Μια ευτυχής συγκυρία{CR}

Στην οδυνηρή περιπέτεια της γειτονικής Ιταλίας με την πανδημία του κορωνοϊού η Αθήνα στάθηκε στο πλευρό της Ρώμης εκφράζοντας τη συμπάθειά της στον ιταλικό λαό και οργανώνοντας εκδήλωση συμπαράστασης στο ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών. Και ενώ θα αναμενόταν μια νέα δυναμική στις διμερείς μας σχέσεις, τα πράγματα δεν πήγαν κατ’ ευχήν. Η μη συμπερίληψη της Ιταλίας στον κατάλογο των 29 χωρών των οποίων οι πολίτες θα μπορούσαν να ταξιδέψουν στην Ελλάδα χωρίς «καθεστώς καραντίνας» δυσαρέστησε τη Ρώμη και ακούστηκαν εκφράσεις πικρίας. Ευτύχημα είναι ότι η «τρικυμία του Ιονίου» γρήγορα εξαφανίστηκε με την ανακοίνωση της χθεσινής έλευσης στην Αθήνα του ιταλού υπουργού Εξωτερικών.

Οι τίτλοι που απασχολούν σήμερα τον ελληνικό Τύπο για το ταξίδι αυτό του κ. Ντι Μάιο αφορούν τη συμφωνία των δύο χωρών για την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών τους. Ελλάδα και Ιταλία είχαν υπογράψει το 1977 συμφωνία οριοθέτησης των υφαλοκρηπίδων τους με βάση τη μέση γραμμή ίσης απόστασης. Από τότε οι συναντήσεις δεν ήσαν λίγες, όμως τα πράγματα δεν προχωρούσαν προς μια τελική διευθέτηση. Ο λόγος ήταν η επιθυμία της ιταλικής πλευράς να διατηρήσουν οι ιταλοί αλιείς τα «παραδοσιακά» δικαιώματά τους μέσα στην ελληνική ΑΟΖ. Το θέμα αυτό, με την πολύ σημαντική οικονομική διάσταση, ρυθμίστηκε τελικά με γνώμονα την αρχή της αμοιβαιότητας δικαιωμάτων ελλήνων και ιταλών αλιέων.

Ευτυχή συγκυρία αποτελεί η εξέλιξη αυτή ειδικά κατά τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο. Ελλάδα και Ιταλία προχώρησαν ειρηνικά, χωρίς εκτόξευση απειλών, σε μια αμοιβαία επωφελή συμφωνία από την οποία πολλά καλά μπορούν να εξαρτηθούν στο προσεχές μέλλον. Αρκεί να είναι κατοχυρωμένα όλα τα δικαιώματα που επιθυμούμε να έχουν μικρά και μεγάλα νησιά στο Ιόνιο, όπως και στο Αιγαίο.

Και αν το παράδειγμα της ελληνοϊταλικής συμφωνίας κινήσει την προσοχή των Τιράνων, δεν αποκλείεται να αναβιώσει το αλβανικό ενδιαφέρον για την πλήρωση του κενού της  οριοθέτησης των θαλασσίων ζωνών Ελλάδος – Αλβανίας. Προοπτική ρύθμισης αντίστοιχης εκκρεμότητας υπάρχει και με την Ελλάδα και την Αίγυπτο. Με φημολογούμενη την πιθανότητα το Κάιρο να εγκαταλείψει τη διστακτικότητα που δείχνει στο θέμα για διάφορους λόγους και να έλθει σε συνεννόηση με την Αθήνα.

Πρόβλημα παραμένει η αντίστοιχη εξέλιξη με την Τουρκία. Αν η Αγκυρα μπορέσει να αντιμετωπίσει ψύχραιμα τις καταστάσεις, όπως αρμόζει σε ένα μεγάλο κράτος, θα αντιληφθεί ότι οι τρίτοι δεν εποφθαλμιούν τα δικά της δίκαια και πως πολλά έχει να αποκομίσει από μια συμφωνία μαζί τους, βασισμένη στις αρχές του Διεθνούς Δικαίου, το οποίο εξάλλου η ίδια επικαλείται σε ό,τι διεθνώς προβάλλει. Και μαζί με εκείνη θα ωφεληθεί όλη η περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου που τόση ανάγκη έχει από σταθερότητα, ασφάλεια και ειρήνη.

Ο Γιώργος Κακλίκης είναι πρέσβης επί τιμή, ειδικός σύμβουλος του ΕΛΙΑΜΕΠ