Ανακοινώσεις

Τι σημαίνουν όσα ανακοίνωσαν η καγκελάριος Μέρκελ κι ο πρόεδρος Μακρόν; Αρχικά πως η πρώτη έσπασε τον νούμερο ένα κανόνα της γερμανικής πολιτικής και οικονομικής ορθοδοξίας, την άρνηση οποιασδήποτε αμοιβαιοποίησης χρέους στα πλαίσια της Ενωσης. Αλλά και τον νούμερο δύο κανόνα, σύμφωνα με τον οποίο τα δάνεια είναι – προτεσταντικά μιλώντας – ηθικότερα των επιδοτήσεων. Ή, όπως το έθεσε μόνη της, «εξαιτίας της ασυνήθιστης φύσης της κρίσης» επέλεξε «ένα ασυνήθιστο μονοπάτι». Οι δύο ηγέτες μίλησαν για ένα Ταμείο Ανάκαμψης με 500 δισ. ευρώ, τα οποία θα δανειστεί η Κομισιόν και η υποχρέωση της αποπληρωμής τους θα βαραίνει όλα τα ευρωπαϊκά κράτη – οπότε θα γίνεται μέσω του κοινού τους προϋπολογισμού. Για κάποιους αναλυτές, ωστόσο, στην πραγματικότητα οι πόροι θα ωφελήσουν περισσότερο τον Νότο που έχει χτυπηθεί σκληρότερα από την πανδημία. Οι χώρες του θα πάρουν χρήματα χωρίς να επιβαρυνθούν τα ήδη υψηλά δημόσια χρέη τους. Η απόφαση της Μέρκελ ίσως μοιάζει μονόδρομος στους ευρωπαϊστές, δεν ήταν όμως εύκολη. Ούτε δεδομένη.

Ενωση

Οι αντιδράσεις στο εσωτερικό της Γερμανίας δεν θα είναι μικρές. Αρα, οι ανακοινώσεις σημαίνουν κάτι ακόμη: η mutti των Γερμανών έβαλε την ΕΕ και την ευρωπαϊκή της υστεροφημία πάνω από την εθνική της πολιτική σκηνή. Παρότι το ακροδεξιό κόμμα AfD καιροφυλακτεί προκειμένου να αυξήσει κι άλλο τα ποσοστά του. Παράλληλα, έλαβε μια απόφαση που τοποθετεί το Βερολίνο απέναντι σε ένα μπλοκ συμμάχων που πάντα υποστήριζαν τις θέσεις του – ή, αν προτιμάτε, κρύβονταν πίσω από εκείνες -, σαν την Αυστρία, την Ολλανδία, τη Φινλανδία και τη Σουηδία. Ηδη τρεις από τις παραπάνω – Αυστρία, Ολλανδία, Σουηδία συν τη Δανία – διαφωνούν με τις επιδοτήσεις. Θέλουν η βοήθεια να δίνεται με δάνεια. Το αν θα μεταστραφούν ή όχι θα αποδείξει την αληθινή ισχύ του γαλλογερμανικού άξονα. Κι όχι μόνο. Αν το σχέδιο Μέρκελ – Μακρόν περάσει, η συζήτηση για την εμβάθυνση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης δεν θα είναι πια θεωρητική. Θα αναγκαστούν να την κάνουν σοβαρά όλοι, αφού θα υπάρχει το προηγούμενο μιας, έστω και βραχυπρόθεσμης, δημοσιονομικής ένωσης.