Ενας άστεγος πυγμάχος για {LF}τη «Σχεδία»

Ο πατέρας του Strannik (περιπλανώμενος στα ρωσικά) δούλευε στους πυραύλους του στρατού και «είχε εκτεθεί πολύ σε ραδιενέργεια», σύμφωνα με την αφήγηση του γιου του. Υπηρέτησε εθελοντικά στον πόλεμο της πρώην ΕΣΣΔ με το Αφγανιστάν, του άρεσε να γράφει ποιήματα και να παίζει μουσική, αλλά «το περιβάλλον του σκότωσε τα πάντα μέσα του». Ο γιος του, πάλι, ένας άστεγος πυγμάχος που κυκλοφορεί στους δρόμους της Μόσχας και συμμετέχει σε αγώνες κλειστού τύπου, νιώθει άσχημα που δεν μπορεί να προσφέρει μια καλύτερη ζωή στη μητέρα του. «Μακάρι να μπορούσα να της αγοράσω έναν καναπέ» λέει σε μια από τις εξομολογήσεις του.

Στο «Strannik» της Anna Rakhmanko (εκδ. Jemma Press, σε μετάφραση από τα αγγλικά του Ευγένιου Γκολανά), με την εικονογράφηση του Mikkel Sommer, η αφήγηση προέρχεται από έναν «αόρατο» της καθημερινής ζωής. Και αφορά όνειρα που κράτησαν λίγες ώρες, έσβησαν κάτω από την αδυσώπητη αρχή της πραγματικότητας, έγιναν αντικείμενο περίγελου από τους συνανθρώπους. Η συγγραφέας και ο σχεδιαστής του κόμικ έμαθαν για τον Βιάτσεσλαβ, περισσότερο γνωστό μέσα στα ρινγκ ως Αλή-Μπαμπά, πριν από έξι χρόνια. Ηταν η ιστορία ενός 46χρονου περιπλανώμενου πυγμάχου σε μια Ρωσία εκατομμυρίων αστέγων. «Μερικές εβδομάδες αργότερα, καθόμασταν σε ένα καφέ στη Μόσχα και ακούγαμε τις ιστορίες του σχετικά με το πώς είναι η ζωή όταν όλα σου τα υπάρχοντα χωράνε μέσα σε μια πλαστική τσάντα» διαβάζουμε από τη δική τους περιγραφή στην τελευταία σελίδα της ελληνικής έκδοσης. «Τα κλιμακοστάσια στις πολυκατοικίες των προαστίων, τα θορυβώδη φαστφουντάδικα, οι φθηνοί κινηματογράφοι, το ζεστό μετρό και οι ατελείωτοι αγώνες είναι το πλαίσιο γύρω από τη ζωή του…». Το αποτέλεσμα ήταν να τον ακολουθήσουν στον επόμενό του αγώνα σε μια στρατιωτική πόλη της Νότιας Ρωσίας και να δημιουργήσουν το 48σέλιδο «ντοκιμαντέρ-κόμικ», όπως το χαρακτηρίζουν.

Μην περιμένει κανείς εδώ ευφάνταστο σενάριο απ’ την πλευρά της δημιουργού, ανατροπές ή κάτι πιο συγκινητικό από τα απολύτως απαραίτητα του αφοπλιστικού σχεδίου. Οι δημιουργοί αφήνουν ουσιαστικά τον ήρωά τους να αφηγηθεί τα απομεινάρια μιας ζωής: τα βιβλία του που πετάχτηκαν επειδή δεν χωρούσαν στο μικρό διαμέρισμα των γονιών, το λαγώχειλο και το πρόβλημα στην ομιλία που δεν του επέτρεψε να γίνει αστυνομικός, η αγάπη για ένα κορίτσι που χάθηκε. Από αυτά οι αναγνώστες μπορούν να φανταστούν πολλαπλές ταυτίσεις όση ώρα ο Βιάτσεσλαβ περιφέρεται στον δρόμο, δίπλα στον ζωολογικό κήπο, στην υπόγεια αρένα: όχι μόνο με παρόμοιους «απαρατήρητους» χαρακτήρες στην καθημερινότητά τους, αλλά και με τον χρόνο που περνά και χάνεται στη δική τους απαρατήρητη ζωή. Στη μεγάλη εικόνα, το «Strannik» είναι ένας μονόλογος μέσα από τα θραύσματα των αναμνήσεων (τον οποίο η Rakhmanko αποδίδει πάντως εξαιρετικά).

ΟΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΙ. Η ελληνική έκδοση κυκλοφόρησε από τη Jemma του Λευτέρη Σταυριανού στα μέσα Απριλίου, εν μέσω του αυτοεγκλεισμού – όταν ο οίκος συμμετείχε στην πρωτοβουλία #StayComicdom. Οι δύο δημιουργοί, που πλέον ζουν στην Αθήνα με τη μικρή κόρη τους, αποφάσισαν να διαθέσουν τα έσοδά τους στο περιοδικό δρόμου «Σχεδία». Το ίδιο είχαν κάνει, άλλωστε, για αντίστοιχες ομάδες στη Δανία, τη Ρωσία, τη Γερμανία, την Αγγλία και τη Βραζιλία.

Η Αννα Ραχμάνκο γεννήθηκε το 1988, μεγάλωσε στη Σιβηρία και σπούδασε στο Πανεπιστήμιο της Αγίας Πετρούπολης, στο Παρίσι και στο Βερολίνο. Ο 33χρονος Sommer, ο οποίος έχει γεννηθεί στην Κοπεγχάγη, μοίραζε μέχρι πρότινος τον χρόνο του ανάμεσα στο Βερολίνο και στην ελληνική πρωτεύουσα. Από τους δεκάδες τίτλους που έχει στο ενεργητικό του ξεχωρίζει το «Burn out» του 2013 (Casterman), μια αστυνομική ιστορία στη Νεβάδα του 1979. Στο «Strannik» έχει καταφέρει – μέσα από τις θολές, ημιτελείς γραμμές – να μεταφέρει στον αναγνώστη την εντύπωση ότι λίγο ακόμη και θα πλησιάσει τον Βιάτσεσλαβ στο προσκύνημα της καθημερινής του ζωής. Οπως διαβάζουμε στη γερμανική εφημερίδα «Tagesspiegel» (31-7-2019): «Σε συνέντευξή της, η Ραχμάνκο ανέφερε ότι ο Βιάτσεσλαβ, ο οποίος, παρά τα χτυπήματα και την έλλειψη στέγης, δεν έχει ξεχάσει να ονειρεύεται, εκπλήρωσε την επιθυμία του να συμμετάσχει σε ένα θεατρικό έργο, σε μια μικρή σκηνή της Μόσχας. Αποδεικνύεται τελικά ότι σε όλους μας αναλογεί ένα μερίδιο ευθύνης αν θα μείνουμε κλειδωμένοι στο προσωπικό μας κλουβί ή αν θα συνεχίσουμε να αγωνιζόμαστε».

INFO{CR}«Strannik», Anna Rakhmanko, σχέδια: Mikkel Sommer. Εκδόσεις Jemma Press (jemmacomics.gr), {LF}σελ. 48, τιμή 9,95 ευρώ