Ο βρετανικός καναπές της καραντίνας

Χθες το πρωί εκατοντάδες χιλιάδες Βρετανοί ξύπνησαν με ένα δίλημμα: θα έπρεπε ή όχι να πάνε στις δουλειές τους; Λίγες ώρες νωρίτερα, ο πρωθυπουργός Μπόρις Τζόνσον, στο πολυαναμενόμενο κυριακάτικο διάγγελμά του, είχε ενθαρρύνει τους εργαζομένους που είναι αδύνατον να δουλέψουν από το σπίτι να επιστρέψουν στους χώρους εργασίας. Αμέσως μετά την εξαγγελία του Τζόνσον, ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης Κίερ Στάρμερ δήλωσε έκπληκτος για το ότι η κυβέρνηση ζητάει ξαφνικά, χωρίς καμία προετοιμασία, από τον κόσμο να γυρίσει στη δουλειά του το επόμενο πρωί. «Η επιστροφή χωρίς οδηγίες για τα μέτρα που θα κρατήσουν τους εργαζομένους ασφαλείς, είναι συνταγή χάους», υπερθεμάτισε η Φράνσις Ο’ Γκράντι, γενική γραμματέας της Ενωσης Βρετανικών Συνδικάτων. Ο διευθυντής του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου του Λονδίνου, Ρίτσαρντ Μπερτζ, ζήτησε από τις επιχειρήσεις να μην κάνουν «καμία ανοησία» και αλλάξουν τις οδηγίες προς το προσωπικό τους.

Αντίστοιχη σύγχυση προκάλεσε ο Μπόρις Τζόνσον και με την αλλαγή του μηνύματος από «μένουμε σπίτι» σε «παραμένουμε σε εγρήγορση». Οι κυβερνήσεις Σκωτίας, Ουαλίας και Βόρειας Ιρλανδίας ξεκαθάρισαν ότι δεν θα αλλάξουν το δικό τους μήνυμα. «Δεν καταλαβαίνω τι σημαίνει “παραμένω σε εγρήγορση”», είπε η πρωθυπουργός της Σκωτίας, Νίκολα Στέρτζον. Είναι δύσκολο, πράγματι, να καταλάβεις τι εννοεί ο πρωθυπουργός. Η αγωνία του να περιγράψει μία διέξοδο από την καραντίνα, τον οδηγεί στις έτσι κι αλλιώς αγαπημένες του λεκτικές ακροβασίες.

Ο Μπόρις Τζόνσον παλεύει με τις λέξεις, αλλά εδώ και περίπου δύο εβδομάδες είναι κοινός τόπος ανάμεσα στους Βρετανούς ότι η χώρα θα «φάει» και τον Μάιο στο lockdown. Τα εστιατόρια, οι παμπ, τα κομμωτήρια δεν θα ανοίξουν καν τον Ιούνιο, αλλά τον Ιούλιο. Το πρωί της Κυριακής, λίγες ώρες πριν ο πρωθυπουργός απευθυνθεί στους Βρετανούς, οι «Sunday Times» κυκλοφόρησαν με πρωτοσέλιδη προειδοποίηση για 100.000 νεκρούς, αν η άρση των περιοριστικών μέτρων γίνει βιαστικά.

H κυβέρνηση πρέπει λοιπόν, από τη μία να κρατήσει το lockdown, και από την άλλη να στείλει ένα μήνυμα κίνησης στην οικονομία. Ο υπουργός Οικονομικών Ρούσι Σούνακ φοβάται ότι οι Βρετανοί είναι πλέον εξαρτημένοι από την κρατική επιδότηση των μισθών τους, ενώ ο ίδιος ο Τζόνσον είπε πρόσφατα στους υπουργούς του ότι είναι έκπληκτος από τον υπερβολικά μεγάλο αριθμό εργαζομένων που έμειναν στο σπίτι, ενώ οι συνθήκες τους επιτρέπουν να εργαστούν. Η κυβέρνηση θεωρεί ότι η Βρετανία έχει ακινητοποιηθεί φοβισμένη στον καναπέ της καραντίνας.

Εξαρτημένοι ή όχι, οι Βρετανοί σίγουρα φοβούνται. Η χώρα πέρασε περίπου έναν μήνα με τη συλλογική αναμονή ότι θα γινόταν «η επόμενη Ιταλία». Ενα νοσοκομείο 4.500 κρεβατιών στήθηκε στο Ανατολικό Λονδίνο μέσα σε εννιά μέρες, ο κόσμος έβλεπε νεκροτομεία να χτίζονται «για παν ενδεχόμενο». Ετσι ο φόβος εδραιώθηκε. Ερευνα του Winton Centre for Risk στο πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ έδειξε ότι οι Βρετανοί είναι ο πλέον φοβισμένος λαός απέναντι στον κορωνοϊό.  Μόνο ένας στους τέσσερις θέλει την άρση της καραντίνας, ενώ το 74% θεωρεί σημαντικότερη προτεραιότητα την αναχαίτιση του κορωνοϊού, ακόμη και αν αυτή έχει δραματικές συνέπειες στην οικονομία. Ετσι, ο πρωθυπουργός αναζητά απεγνωσμένα έναν τρόπο να σηκώσει τους Βρετανούς από τον «καναπέ», αλλά με τη «μέγιστη δυνατή προσοχή». Είναι ένα φοβερά δύσκολο εγχείρημα, ακατόρθωτο προς το παρόν. Η Βρετανία θα αρχίσει να αλλάζει από τον Ιούνιο, όχι νωρίτερα.

Ο Θύμιος Τζάλλας είναι ανταποκριτής του Mega στο Λονδίνο. Από τις εκδόσεις Επίκεντρο κυκλοφορεί το βιβλίο του με τίτλο «Brexit, Ευρώπη και Ελλάδα»