντογιάννη (Τμήμα Νεοελληνικής Φιλολογίας), η οποία με τη σειρά της συνεργάστηκε με τις εκδόσεις Σοκόλη (που είχαν αναλάβει τη διάθεση του περιοδικού στα τελευταία χρόνια του). Η επιθεώρηση ξεκίνησε το 1982, με εκδότη τον ποιητή και κριτικό λογοτεχνίας Κ. Γ. Παπαγεωργίου και συντακτική επιτροπή τους Κώστα Γουλιάμο, Αλέξη Ζήρα, Αϊμή Μπακούρου, Κατερίνα Πλασσαρά. Τον Απρίλιο του 1993 (τ. 68) εκδότης ανέλαβε ο Παναγιώτης Γ. Σοκόλης, με νέα συντακτική επιτροπή τους Αλέξανδρο Αργυρίου, Χριστόφορο Μηλιώνη και Σπύρο Τσακνιά. Τη διεύθυνση διατήρησε μέχρι τέλους, Οκτώβριο του 1999 (τ. 88), ο Κ. Γ. Παπαγεωργίου.

Η Βασιλική Κοντογιάννη εξηγεί στο εισαγωγικό σημείωμα, που περιλαμβάνεται πλέον στην ιστοσελίδα https://helit.duth.gr/mgcllab-dp1: «Οταν συστάθηκε το μεγαλύτερο μέρος του σώματος, οι εκδόσεις Σοκόλη, με ένθερμη πρωτοβουλία της Αθηνάς, ανέλαβαν να στηρίξουν την πρακτική άσκηση φοιτητών του τμήματος, οι οποίοι ψηφιοποίησαν το περιοδικό και άρχισαν να δουλεύουν πάνω στα ηλεκτρονικά ευρετήρια. Ο εκδοτικός οίκος Σοκόλη ανέλαβε να αποδεχτεί τις συμβάσεις πρακτικής άσκησης των φοιτητών που έκαναν την ψηφιοποίηση και τα ευρετήρια… Στο σημείο αυτό, ψυχή του έργου στάθηκε ο Αγγελος Σισμάνης, ΕΤΕΠ Πληροφορικής του τμήματος, που όχι μόνο αποδέχτηκε με χαρά το έργο, στο περιβάλλον της αίθουσας Πληροφορικής την οποία διαχειρίζεται, αλλά και καταπολέμησε συστηματικά τους φόβους όλων, ώστε το έργο να προχωρήσει».

Οπως επισημαίνεται, τα ευρετήρια βρίσκονται ακόμα σε επεξεργασία. Ο αναγνώστης μπορεί και τώρα να αναζητήσει στοιχεία μέσα στα αρχεία pdf του ψηφιοποιημένου περιοδικού, αλλά θα διατρέχει τα τεύχη ένα-ένα. Οι υπεύθυνοι ελπίζουν ότι σε σύντομο χρονικό διάστημα θα έχουν αναρτηθεί ηλεκτρονικά και τα ευρετήρια.