Η κρίσιμη ώρα για την επανεκκίνηση λειτουργίας της τουριστικής βιομηχανίας

Η άποψη ότι «κάθε μεγάλη κρίση γεννά μεγάλες ευκαιρίες» δεν είναι απλώς ένα σχήμα λόγου και δεν εκφράζει μόνο ευσεβείς πόθους. Η τρέχουσα συγκυρία αποδεικνύει ότι αυτό ακριβώς ισχύει. Μιλώντας, δε, συγκεκριμένα για την Ελλάδα και ακόμη πιο συγκεκριμένα για τον τουριστικό κλάδο, η επόμενη ημέρα μετά από την έξαρση της πανδημίας αποδεικνύεται μια μεγάλη ευκαιρία προβολής της χώρας μας. Και, επίσης, μια εξίσου μεγάλη ευκαιρία να εστιάσουμε ξανά στις θεμελιώδεις κοινωνικές αξίες, όπως η κατανόηση και η φροντίδα για κάθε πολίτη ανάλογα με τις ανάγκες του, η αλληλεγγύη ανάμεσα στο κράτος και τον πολίτη. Με άλλα λόγια, η περιπέτεια του κορωνοϊού και ο υποδειγματικός τρόπος με τον οποίον τον διαχειρίστηκε η Ελλάδα είναι μια ευκαιρία να επανέλθει ο άνθρωπος στο προσκήνιο, ως απόλυτος πρωταγωνιστής και ωφελούμενος από την προσπάθεια ανάταξης της οικονομίας. Αυτό φάνηκε ξεκάθαρα από τις ενθουσιώδεις αντιδράσεις στην Ευρώπη και όλο τον κόσμο για το άνοιγμα του ελληνικού τουρισμού. Εχω την αίσθηση ότι, πέρα από την τεράστια σημασία που έχει ο τουριστικός κλάδος για την Ελλάδα ως βασική πλουτοπαραγωγική πηγή, η επανεκκίνηση της λειτουργίας της τουριστικής βιομηχανίας στέλνει ένα πολύ ισχυρό μήνυμα αισιοδοξίας σε ολόκληρη την υφήλιο: Οι Ελληνες προχωρούμε στην εφαρμογή του σχεδίου Restart Tourism. Δίνουμε το δικαίωμα σε εκατομμύρια ανθρώπους να ονειρεύονται. Κι αυτό γίνεται με μεθοδικά και σίγουρα βήματα, τηρώντας ευλαβικά τις υποδείξεις των επιδημιολόγων και της επιστήμης. Με μόνη πυξίδα τις πρωταρχικές αξίες της προστασίας της υγείας και της ζωής των επισκεπτών και των εργαζομένων.

Οποιος διαβάσει προσεκτικά τα μέτρα που ανακοινώσαμε την Τετάρτη, εξειδικεύοντας για τον τουρισμό το γενικότερο πρόγραμμα της κυβέρνησης για την επανεκκίνηση της εθνικής οικονομίας, αντιλαμβάνεται αμέσως το πώς και το γιατί η Ελλάδα τολμά να προσκαλεί ξανά ξένους επισκέπτες. Και μάλιστα χωρίς να θέτει ως προϋπόθεση την υποχρεωτική υποβολή κάθε ταξιδιώτη στη δοκιμασία του τεστ και βέβαια χωρίς την υποχρέωση της παραμονής σε καραντίνα. Ξεκινάμε από τις 25 Μαΐου με το γιότινγκ, μιας και η ιστιοπλοΐα, εκ φύσεως, είναι η πιο ασφαλής τουριστική δραστηριότητα. Από την 1η Ιουνίου ανοίγουμε κατασκηνώσεις, κάμπινγκ και τα ξενοδοχεία 12μηνης λειτουργίας των πόλεων. Από τις 15 Ιουνίου θα λειτουργούν κανονικά όλα τα τουριστικά καταλύματα στην Ελλάδα, ενώ ταυτόχρονα θα έχουμε και την πρώτη φάση απελευθέρωσης των πτήσεων, κατ’ αρχάς μόνο από το αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος» της Αθήνας. Ακολούθως, από 1ης Ιουλίου, ανοίγουν όλα τα αεροδρόμια στην Ελλάδα. Και η απελευθέρωση του τουρισμού ολοκληρώνεται στις 15 Ιουλίου με την άρση όλων των περιορισμών και των εξαιρέσεων. Στο διάστημα ανάμεσα σε καθένα από αυτά τα προδιαγεγραμμένα στάδια επιστροφής στην κανονικότητα, η κυβέρνηση έχει σχεδιάσει τη δημιουργία ενός μηχανισμού διαρκούς και επιμελούς ελέγχου. Ελπίζουμε και ευχόμαστε να μην έχουμε ούτε ένα κρούσμα επισκέπτη ή εργαζομένου θετικού στον κορωνοϊό. Εάν όμως εμφανιστεί, θα είμαστε καθ’ όλα έτοιμοι να το αντιμετωπίσουμε αποτελεσματικά και να το απομονώσουμε, προστατεύοντας την υγεία του νοσούντος, αλλά και του ανθρώπινου περίγυρου. Με σεβασμό στην υγεία, την αξιοπρέπεια και τα δικαιώματα όλων, επισκεπτών, εργαζομένων κ.λπ.

