Πώς θα ήταν η καραντίνα το 2005…

Τις ημέρες της καραντίνας που βιώνουμε, το μεγάλο όπλο που επιστρατεύουν όλοι για να παλέψουν τον εγκλεισμό και να συνεχίσουν τη ζωή τους όσο πιο «κανονικά» γίνεται – αν αυτή η λέξη λέει τίποτε πλέον – είναι η τεχνολογία. Οι υπάλληλοι βασίζονται στην τηλεργασία για να φέρουν εις πέρας τις επαγγελματικές τους υποχρεώσεις και κάνουν συσκέψεις στο Ζoom. Οι δε μαθητές, μπαίνουν στις ηλεκτρονικές τους τάξεις από το σπίτι. Oλοι μαζί βλέπουν τα αγαπημένα τους πρόσωπα που βρίσκονται μακριά στο Viber ή το Facetime, σχολιάζουν την επικαιρότητα στα social media και περνάνε ευχάριστα τον χρόνο τους κάνοντας streaming ταινίες και σειρές. Είναι αναμφισβήτητο πως οι σύγχρονες ηλεκτρονικές ευκολίες μάς λύνουν τα χέρια. Τι θα γινόταν ωστόσο αν ο κορωνοϊός μάς είχε χτυπήσει πολλά χρόνια νωρίτερα; Το 2005, για παράδειγμα. «Πώς θα καταφέρναμε να ανταποκριθούμε στις απαιτήσεις της καθημερινότητας;» αναρωτιέται ο Ρόρι Σίλαν Τζόουνς στο BBC.

Το μόνο σίγουρο είναι ότι την περασμένη δεκαετία πολλά από τα εργαλεία που χρησιμοποιούμε σήμερα είτε δεν υπήρχαν είτε ήταν  διαθέσιμα σε λίγους. Το Facebook, παραδείγματος χάριν, το 2005 ήταν μόλις ενός έτους και το δίκτυο των χρηστών του απλωνόταν μόνο στους φοιτητές των αμερικανικών πανεπιστημίων. Ακόμα, το Instagram ή το WhatsApp δεν ήταν καν στα σκαριά, ενώ η έννοια των σελίδων κοινωνικής δικτύωσης έμοιαζε για την εποχή μάλλον επιστημονική φαντασία. Το YouΤube γεννήθηκε την ίδια χρονιά, το Twitter μπήκε στη ζωή μας την επόμενη και οι λάτρεις των gadgets δοκίμασαν το πρώτο iPhone το 2007.

Τα έξυπνα τηλέφωνα σήμερα πολλές φορές λειτουργούν ως μικροσκοπικοί ηλεκτρονικοί υπολογιστές, συνδεδεμένοι πάντα με το Διαδίκτυο. Ωστόσο, αυτή η ευκολία στην πρόσβαση δεν υπήρχε εξαρχής. Πριν από 15 χρόνια στη χώρα μας το γρήγορο Ιντερνετ δεν είχε ακόμα φτάσει. Τα περισσότερα σπίτια είχαν dial up συνδέσεις με τον εκκωφαντικό ηλεκτρονικό ήχο κάθε φορά που ήθελαν να μπουν στο Διαδίκτυο. Οι πιο τυχεροί είχαν κάποιες από τις πρώτες ADSL συνδέσεις με ταχύτητα βέβαια που δεν ξεπερνούσε τα 2 Mbps. Οι δε υπολογιστές; Κυρίως desktop με πολλά συνδεδεμένα αξεσουάρ πάνω. Το ψηφιακό κενό από τη μία εποχή στην άλλη μοιάζει τεράστιο, αν αναλογιστεί κανείς ότι πλέον, σύμφωνα με την Ελληνική Στατιστική Αρχή, το 78,1% των ελληνικών νοικοκυριών της χώρας μας χρησιμοποιεί ευρυζωνική σύνδεση για το Διαδίκτυο.

