«Θα πρότεινα τον Harari για τη βιβλιοθήκη ενός λυκείου»

Η τελευταία φορά που συγκινήθηκα με μια ολοκληρωμένη αφήγηση ήταν… με τη θεατρική απόδοση της ζωής του Αλαν Τούρινγκ στο έργο «Αίνιγμα» που ανέβηκε πέρυσι στο BIOS σε σκηνοθεσία του αδελφού μου, Δημήτρη Κομνηνού.

Αν μπορούσα να γράφω μετά μουσικής θα επέλεγα… την Τέταρτη Συμφωνία του Brahms που είναι για μένα το πιο δραματικό μουσικό μεγαλούργημα όλων των εποχών.

Το πιο οδυνηρό στη διαδικασία της συγγραφής… ενός βιβλίου που πραγματεύεται το άμεσο μέλλον είναι να σε προλαβαίνουν τα γεγονότα.

Τρία βιβλία που θα πρότεινα οπωσδήποτε για μια βιβλιοθήκη λυκείου θα ήταν… η τριλογία του ιστορικού Yuval Noah Harari («Sapiens», «Homo Deus» και «21 μαθήματα για τον 21ο αιώνα»). Ενα εντυπωσιακό έργο, διατυπωμένο άμεσα και απλά. Είναι σημαντικό οι νέοι να γνωρίζουν την ιστορία του ανθρώπινου είδους προκειμένου να προβληματιστούν και να καθορίσουν το μέλλον του.

Η κριτική που αποδέχομαι αφορά… τη συχνά απότομη αντίδρασή μου στην πίεση και στο άγχος, ειδικά όταν βρίσκομαι εν μέσω δημιουργίας.

Η αυτοκριτική ξεκινάει από… την αδυναμία μου να κάνω πάνω από ένα πράγμα κάθε στιγμή, έστω και αν οι ταχύτητες της εποχής συχνά το απαιτούν.

Η αρχή ενός κλασικού βιβλίου που ζηλεύω είναι…  «Βγήκαν από το σταθμό, και τότε εκείνη είδε με έκπληξη ότι βρισκόταν στο δρόμο που έμενε, λίγα βήματα από το σπίτι της. Εμεινε ακίνητη. Κατόπιν γύρισε πίσω της για να εκφράσει την έκπληξη στο συνοδό της. Αλλά πίσω της δεν υπήρχε κανείς. Δεν φαινόταν παρά ο δρόμος, σεληνιακός και έρημος, όπου κανένα κτίριο δεν μπορούσε να είναι ή να μοιάζει με σιδηροδρομικό σταθμό» (κρυμμένο στο μπαούλο των χειρόγραφων του Φερνάντο Πεσόα, το διήγημα «Η ώρα του διαβόλου» είδε το φως της δημοσιότητας 50 χρόνια μετά τον θάνατο του ποιητή. Μετάφραση Μαρία Παπαδήμα, εκδόσεις Εξάντας).

Οταν ακούω για την «κρίση της λογοτεχνίας» ή τη «λογοτεχνία της κρίσης», σκέφτομαι ότι… η λογοτεχνία είναι η τέχνη της μεταφοράς από την καρδιά του συγγραφέα στην καρδιά του αναγνώστη με λέξεις. Λέξεις συχνά κοινότοπες, άλλοτε σύνθετες, επιθετικές ή γαλήνιες, πολλές φορές αόριστες και πάντα υποκειμενικές.