Το μεγάλο στρες και η ένταση καταβάλλουν γιατρούς και νοσοκόμες

Πριν από έναν μήνα, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προειδοποίησε για «μαζική αύξηση στα προβλήματα ψυχικής υγείας τούς επόμενους μήνες», συμπτώματα που προέρχονται από το άγχος και την απομόνωση την περίοδο της καραντίνας. Διαδικτυακές πλατφόρμες προσφοράς συμβουλών σε ψυχικά θέματα, σε όλο τον κόσμο, καταγράφουν τους τελευταίους μήνες αύξηση των πολιτών που καλούν για βοήθεια. Και στις δημοσκοπήσεις αυξάνονται τα ποσοστά των πολιτών που δηλώνουν ότι η πανδημία τούς έχει επηρεάσει ψυχολογικά.

Ιδιαίτερα στις χώρες που επλήγησαν σκληρά από την πανδημία τα πράγματα είναι πιο δύσκολα. Στις ΗΠΑ, στην Ιταλία, στην Ισπανία, στο Βέλγιο και στη Βρετανία οι γιατροί ήδη καταγράφουν αύξηση των περιστατικών κατάθλιψης, κατάχρησης ουσιών και μετατραυματικού άγχους. Το ιατρικό προσωπικό βρέθηκε στην πρώτη γραμμή του μετώπου και είναι εκείνοι που δέχθηκαν τη μεγαλύτερη πίεση. Τώρα, φαίνεται ότι το μεγάλο στρες και η ένταση έχουν αρχίσει και καταβάλλουν γιατρούς και νοσοκόμες – ενόψει μάλιστα της πιθανότητας ενός δεύτερου κύματος της πανδημίας. Στο Βέλγιο διαπίστωσαν πως διπλάσιοι, απ’ ό,τι συνήθως, εργαζόμενοι στην υγεία σκέφτονται να παραιτηθούν, στη Γαλλία αυξήθηκαν οι τηλεφωνικές κλήσεις σε ειδική γραμμή ψυχολογικής υποστήριξης για νοσηλευτές ενώ έρευνα που έγινε στη Μαδρίτη έδειξε πως τουλάχιστον οι μισοί από τους εργαζομένους στην υγεία που ρωτήθηκαν δήλωσαν πως έχουν «σημάδια κατάθλιψης».

Βρισκόμαστε λοιπόν μπροστά σε μια πανδημία ψυχικής υγείας; Δεν είναι σίγουρο. Ψυχίατροι και θεραπευτές που έχουν εργαστεί με ανθρώπους έπειτα από σεισμούς, τυφώνες και άλλες φυσικές καταστροφές σημειώνουν ότι είναι φυσιολογικό στο πρώτο διάστημα οι αντιδράσεις να περιλαμβάνουν άγχος και έντονη αγωνία, οι οποίες όμως σπανίως εξελίσσονται σε χρόνιες ασθένειες.

ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ. «Στις περισσότερες καταστροφές, η μεγάλη πλειονότητα των ανθρώπων αντεπεξέρχεται καλά» λέει ο δρ Στίβεν Σάουθγουικ, καθηγητής Ψυχιατρικής στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης. «Λίγοι κατανοούν πόσο πραγματικά ανθεκτικοί είναι μέχρι να αντιμετωπίσουν ιδιαίτερα αντίξοες συνθήκες. Μάλιστα, ιδιαίτερα όταν συμβουλεύουμε άτομα που έχουν πληγεί από μεγάλες φυσικές καταστροφές, αυτό είναι ένα από τα πρώτα πράγματα που τους θυμίζουμε».

Η ψυχολογική πίεση, λένε οι ειδικοί, συνήθως χρειάζεται χρόνο για να παγιωθεί και να μετατραπεί σε μόνιμη κατάσταση που οδηγεί τους ανθρώπους να ζητήσουν βοήθεια, ώστε να διαγνωστεί κάποια διαταραχή. Η αγχώδης διαταραχή, για παράδειγμα, ορίζεται εν μέρει από διαρκή υπερβολική ανησυχία επί, τουλάχιστον, έξι μήνες. Το μετατραυματικό στρες απαιτεί πρώτα ένα γεγονός που απειλεί τη ζωή του ατόμου ή μια κατάσταση όπως οι θάνατοι σε Εντατική.

Υπάρχει όμως πάντα η αγωνία για το μετά. Τι θα γίνει με την οικονομία; Θα χαθούν και άλλες θέσεις εργασίας; Εάν χτυπήσει δεύτερο κύμα θα πρέπει να παραμείνουμε και πάλι στα σπίτια μας; Τη δεύτερη φορά, προειδοποιούν οι επιστήμονες, τα πράγματα μπορεί να είναι πιο δύσκολα, ιδιαίτερα εάν πληγεί και πάλι η οικονομία. Η ανθεκτικότητα του ανθρώπου είναι μεγάλη, όμως και οι συνθήκες στις οποίες ζούμε σήμερα, πρωτόγνωρες.