Αλμα στα… σύννεφα με ισραηλινό μοντέλο

Το ταξίδι του Πρωθυπουργού στο Ισραήλ θύμισε σε πολλούς το μικρό αγροτικό θαύμα που εξελίσσεται εδώ και δεκαετίες στη χώρα της Μέσης Ανατολής. Προκάλεσε ωστόσο και απορίες, πώς από ένα τέτοιο ταξίδι απουσίαζε ο υπουργός που θα μπορούσε να γίνει περισσότερο σοφός από οποιοδήποτε άλλο μέλος του Υπουργικού Συμβουλίου από ένα τέτοιο ταξίδι. Ο λόγος για τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης.

Αυτό το «θαύμα» έχει μετατρέψει μια χώρα χτισμένη σε άνυδρο έδαφος σε μια μικρή αγροτική υπερδύναμη. Σε εξαιρετικά σκληρές φυσικές συνθήκες, με τεράστια έλλειψη νερού, και όμως καταφέρνει να πετύχει αποδόσεις στις καλλιέργειές του αντίστοιχες της Ολλανδίας. Για την Ελλάδα ούτε λόγος.

Για να γίνω κατανοητός: στην Ολλανδία τα 45 εκατ. στρέμματα αγροτικής καλλιέργειας παράγουν αγροτικά προϊόντα αξίας 74 δισ. ευρώ, που σημαίνει 1.700 ευρώ ανά στρέμμα. Στο Ισραήλ τα 5,8 εκατ. στρέμματα αγροτικών καλλιεργειών συνιστούν αξία παραγωγής 7,5 δισ. ευρώ, με αποτέλεσμα 1.290 ευρώ ανά στρέμμα. Και στην Ελλάδα τα 37 εκατ. στρέμματα αγροτικής καλλιέργειας, με αξία παραγωγής 7 δισ. ευρώ, δίνουν 190 ευρώ ανά στρέμμα!

Πριν από μια διετία ο Αyal Kimhi, καθηγητής Αγροτικής Οικονομίας στο Hebrew University και αντιπρόεδρος του Ιδρύματος Shoresh του Ισραήλ, μιλώντας στην Ελλάδα, είχε περιγράψει το κλειδί για το ισραηλινό αγροτικό θαύμα: η διοχέτευση της δημόσιας στήριξης της γεωργίας στις επενδύσεις και στην τεχνολογική πρόοδο και όχι στις άμεσες πληρωμές, δηλαδή στις επιδοτήσεις, όπως γίνεται στην Ελλάδα. Ενα άλλο στοιχείο που είχε περιγράψει ότι στηρίχτηκε και χρηματοδοτήθηκε από την κυβέρνηση ήταν ο ανθρώπινος παράγοντας, διότι μόνο οι ταλαντούχοι και μορφωμένοι αγρότες θα μπορούσαν να εκμεταλλευτούν πλήρως τις σύγχρονες τεχνολογίες παραγωγής.

Ενας άλλος βασικός παράγοντας είναι η συνεργασία. Οι συνεταιρισμοί στο Ισραήλ επιτρέπουν στους μικροκαλλιεργητές να επωφεληθούν από τις οικονομίες κλίμακας κατά την αγορά και την εμπορία και να αποφύγουν τους πιστωτικούς περιορισμούς.

Η συζήτηση γίνεται επίκαιρη με αφορμή την αξιοποίηση των 50 δισ. ευρώ της επόμενης 6ετίας, αλλά και την ανάγκη μείωσης της εξάρτησης της οικονομίας από κλάδους επιρρεπείς στις κρίσεις, όπως το λιανεμπόριο και ο τουρισμός.

Ο αγροτοκτηνοτροφικός τομέας και τα συναφή επαγγέλματα μπορούν να δημιουργήσουν καλά αμειβόμενες δουλειές.

Οι μελέτες καταγράφουν βάσει της διεθνούς εμπειρίας (όπως αυτής του Ισραήλ) ότι στα επόμενα χρόνια θα υπάρξουν έντονες ανάγκες για εξειδικευμένες εργασίες από γεωπόνους και κτηνιάτρους στην ελληνική ύπαιθρο. Θα χρειαστούν εκτιμητές,γεωτεχνικοί καιτεχνικοίγια την αξιοποίηση μεγάλων εκτάσεων. Οι εταιρείες κατασκευής και διαχείρισης αρδευτικών δικτύων θα χρειαστούν γεωπόνους, ηλεκτρονικούς και τεχνικούς για την τηλεδιοίκηση και την τηλελίπανση. Οι εταιρείες ενοικιάσεων μηχανημάτων θα χρειαστούντεχνικούςκαιχειριστές και οι μεγάλες εταιρείες προώθησης εξαγωγών θα χρειαστούνόλες τις ειδικότητες του marketing καιδικηγόρους. Τα δημοπρατήρια θα χρειαστούνlogistics. Και το σημαντικότερο;Ολες οι παραπάνω ειδικότητες θα πρέπει να είναι σε μεγάλο βαθμό εξειδικευμένες, να αλληλοεκπαιδεύονται και να περιλαμβάνουν σταδιακά στο πρόγραμμά τους και το απαραίτητο R&D (έρευνα και ανάπτυξη), κομμάτιτο οποίο μπορεί να επιφέρει καινοτόμες λύσεις στα προβλήματα που σχετίζονται με τους φυσικούς παράγοντες της χώρας μας.

Η αντίληψη ότι τα αγροτικά επαγγέλματα είναι όλο λάσπη, γαλότσες και κοπριές δίνει τη θέση της σε συνθήκες hi-tech και στην πλήρη εξειδίκευση. Η γεωργία είναι πλέον μια συναρπαστική παγκόσμια βιομηχανία που χρησιμοποιεί τεχνολογία αιχμής, συνεχώς καινοτομεί και προσφέρει ένα ευρύ φάσμα σταδιοδρομιών σε όλο και πιο ποικίλες επιχειρήσεις.

Κτηνοτροφία στα… σύννεφα (Cloud), παραδοσιακές καλλιέργειες με τηλεδιοίκηση και τηλελίπανση, logistics, συνεχή έρευνα και marketing. Η παλιομοδίτικη εικόνα του αγροτικού κόσμου αλλάζει παγκοσμίως.

Κάποιες από αυτές τις καινοτομίες… βρίσκονται ήδη στον δρόμο προς την Ελλάδα, πολύ πριν καν ανοίξει η δημόσια συζήτηση σχετικά για την ανάπτυξη και ειδικά για την αγροτική ανάπτυξη. Το ισραηλινό μοντέλο ανάπτυξης της γεωργίας θα μπορούσε να αποτελέσει τον μπούσουλα ανάπτυξής του. Η ευκαιρία δεν πρέπει να πάει χαμένη.