Η νέα καφκική πραγματικότητα {LF}του Χονγκ Κονγκ

Γράφοντας για το κίνημα διαμαρτυρίας στο Χονγκ Κονγκ, άρχισα να παρατηρώ τις απουσίες παντού όπου πήγαινα. Ενα κινούμενο πάτσγουορκ από άσπρα, μαύρα και γκρίζα τετράγωνα διακοσμούσε τοίχους και πεζοδρόμια, καθώς ολοένα και περισσότερα συνθήματα διαμαρτυρίας σβήνονταν από την κοινή θέα. Τώρα, με την εφαρμογή του νόμου εθνικής ασφάλειας που επέβαλε η Κίνα στο Χονγκ Κονγκ, αυτό το κενό έγινε ξαφνικά τεράστιο, καταπίνοντας λέξεις, ιδέες, την ανοιχτή συζήτηση, ακόμα και ανθρώπους.

Ο νόμος απαγορεύει την απόσχιση, την υπονόμευση, την τρομοκρατία και τη συνωμοσία με τις ξένες δυνάμεις. Η πρώτη ματιά που μπόρεσαν να του ρίξουν οι κάτοικοι του Χονγκ Κονγκ ήταν τη στιγμή που τέθηκε σε ισχύ, το πρωί της περασμένης Τρίτης, πριν από την ετήσια διαδήλωση διαμαρτυρίας της 1ης Ιουλίου, που είχε ήδη κηρυχτεί παράνομη.

Ο νέος νόμος επέβαλε μεμιάς πολλές από τις αλλαγές που φοβούνταν περισσότερο οι κάτοικοι του Χονγκ Κονγκ, δίνοντας στα νομικά σώματα της ηπειρωτικής Κίνας δικαιοδοσία επί ορισμένων υποθέσεων εντός του εδάφους, επιτρέποντας στις υπηρεσίες ασφάλειας να εγκαθιδρύσουν γραφεία εκεί, επιτρέποντας την παράδοση υπόπτων στην Κίνα και εφαρμόζοντας την πρέπουσα για την «εθνική ασφάλεια» εκπαίδευση στα τοπικά σχολεία.

Μέχρι το βράδυ της Πέμπτης η κυβέρνηση είχε πια ανακοινώσει πως το πλέον δημοφιλές σύνθημα διαμαρτυρίας – μία φράση οκτώ κινεζικών γραμμάτων που μεταφράζεται ως «Απελευθερώστε το Χονγκ Κονγκ, η Επανάσταση των Καιρών μας» – παραβιάζει τον νόμο καθώς «υπονοεί την ανεξαρτητοποίηση του Χονγκ Κονγκ». Εκτοτε, αυτοί οι κινεζικοί χαρακτήρες άρχισαν να εξαφανίζονται από τα κοινωνικά δίκτυα. Μέχρι το Σάββατο, η υπουργός Δικαιοσύνης του Χονγκ Κονγκ προειδοποιούσε τον κόσμο να μη δοκιμάσει τον νόμο εθνικής ασφάλειας χρησιμοποιώντας το επίμαχο σύνθημα.

Μεταξύ 370 ανθρώπων που συνελήφθησαν την 1η Ιουλίου, τουλάχιστον 10 κρατήθηκαν για παραβίαση της νέας νομοθεσίας, ανάμεσά τους τρεις γυναίκες για κατοχή επιθετικού υλικού: όπως αποδείχθηκε από τις φωτογραφίες που έδωσε στη δημοσιότητα η αστυνομία, επρόκειτο μεταξύ άλλων για ένα αυτοκόλλητο με τη λέξη «Συνείδηση» – γεγονός που ώθησε έναν χρήστη του Διαδικτύου να σχολιάσει ότι σε μια χώρα χωρίς συνείδηση ένα τέτοιο αυτοκόλλητο ισοδυναμεί αναμφισβήτητα με απόσχιση. Η έλλειψη σαφήνειας όσον αφορά τα προβλεπόμενα αδικήματα, σε συνδυασμό με την αυθαίρετη εφαρμογή του νόμου, έχει αφήσει τον πληθυσμό σαστισμένο. Βιβλιοθήκες έχουν ήδη αρχίσει να αποσύρουν βιβλία ορισμένων ακτιβιστών υπέρ της δημοκρατίας για αναθεώρηση, σηματοδοτώντας μια επαπειλούμενη επίθεση στην ελευθερία της πληροφόρησης.

Ο νόμος υποχρεώνει τους παρόχους του Internet να συμμορφώνονται με τις αξιώσεις των Αρχών για πληροφορίες. Τώρα άνθρωποι που γνωρίζω διαγράφουν εαυτούς από τη δημόσια σφαίρα. Σελίδες του Facebook και λογαριασμοί του Τwitter εξαφανίζονται και το τηλέφωνό μου, που δονούνταν άλλοτε συνέχεια εξαιτίας ειδοποιήσεων από ομάδες στο Telegram, έχει πλέον σιγήσει. Φίλοι ζητούν να μετακινήσουμε τις επικοινωνίες μας σε πιο ασφαλείς πλατφόρμες. Κάποιοι μάλιστα παρακαλούν τις επαφές τους να σβήσουν όλες τις συζητήσεις τους στο WhatsApp.

Σε αυτή την ψηφιακή εποχή, όπου ένα τόσο μεγάλο κομμάτι της ταυτότητάς μας είναι online, η αφαίρεση του αρχείου σου δεν είναι απλώς αυτο-λογοκρισία, είναι μία πράξη αυτοδιαγραφής. Ομως πολλοί κάτοικοι του Χονγκ Κονγκ φοβούνται τώρα πως δεν έχουν άλλη επιλογή παρά να ακυρώσουν τον εαυτό τους ως μια πράξη επιβίωσης.

Η Λουίζα Λιμ είναι συγγραφέας του βιβλίου «Η Λαϊκή Δημοκρατία της Αμνησίας: Επιστρέφοντας στην Τιενανμέν» και λέκτορας του Πανεπιστημίου της Μελβούρνης.