Το υλικό που έφτιαξε τον Νικ Κέιβ

Το έχουμε υποψιαστεί από καιρό ότι η δημιουργικότητα και η «μανία» με την οποία ανταποκρίνεται στο κάλεσμα της τέχνης δεν περιορίζονται στη μουσική. Μπορεί εκεί να έχει δώσει ήδη τα αριστουργήματα που θα ακούμε για πάντα, αλλά να που ο Νικ Κέιβ εκδηλώνει τη δημιουργικότητά του και με εικαστική πρωτοτυπία. Με την έκθεση «Stranger than kindness: the Nick Cave exhibition» και με μία συνοδευτική εικονογραφημένη από τον ίδιο αυτοβιογραφία. Ο αυστραλός μουσικός και περφόρμερ της ροκ παρουσιάζει στην Κοπεγχάγη την έκθεση για την οποία συνεργάζονται η Βασιλική Βιβλιοθήκη της Δανίας και το Κέντρο Τεχνών της Μελβούρνης. Για την περίσταση, ιδιώτες συλλέκτες προσφέρουν αντικείμενα και οπτικό υλικό και συμπληρώνουν το ταξίδι στο σύμπαν του Νικ Κέιβ σε αυτήν την έκθεση που σχολιάζει την εύθραυστη και ευάλωτη φύση της ταυτότητας του καλλιτέχνη.

Εικαστικές εγκαταστάσεις μεγάλης κλίμακας αλλά και ηχητικά τοπία με την υπογραφή του στενού συνεργάτη του Γουόρεν Ελις ντύνουν τον χώρο Black Diamond της Βασιλικής Βιβλιοθήκης της Δανίας στην Κοπεγχάγη μαζί με 300 αντικείμενα από την προσωπική συλλογή του καλλιτέχνη.

Η έκθεση προβάλλει έξι δεκαετίες της διαδρομής του στη μουσική και στον κόσμο, τις εμπνεύσεις του και τις αναζητήσεις του μέσα σε πόλεις και χώρες όπου έζησε μεγάλα διαστήματα της ζωής του. Και αποδίδει τον φανταστικό περίγυρο μέσα από τον οποίο γεννήθηκαν τα τραγούδια και οι μουσικές του. Μαζί με τον Ελις ο Νικ Κέιβ συνέθεσε τα ηχητικά τοπία του «Stranger than kindness», διαμορφώνοντας το περιβάλλον οκτώ διαφορετικών αιθουσών. Μέσα στις οποίες θα εκτεθούν πρωτότυπα καλλιτεχνικά έργα, χειρόγραφα των στίχων του, λογοτεχνικές εκδόσεις, φωτογραφίες, βίντεο, σκηνικά και άλλα προσωπικά αντικείμενα.

Σύμφωνα με τον πολυτάλαντο δημιουργό της μουσικής και αφηγητή ονειρικών εικόνων, το «Stranger than kindness» «αποτελεί μία έρευνα για το τι είναι αυτό που διαμορφώνει τη ζωή μας και μας κάνει ό,τι είμαστε και αναδεικνύει την περιέργεια και τη δύναμη του δημιουργικού πνεύματος». Με την ποιητική μελαγχολία που διακρίνει την καλλιτεχνική του ύπαρξη ο Νικ Κέιβ συστήνεται στους επισκέπτες της έκθεσης ως επιμελητής, καθώς είναι εκείνος που διαμόρφωσε την ατμόσφαιρα για να παρουσιάσει τη δική του ιστορία. Με αφετηρία την παιδική του ηλικία τη δεκαετία του 1960 στη Βανγκαράτα της Αυστραλίας, οι οπτικές εξομολογήσεις του Κέιβ κατευθύνονται στα χαοτικά χρόνια που έζησε και μετέτρεψε σε πανκ ήχους με τις πρώτες μπάντες του, The Boys Next Door και The Birthday Party, αρχικά στο Βερολίνο και στη συνέχεια στο Λονδίνο. Οι προσωπικές φωτογραφίες και τα χειρόγραφα όπως και τα μικροαντικείμενα – φετίχ που επισφραγίζουν τη μοναδική ματιά του Νικ Κέιβ στη διαδοχή των διαφορετικών του φάσεων συνδέονται με το νήμα της μουσικής. Με κεντρικό στοιχείο τη διαρκώς εξελισσόμενη συνεργασία του σχήματος Nick Cave & The Bad Seeds, από την εμμονική βερολινέζικη περίοδο του Κέιβ τη δεκαετία του ’80 έως την πρόσφατη κυκλοφορία του άλμπουμ «Ghosteen», που θεωρείται ως ένα από τα πιο δυνατά μουσικά του έργα.

«Εάν υπάρχει θλίψη στο “Ghosteen”, ίσως είναι η αναγνώριση ότι είμαστε συχνά τυφλοί στο μεγαλείο του κόσμου και αδιάφοροι για το συνακόλουθο θαύμα του. Ισως η θλίψη είναι η αναγνώριση ότι ο κόσμος είναι πράγματι όμορφος, ότι περιστρέφεται μέσα στην παλάμη των δικών μας χεριών και η ομορφιά του είναι διαθέσιμη σε όλους, αν είχαμε μόνο τα μάτια για να δούμε», θα σημειώσει ο Κέιβ απαντώντας σε έναν θαυμαστή της μουσικής θλίψης που αναδύεται από το άλμπουμ.

ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΥΛΕΣ. Για τον Νικ Κέιβ υπάρχει στενή σχέση μεταξύ του οπτικού υλικού της έκθεσης και των αφηγήσεών του. Οι εικόνες της έκθεσης, φτιαγμένες από αίμα και μαλλιά, κόλλα και ευρεθέντα αντικείμενα – όπως πορνογραφικές φωτογραφίες, θρησκευτικές κάρτες προσευχής και κιτς φακοί -, δείχνουν ότι συχνά λειτούργησαν ως εφαλτήριο για τη σύνθεση των τραγουδιών του. «Αυτό που βλέπετε σε αυτήν την έκθεση λειτουργεί στον περίπλοκο κόσμο ο οποίος έχει κατασκευαστεί γύρω από τα τραγούδια, τα βιβλία, τις μουσικές. Είναι το υλικό που γεννά αλλά και τρέφει αυτό το εκθεσιακό έργο. Υπάρχει ένα τεράστιο ποσό αυτού του περιφερειακού υλικού – σχέδια, χάρτες, λίστες, σκίτσα, φωτογραφίες, πίνακες ζωγραφικής, κολάζ, σκαριφήματα – που είναι η άγνωστη και αταξινόμητη περιουσία του καλλιτέχνη. Επομένως, δεν θα πρέπει να τα θεωρήσετε ως αυτούσια έργα τέχνης, αλλά μάλλον ως μία άγρια ματιά, ως μία καταναγκαστική υπερδομή που φέρει μέσα του ένα τραγούδι, ένας ήχος ή κάποιο βιβλίο μου. Είναι ένα υποστηρικτικό σύστημα από εμμονικές πληροφορίες», σημειώνει ο Κέιβ προειδοποιητικά στον πρόλογο του βιβλίου που συνοδεύει το «Stranger than kindness: the Nick Cave exhibition».