Ο τουρισμός είναι μια διαδικασία επαφής και αλληλεπίδρασης μεταξύ ανθρώπων -αυτή είναι η ουσία και η γοητεία του να ταξιδεύει κανείς. Η πανδημία ανατρέπει τις συνήθειές μας και επιβάλλει νέες πρακτικές και νοοτροπίες. Αυτό είναι αναπόφευκτο αλλά και απαραίτητο, τουλάχιστον έως ότου η επιστήμη καταφέρει να νικήσει και αυτόν τον ιό. Κατά συνέπεια, στην τρέχουσα φάση είναι ύψιστης σημασίας η τήρηση των πρωτοκόλλων λειτουργίας που εισάγουμε. Στο διάστημα της έξαρσης της πανδημίας οι Έλληνες αποδείξαμε ότι πειθαρχούμε στις οδηγίες των επιστημόνων και το ίδιο πρέπει να συνεχίσουμε να κάνουμε. Σε συνεργασία με τον ΕΟΔΥ και την επιτροπή των επιδημιολόγων, στο υπουργείο Τουρισμού συντάξαμε έναν κώδικα υγειονομικών πρωτοκόλλων για τα τουριστικά καταλύματα, για όλα τα μεταφορικά μέσα, προβλέποντας μεθόδους ελέγχου στις πύλες εισόδου της χώρας με ερωτηματολόγια και δειγματοληπτικά τεστ.

Πέρα από την αμιγώς υγειονομική άποψη του σχεδίου Restart Tourism, υπάρχει βεβαίως η τουριστική οικονομία. Κατ’ αρχάς ο ίδιος ο Πρωθυπουργός διαβεβαίωσε στο διάγγελμά του ότι κανένας εργαζόμενος δεν θα μείνει απροστάτευτος. Με την παράταση όλων των επιδομάτων ανεργίας και με τον βασικό μισθό να παραμένει ως δίχτυ ασφαλείας, προστατεύονται τα δικαιώματα των εργαζομένων. Βεβαίως, κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί ότι η κατάσταση είναι δύσκολη. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης είπε ότι συνάντησε ξενοδόχους και επιχειρηματίες του τουριστικού κλάδου, οι οποίοι του εξέφρασαν την αγωνία τους για το πώς θα καταφέρουν να αποφύγουν τις μειώσεις προσωπικού με δεδομένη τη μείωση της κίνησης στις επιχειρήσεις τους. Ο Πρωθυπουργός απάντησε ότι η κυβέρνηση έχει προβλέψει, στο πλαίσιο του γενικότερου σχεδίου της για την επανεκκίνηση της οικονομίας με την «ένεση» ρευστότητας των 24 δισ. ευρώ, να στηρίξει, άμεσα και ουσιαστικά, τόσο τις επιχειρήσεις, όσο και τους εργαζομένους. Σε περίπτωση που οι εργαζόμενοι χρειαστεί να δουλέψουν λιγότερο, ο μισθός τους θα παραμείνει κατά το δυνατόν ακέραιος, ενώ δεν θα υπάρξει καμία μείωση στις ασφαλιστικές τους εισφορές. Το κράτος, με το πρόγραμμα ΣΥΝ-ΕΡΓΑΣΙΑ και την αξιοποίηση των έκτακτων κονδυλίων από την ΕΕ, θα καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος της διαφοράς αμοιβών.

Η μέριμνα για τους εργαζομένους είναι σε απόλυτη προτεραιότητα για την κυβέρνηση. Αλλά η προστασία και η τόνωση της οικονομικής δραστηριότητας στον τουριστικό κλάδο βάσει του σχεδίου επανεκκίνησης περιλαμβάνει πολλά άλλα ευεργετικά μέτρα. Οπως π.χ. το πρόγραμμα «Τουρισμός για όλους», τα voucher για 250.000 δικαιούχους καθώς ο εσωτερικός τουρισμός ενισχύεται με 30 εκατ. ευρώ. Επιπλέον, υπάρχει δέσμη μέτρων ανακούφισης για την πίεση που υφίστανται οι επιχειρήσεις, με φορολογικές και άλλες οικονομικού τύπου ελαφρύνσεις. Ας μην παραβλέπουμε επίσης τη σημασία της μείωσης του ΦΠΑ σε μεταφορές, στον καφέ και τα μη αλκοολούχα ποτά, καθώς και σε πολλά άλλα σημεία του τουριστικού προϊόντος.

Το Restart Tourism είναι ένα ολοκληρωμένο, συνεκτικό, ορθολογικό και, πάνω από όλα, ρεαλιστικό πρόγραμμα επανεκκίνησης. Στοχεύει στη δυναμική επάνοδο του τουριστικού κλάδου στην κανονικότητα, αφενός με τη δημιουργία ενός νέου θεσμικού πλαισίου και ενός επιχειρησιακού μηχανισμού ειδικά προσαρμοσμένου στις απαιτήσεις της μετά την πανδημία περιόδου. Αφετέρου, το Restart Tourism συντονίζει την προσπάθεια προβολής και εμπέδωσης αισθήματος εμπιστοσύνης προς την Ελλάδα, ως απολύτως ασφαλούς προορισμού, κυριολεκτικά για όλο τον κόσμο. Ακόμη και σε αυτό το πρωτοφανώς δύσκολο καλοκαίρι του 2020, με τη συνεργασία όλων, εννοώ όλων των Ελλήνων, το εθνικό κεφάλαιο του τουρισμού θα ανακτήσει το χαμένο έδαφος. Η Ελλάδα θα καταφέρει να πάρει ένα μεγαλύτερο μερίδιο από μια τουριστική «πίτα» που, ας μη γελιόμαστε, θα είναι μικρότερη. Αλλά θα τα καταφέρουμε, είμαι βέβαιος.

Ο Χάρης Θεοχάρης είναι υπουργός Τουρισμού