Διάλεξε πρωθυπουργό {CR}που δεν τον επισκιάζει

Επειτα από τρία χρόνια στην πρωθυπουργία, ο Εντουάρ Φιλίπ επέστρεψε χθες στον θώκο που κατείχε από το 2010 έως το 2017: τη δημαρχία της Χάβρης, που κέρδισε στον δεύτερο εκλογικό γύρο την περασμένη Κυριακή με ποσοστό 58,83% των ψήφων. Ως «ήρεμο και χαρούμενο» τον περιέγραψαν παρατηρητές – κι ας ανακοίνωσε ο γενικός εισαγγελέας της Γαλλίας προκαταρκτική έρευνα σε βάρος του, όπως και σε βάρος δύο πρώην υπουργών Υγείας, για τη διαχείριση της κρίσης του κορωνοϊού έπειτα από πολλαπλές αγωγές πολιτών και ενώσεων στο αρμόδιο δικαστήριο της Δημοκρατίας. Οσο για τον διάδοχό του στο Ματινιόν, τον Ζαν Καστέξ, αυτός πέρασε το πρώτο του Σαββατοκύριακο ως πρωθυπουργός της Γαλλίας «δουλεύοντας σκληρά», από κοινού με τον Εμανουέλ Μακρόν, προκειμένου να αποφασίσουν τη σύνθεση της νέας κυβέρνησης, που αναμένεται να ανακοινωθεί σήμερα. Κανείς στη Γαλλία δεν έχει όμως την παραμικρή αμφιβολία: εφεξής, ουσιαστικός πρωθυπουργός θα είναι ο πρόεδρος της Γαλλίας. Με όλα τα ρίσκα που αυτό ενέχει.

Οπως σημειώνει η «Le Monde», η αλλαγή πρωθυπουργού στη Γαλλία δεν είναι ποτέ μια ανώδυνη επιχείρηση. Ενας πρόεδρος της Δημοκρατίας μπορεί να αποφασίσει να το κάνει είτε διότι η αρχική επιλογή του ήταν κακή, είτε διότι οι σχέσεις του με το νούμερο δύο του είχαν γίνει δυσλειτουργικές, είτε γιατί είχε δημιουργηθεί μεταξύ τους κάποια μορφή ανταγωνισμού, είτε γιατί η «γραμμή» έπρεπε να αλλάξει και έπρεπε να βρεθεί ο σωστός άνθρωπος να την ενσαρκώσει. Ο Μακρόν ωστόσο δεν μπορεί να επικαλεστεί αληθοφανώς κανέναν από αυτούς τους λόγους για την αντικατάσταση του Εντουάρ Φιλίπ με τον 55χρονο Ζαν Καστέξ: μπορεί ο πρώτος να είχε γίνει πια πολύ πιο δημοφιλής από τον γάλλο πρόεδρο, η αφοσίωση του Φιλίπ ωστόσο ήταν αδιαμφισβήτητη και ο «νέος δρόμος» του σοσιαλφιλελευθερισμού που όρισε ο Μακρόν για τα τελευταία δύο χρόνια της θητείας του δεν είναι ασύμβατος με εκείνον που ακολούθησαν οι δύο άνδρες την τελευταία τριετία.

Με το βλέμμα στις προεδρικές εκλογές του 2022, ωστόσο, ο σημερινός ένοικος του Ελιζέ αποφάσισε να τοποθετήσει στο Ματινιόν κάποιον που «να μην του κάνει καθόλου σκιά», όπως δήλωσε χαρακτηριστικά σύμβουλός του, έναν άνθρωπο που χαρακτηρίζεται μεν ευρέως «συμπαθέστατος», «συναινετικός», «εργατικός», που γνωρίζει μεν καλά τα θέματα της υγείας και διαχειρίστηκε κατά γενική ομολογία άριστα τη σταδιακή αποκλιμάκωση του lockdown, με την οποία επιφορτίστηκε προ τριμήνου, αλλά δεν έχει διατελέσει ποτέ υπουργός και είναι ουσιαστικά άγνωστος στο ευρύ κοινό: έναν τεχνοκράτη που αναλαμβάνει να εφαρμόσει με τον πιο διπλωματικό δυνατό τρόπο τον προεδρικό οδικό χάρτη. Απόφοιτος (και αυτός) της ΕΝΑ, δήμαρχος της Πραντ, μιας κοινότητας 6.000 ψυχών στα Ανατολικά Πυρηναία από το 2008, πρώην σύμβουλος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, ο 55χρονος με την τραγουδιστή προφορά του γαλλικού Νότου είχε διατελέσει προς το τέλος της προεδρίας Σαρκοζί αναπληρωτής γενικός γραμματέας στο Ελιζέ. Δεν θεωρείται όμως «σαρκοζικός», στην πραγματικότητα πάνε χρόνια που είχε πάρει αποστάσεις από τους Ρεπουμπλικανούς, κι ας αποχώρησε επισήμως από το κόμμα μόλις την Παρασκευή: ως ένας «κοινωνικός γκολιστής» αυτοπεριγράφεται ο ίδιος.

Επιλέγοντας έναν απλό «συνεργάτη» για νέο του πρωθυπουργό και τοποθετώντας δίπλα του, ως προσωπάρχη, έναν στενό του σύμμαχο, τον Νικολά Ρεβέλ, ο Εμανουέλ Μακρόν βγαίνει μπροστά, μόνος του, και τα παίζει όλα για όλα. Με τη Γαλλία όμως αντιμέτωπη, ελέω πανδημίας και όχι μόνο, με μια σοβαρότατη οικονομική και κοινωνική κρίση, ο πρόεδρος της χώρας, ήδη ελάχιστα δημοφιλής, αναλαμβάνει έτσι το ρίσκο να συγκεντρώσει ακόμα περισσότερο πάνω του τις κριτικές και τα πυρά.