Στην ψηφιακή πλατεία της Λυρικής

Στη σκοτεινή αίθουσα ο ήχος του πιάνου δίνει το έναυσμα για να φωτιστεί η σκηνή και να σηκωθεί η αυλαία. Η επόμενη εικόνα είναι μια κόκκινη κερκίδα. Σε άλλο πλάνο, δέντρα ξεφυτρώνουν πίσω από την πλάτη του τραγουδιστή σε κάθε του λέξη, ενώ ασπρόμαυρες φιγούρες ζώων περπατούν μπροστά του στον ρυθμό της μουσικής. Σε διαφορετικό παράθυρο, η μαύρη σιλουέτα της χορεύτριας που κινείται ανάμεσα στα αγριόχορτα συντονίζεται με τον αέρα και τη φύση. Οι διαφορετικές αυτές σκηνές θα μπορούσαν να προέρχονται από μια κινηματογραφική ταινία. Το στήσιμο της εικόνας, άλλωστε, είναι παντού ατμοσφαιρικό. Στην πραγματικότητα, είναι αποσπάσματα από το Διαδικτυακό Φεστιβάλ της Εθνικής Λυρικής Σκηνής με τίτλο «Εξοδος: Ανοιξη», παραγωγές του οποίου παρακολουθήσαμε σε μια ξεχωριστή «αυτοψία», προσαρμοσμένη στις ανάγκες της περιόδου. Από τις συνολικά 11 βιντεοπαρουσιάσεις μουσικής, όπερας, οπερέτας και μουσικού θεάτρου, επιλέξαμε τρεις, τις οποίες μπορείτε να παρακολουθήσετε σε μία από τις οθόνες του σπιτιού.

ΤΡΕΙΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ. «Η συνέλευση των ζώων» είναι το μουσικό παραμύθι του Γιώργου Κουρουπού σε στίχους Περικλή Κοροβέση, που συνάντησε ιδανικά το animation της Ειρήνης Βιανέλλη. Το λιτό σκηνικό με το πιάνο του Νίκου Βασιλείου και τον βαρύτονο Τάση Χριστογιαννόπουλο έγινε ο ιδανικός καμβάς για ν’ αναπτυχθούν οι κινούμενες φιγούρες. Οι στίχοι του παραμυθιού μετασχηματίζονταν κάθε φορά σε δέντρα, βουνά, λουλούδια και κυρίως ζώα, σε απλές μαύρες γραμμές. Ο Χριστόπουλος, εξαιρετικός αφηγητής, διάβαζε την ιστορία κάνοντας επιτονισμούς ανάλογα με το ζώο που έπαιρνε τον λόγο, επέλεγε να τραγουδήσει για να ενώσει τις σκηνές και έδωσε στο παραμύθι «φωνή» αφήνοντας να διαφανεί ο σχεδόν πολιτικός τρόπος σκέψης του συγγραφέα για τα μεγάλα ζητήματα της ζωής και της ανθρώπινης φύσης.

Ο διάλογος μεταξύ της ορχήστρας στην κλειστή μουσική σκηνή και της χορεύτριας στο ανοιχτό αθηναϊκό δάσος ήταν το εύρημα στην παράσταση «Ανοιξη στα Απαλάχια». Οι 13 μουσικοί της ορχήστρας της Λυρικής ερμήνευσαν από την Αίθουσα Δοκιμών ένα από τα διασημότερα έργα του συνθέτη Ααρον Κόπλαντ, ντύνοντας το σπαρακτικό σόλο της Ελενας Τοπαλίδου. Ως φόρο τιμής στη διάσημη χορογράφο Μάρθα Γκράχαμ, από την οποία παραγγέλθηκε η σύνθεση τη δεκαετία του 1940, η Τοπαλίδου κατέφυγε στη φύση για να εκτελέσει τη χορογραφία. Με φόντο τα χρυσαφένια αγριόχορτα, έστησε τη σκηνή της πάνω σ’ έναν βράχο κι αφέθηκε στα σημεία της φύσης και τη μουσική για να τη συντροφεύσουν στα μουσικά της βήματα. Οι μύες τής γυμνασμένης πλάτης της συσπώνταν σε κάθε της κίνηση, ενώ το ριχτό μαύρο της φόρεμα ανέμιζε. Περνώντας από την αργή μουσική στην πιο γρήγορη, η σπουδαία αυτή μορφή του ελληνικού χορού αγκάλιαζε ολοένα και περισσότερο το περιβάλλον γύρω της εναρμονίζοντας μαζί του τις απαλές κινήσεις της. Οσο η ορχήστρα έπαιζε με τη μουσική, η ίδια έπαιζε με τον ρυθμό και το σώμα της, καταλήγοντας σε μια αξιομνημόνευτη ερμηνεία.

Μια νότα νοσταλγίας για τα όσα χάθηκαν αλλά και μια αχτίδα φωτός για όσα είναι ακόμα εδώ είναι το βίντεο «Μοναχικές μικρογραφίες της άνοιξης». Ο πιανίστας Θοδωρής Τζοβανάκης μόνος του παρέα με το πιάνο του παρουσιάζει ένα πρόγραμμα οκτώ ευαίσθητων μικρογραφιών ερμηνεύοντας έργα των Τσαϊκόφσκι, Σούμπερτ και Γιώργου Κουμεντάκη. Στην άδεια σκηνή της αίθουσας Σταύρος Νιάρχος, ο μουσικός στο ημίφως πήρε τον θεατή σ’ ένα ανοιξιάτικο ταξίδι σε όλους τους άδειους χώρους της Λυρικής. Αντιστάθμισμα στις μελαγχολικές νότες και το ακόμα πιο μελαγχολικό κενό τοπίο που αντίκριζε η κάμερα ήταν οι στίχοι τού – καλλιτεχνικού διευθυντή της Λυρικής – Γιώργου Κουμεντάκη που ακούγονταν γεμάτοι αισιοδοξία στο ενδιάμεσο. «Αυτό το κενό θα το γεμίσουμε από την αρχή. Βήμα βήμα, νότα νότα, φράση φράση, με την καρδιά και το μυαλό μας, με μουσική. Πολλή μουσική. Ανθισμένη. Μια έξοδος στην άνοιξη, μια έξοδος στη ζωή, μαζί».