Η τέχνη της Νίκης, 75 χρόνια μετά

Σύγχρονοι καλλιτέχνες ερμηνεύουν την Ημέρα Νίκης στην Ευρώπη (Victory in Europe Day) και συμμετέχουν στην έκθεση που διοργανώνει διαδικτυακά το βρετανικό Πολεμικό Μουσείο IWM για την 75η Επέτειο από τη λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου στις 8 Μαΐου 1945. Η μεγάλη έκθεση με τις σύγχρονες καλλιτεχνικές προσεγγίσεις του ιστορικού γεγονότος θα παρουσιάσει τα έργα νέων εικαστικών δημιουργών, ποιητών και μουσικών οι οποίοι ανταποκρίθηκαν στην πρόσκληση του Αυτοκρατορικού Πολεμικού Μουσείου – IWM.

Τα έργα θα παρουσιαστούν από την Παρασκευή 8 Μαΐου στον ιστότοπο του IWM, στο πλαίσιο της έκθεσης «Voices of War», αναφέρει η Κάρολιν Ντέιβις στην «Guardian». Αρχικά, το IWM σχεδίαζε να προβάλει την έκθεση σε επιλεγμένους δημόσιους χώρους, καθώς και στον ιστότοπό του, αλλά η πανδημία Covid-19 το απέτρεψε. Οι σύγχρονες συμμετοχές συμπληρώνουν την έκθεση του πρωτογενούς υλικού με μαρτυρίες για το τέλος του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου από το αρχείο συλλογών του μουσείου. Ανάμεσα στους νέους καλλιτέχνες η εικονογράφος από τη Βαρκελώνη Κριστίνα Ντάουρα στέλνει μία πολύχρωμη αφίσα που το θέμα της απηχεί τη θετική ατμόσφαιρα εξετάζοντας την απατηλή ισχύ της νίκης. «Η νίκη μπορεί να θεωρηθεί κάτι ισχυρό. Αλλά, ταυτόχρονα εύθραυστο. Δεν είναι κάτι που μας δίνεται δωρεάν» δηλώνει η ίδια.

Ο λόγος που εκφώνησε ο πρωθυπουργός Ουίνστον Τσόρτσιλ την ημέρα της νίκης ενέπνευσε τον ποιητή/ντι τζέι/συγγραφέα Τσάρλι Νταρκ για το ποίημά του «Α Brief Period of Rejoicing». Ο ιδρυτής της λέσχης για τρέξιμο και άλλων συλλογικών πρωτοβουλιών Run Dem Crew εκφράζει τις εντυπώσεις του από την ομοιότητα που συνδέει τη σημερινή συνθήκη απαγόρευσης και την προσμονή για τη λήξη της. Και ιδιαίτερα η φευγαλέα στιγμή της ευφορίας για το τέλος μιας περιόδου αβεβαιότητας ή κινδύνου, ακολουθούμενη γρήγορα από την πραγματοποίηση της έκτασης της διαδικασίας ανοικοδόμησης αποτυπώνονται στους στίχους του ακτιβιστή ποιητή του Ανατολικού Λονδίνου.

Η ποιήτρια Ρέιτσελ Λονγκ για την περφόρμανς της με τίτλο «Πρόγνωση καιρού, Μάρτιος – Μάιος 2020» βασίστηκε στο μετεωρολογικό δελτίο εκείνης της κοσμοϊστορικής ημέρας το οποίο διάβασε ο εκφωνητής του BBC Στούαρτ Χίμπερντ. Η Λονγκ σημειώνει πως χρησιμοποιεί στοιχεία από το ύφος του δελτίου καθώς και τον καιρό ως μεταφορά για ό,τι συμβαίνει στον κόσμο τώρα. Μέσα από το δελτίο καιρού 75 χρόνια αργότερα. «Ηθελα να ηχογραφήσω μόνο τη φωνή μου, στα πρότυπα του ασύρματου ύφους της φωνής που εξέπεμψε την πρόγνωση καιρού την Ημέρα Νίκης».

Ο καλλιτέχνης περφόρμερ Κάντζι Κούντα στη δική του παρουσίαση προβάλλει τα συγκρουόμενα συναισθήματα ανακούφισης, ενθουσιασμού, τις εκδηλώσεις χαράς, τους πανηγυρισμούς στους δρόμους εκείνης αλλά και τις αντίστοιχες εκφράσεις θλίψης, πόνου της απώλειας αγαπημένων. Ενώ η συγγραφέας και ακτιβίστρια από την Υεμένη Αμίνα Ατίκ αμφισβητεί την έννοια της νίκης σήμερα δίνοντας σημασία στην ασάφεια που περιβάλλει ηττημένους και νικητές.