Οι φοιτητικές ταραχές στο Οχάιο του ’70

Τέλη Απριλίου του 1970 αναγγέλθηκε από τον πρόεδρο Νίξον ότι ο πόλεμος του Βιετνάμ θα επεκτεινόταν στην Καμπότζη. Αμέσως, από την Πρωτομαγιά του ’70, ξεκίνησαν διαμαρτυρίες στα κολέγια και πανεπιστήμια της Αμερικής – και στο Stanford όπου σπούδαζα. Μεταξύ αυτών των πανεπιστημίων ήταν και το Πολιτειακό Πανεπιστήμιο του Κεντ στην Πολιτεία του Οχάιο (Kent State University). Εκεί, στις 2 Μαΐου του ’70, μάλιστα, οι φοιτητές έκαψαν το κτίριο όπου στεγαζόταν το Πρόγραμμα Εκπαίδευσης Αξιωματικών του Στρατού (ROTC). Οι διαδηλώσεις συνεχίσθηκαν έντονες και στις 4 Μαΐου τούς διαδηλωτές κλήθηκε, από τον κυβερνήτη της Πολιτείας του Οχάιο, να αποκρούσει η ένοπλη εθνοφρουρά. Αποτέλεσμα ήταν οι εθνοφρουροί να σκοτώσουν δύο φοιτητές και δύο φοιτήτριες (τους Bill Shroeder, Sandy Scheuer, Allison Krause, Jeff Miller) και να τραυματίσουν με σφαίρες άλλους εννέα.

Μετά από αυτή τη σφαγή γιγαντώθηκαν οι διαδηλώσεις απ’ άκρου εις άκρον της Αμερικής. Τότε έγινε και η μοναδική στα χρονικά των ΗΠΑ παμφοιτητική απεργία, στην οποία πήραν μέρος πάνω από 4 εκατομμύρια φοιτητές. Μέσα στα πανεπιστήμια που απήργησαν ήταν και αυτό του Stanford. Απήργησα κι εγώ, αλλά ήμαστε οι απεργοί μάλλον μικρή μειοψηφία στη Σχολή Πολιτικών Μηχανικών. Γενικά οι μηχανικοί – και οι φοιτητές πολυτεχνικών σχολών – ήταν, τότε τουλάχιστον, από τα πιο συντηρητικά / δεξιά τμήματα της αμερικανικής κοινωνίας.

Μια μικρή συνέπεια της συμμετοχής μου και γενικότερα της πολιτικής μου στάσης ήταν ότι ένας (ακρο)δεξιός καθηγητής της σχολής, μέλος της τριμελούς επιτροπής παρακολούθησης του διδακτορικού μου, αποσύρθηκε δηλώνοντας ότι ήταν τόσο αντίθετος πολιτικά με μένα που δεν θα μπορούσε να είναι αντικειμενικός κριτής. Τότε τσαντίστηκα πολύ, αργότερα όμως εκτίμησα όχι τις απόψεις του αλλά την ειλικρινή στάση του. Αλλωστε, ευτυχώς, γρήγορα αναπληρώθηκε από άλλον.

Στις 8 Μαΐου έγινε μεγάλη διαδήλωση – περί τα εκατό χιλιάδες άτομα – στην Ουάσιγκτον και ακόμα μεγαλύτερη – περί τα 150.000 άτομα – στο Σαν Φρανσίσκο, ανάμεσα σε αυτούς και εγώ με πολλούς φίλους και φίλες.

Γενικότερα ακολούθησαν πολλές βίαιες διαδηλώσεις και καψίματα κτιρίων του ROTC σε πολλά πανεπιστήμια ως προφανείς στόχοι της φοιτητικής οργής. Λίγες μέρες αργότερα, ο Neil Young συνέθεσε το «Ohio», το οποίο τραγούδησε το συγκρότημα Crosby, Stills, Nash and Young και θεωρείται από τα σημαντικότερα αμερικανικά τραγούδια διαμαρτυρίας. Κυκλοφόρησε αρχικά σε 45άρη δίσκο με πίσω τραγούδι το «Find the cost of freedom».

Κατά σύμπτωση, εκείνο το καλοκαίρι γύρισα στην Ελλάδα και τον Αύγουστο σε μια «εναλλακτική» παραλία στις Κυκλάδες γνώρισα έναν νεαρό Αμερικανό που είχε γράψει τα λόγια του τραγουδιού, τα οποία είχαν ως ρεφρέν «Four dead in Ohio»…

Ολα αυτά, μισό αιώνα πριν. Λίγες μέρες πριν, στις 3 Μαΐου 2020, η Jane Fonda επρόκειτο να μιλήσει σε εκδήλωση μνήμης στο Kent State. Αυτό προκάλεσε έντονες διαμαρτυρίες βετεράνων του Βιετνάμ και παρέμβαση του σημερινού κυβερνήτη της Πολιτείας καθώς και λοιπών δεξιών στοιχείων. Τελικά ο κορωνοϊός έδωσε τη λύση και δεν έγινε η εκδήλωση.

Ο Σπύρος Καβουνίδης είναι πολιτικός μηχανικός ΕΜΠ (PhD Stanford University)