«Ο μεγαλύτερος δάσκαλος είναι ο χρόνος»

βοηθός του γλύπτη Κώστα Βαρώτσου

Επαφή με τον κόσμο της τέχνης δεν είχα. Η δουλειά μου ήταν ηλεκτρολόγος σε οικοδομές και σε μια εταιρεία που έφτιαχνε περίπτερα εκθέσεων, με αποτέλεσμα να έχω αποκτήσει εμπειρία και ως σιδεράς και ως μπογιατζής… Σε αυτές τις δουλειές ξέρεις κάτι καλά και γίνεσαι καλός βοηθός στα υπόλοιπα.

Το 1988 εργαζόμουν με έναν εργολάβο που είχε αναλάβει να στήσει τον μεταλλικό σκελετό του Δρομέα, στην Ομόνοια. Είχαμε τελειώσει τη δουλειά κι είχα μείνει πίσω να τελειώσω κάποιες λεπτομέρειες, όταν με πλησίασε ο Κώστας Βαρώτσος και με ρώτησε αν γνωρίζω κάποιον τζαμά. Σκέφτηκα ότι θα χρειάζεται τίποτα τζάμια για το σπίτι του και απάντησα ότι ξέρω εγώ. Μου ανέθεσε να παραλάβω την επομένη τα γυαλιά για το έργο. Υπολόγισα ότι θα βάλω μια υπογραφή και θα φύγω. Οταν έφτασαν στην πλατεία 150 τόνοι γυαλιού, άρχισε να μην μου πολυαρέσει η εξέλιξη. Η επόμενη ερώτηση του Κώστα ήταν «πότε αρχίζουμε;». Πήγα το βράδυ σε έναν φίλο μου τζαμά στην Πετρούπολη, μου έδωσε ένα διαμάντι, μου εξήγησε τι έπρεπε να κάνω, πειραματίστηκα λίγο στο μαγαζί του και την άλλη μέρα έπιασα δουλειά. Εναν μήνα έκοβα τζάμια το πρωί και το βράδυ τα κολλάγαμε με τις οδηγίες που μας έδινε ο Κώστας μέσω γουόκι τόκι από το μπαλκόνι ενός ξενοδοχείου απέναντι. Κάπως έτσι γίναμε αχώριστοι. Κατόπιν του είπα βεβαίως ότι δεν είχα ιδέα όταν ξεκινήσαμε, αλλά πλέον είχα μπει στο μυαλό του. Τώρα πια μου λέει τι σκέφτεται και από την πείρα μου ξέρω αν μπορεί να υλοποιηθεί ή όχι. Οσα χρόνια είμαστε μαζί όμως από τα 100 που σκέφτηκε, το μισό δεν έγινε. Ολα τα υπόλοιπα τα φτιάξαμε.

Ο μεγαλύτερος δάσκαλος είναι ο χρόνος που αφιερώνεις στη δουλειά, διότι είναι πολύ δύσκολο να παντρέψεις το γυαλί και το σίδερο. Στην αρχή με φόβιζαν τα πολλά τζάμια, αλλά κάθε φορά που έβλεπα ένα πρόβλημα έμπαινα στον χορό και χόρευα.

Μια δύσκολη στιγμή που ζήσαμε ήταν στη Βενετία, το 1995 με τον Ορίζοντα. Καταλαβαίναμε από την αρχή ότι κάτι δεν πήγαινε καλά, αλλά ο μηχανικός μας διαβεβαίωνε ότι έχει κάνει μετρήσεις στον υπολογιστή. Πείσαμε, τελικά, τον εαυτό μας ότι δεν θα συμβεί τίποτα κακό. Δεν πρόλαβα να γυρίσω στην Ελλάδα και μου τηλεφωνεί ο Κώστας. Το έργο είχε βυθιστεί στη λιμνοθάλασσα. Επέστρεψα και φτιάξαμε νέο έργο, χωρίς συρματόσχοινα αυτή τη φορά, διότι εκεί εντοπίσαμε το πρόβλημα.

Μου αρέσει να είμαι καλός μάστορας. Ποτέ δεν με ενδιέφερε η δόξα. Πάντα στέκομαι πίσω. Εκτελώ τις εντολές του καλλιτέχνη, λειτουργώ σαν να είμαι τα χέρια του, αλλά δεν είμαι ο ίδιος καλλιτέχνης. Κάποια φορά μετά από πολλά έργα του Κώστα είπα να κάνω κι ένα δικό μου, αλλά δεν μου άρεσε και το πέταξα. Ο καθένας είναι γεννημένος για κάτι.