ΤΗΛΕΣΥΣΚΕΨΕΙΣ ΚΑΙ ΒΙΝΤΕΟ. Φανταστείτε λοιπόν να πρέπει να κάνετε τηλεδιάσκεψη μέσω Skype με αυτά τα παλιά δεδομένα. Μάλλον δεν θα μπορούσατε. Γιατί αν και η υπηρεσία ήταν ήδη στον διαδικτυακό αέρα από το 2003, υποστήριζε μόνο τηλεφωνία μέσω Διαδικτύου. Η δυνατότητα μετάδοσης βίντεο προστέθηκε το 2006. Αν θέλατε επειγόντως να κάνετε video chat, θα έπρεπε να βάλετε γερά το χέρι στην τσέπη για να αγοράσετε εξειδικευμένο εξοπλισμό. Η δε παραδοσιακή μορφή επικοινωνίας με τις κλήσεις και τα μηνύματα; Ηταν ιδιαίτερα αλμυρή γιατί η πρακτική των πακέτων ορισμένου χρόνου ομιλίας δεν ήταν τόσο διαδεδομένη. Τώρα όμως μ’ ένα μόνο κλικ στο WhatsApp ανοίγει ένας νέος κόσμος. Πλέον εφαρμογές όπως το Zoom που επιτρέπει πολλαπλές βιντεοκλήσεις ή το δημοφιλές TikTop με τα αυτοσχέδια βίντεο χτυπούν την κορυφή στις λίστες των downloads της Apple ή της Google. Ομως, το 2005, όλες οι δραστηριότητες του ελεύθερου χρόνου απαιτούσαν φωτογραφική μηχανή ή βιντεοκάμερα για να καταγραφούν και μετά ακριβό λογισμικό για να τεθούν σε επεξεργασία.

Με το ηλεκτρονικό εμπόριο τι θα κάναμε τότε; Μάλλον θα ήταν σκούρα τα πράγματα. Τα περισσότερα καταστήματα δεν διέθεταν e-shop και οι εξυπηρέτηση από απόσταση θα ήταν σαφώς δυσκολότερη, αν όχι αδύνατη. Βλέπετε, η χρήση των clouds δεν ήταν τόσο διαδεδομένη τότε και οι επιχειρήσεις θα είχαν σοβαρά προβλήματα στη διαχείριση των παραγγελιών που την περίοδο της καραντίνας πολλαπλασιάστηκαν. Το ίδιο βέβαια ισχύει και γι’ άλλες υπηρεσίες, του κρατικού τομέα αυτή τη φορά, όπως η ηλεκτρονική συνταγογράφηση στους ασθενείς ή η διάθεση εγγράφων μέσω του Τaxisnet που δεν ήταν καν διαθέσιμες. Πρόβλημα θα υπήρχε και με τις οικονομικές συναλλαγές αφού οι πολίτες θα έπρεπε μάλλον το 2005 να συνωστίζονται στις ουρές των τραπεζών για να κάνουν και τις πιο απλές κινήσεις. Το σύστημα του web banking τότε βρισκόταν ακόμα στα πρώτα στάδια της εξέλιξής του και μολονότι παρείχε κάποιες δυνατότητες, δεν ήταν πλήρως ανεπτυγμένο από το σύνολο των τραπεζικών ιδρυμάτων, ενώ οι πελάτες τους δεν ήταν εξοικειωμένοι μ’ αυτό.

ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ. Και πάμε τώρα στην ψυχαγωγία, που σήμερα μας απασχολεί αρκετά. Οι επίπεδες τηλεοράσεις το 2005 είχαν αρχίσει να βγαίνουν στην αγορά, η υψηλή ευκρίνεια δοκιμαζόταν ακόμα και βέβαια η σύνδεση με το Διαδίκτυο ήταν αδύνατη. Αυτό σημαίνει πως το streaming δεν είχε ακόμα προκύψει και το Netflix ήταν άγνωστη έννοια. Μόνο η παλιά καλή συνδρομητική τηλεόραση ήταν διαθέσιμη για το κάτι παραπάνω, με τη Nova να έχει το μονοπώλιο της αγοράς. Οσοι ήθελαν να δουν μια νέα ταινία έπρεπε να επιστρατεύσουν τα DVD, ενώ για ν’ ακούσουν τα αγαπημένα τους τραγούδια έπρεπε να βάλουν ραδιόφωνο ή να αγοράσουν CD.

Μετ’ εμποδίων θα γινόταν, τέλος, και η ένδειξη αλληλεγγύης προς τις ευάλωτες ομάδες. Σήμερα, την εποχή του κορωνοϊού, οι καμπάνιες ορχηστρώνονται μέσω ειδικών εφαρμογών και του Διαδικτύου, ενώ το 2005 η εθελοντική προσφορά μάλλον θα έπρεπε να κινηθεί πόρτα πόρτα.

Η αλήθεια είναι πως τα τελευταία χρόνια ολοένα και περισσότερο αυξάνονται οι ανησυχίες για τις επιπτώσεις των σύγχρονων τεχνολογικών επιτευγμάτων στο άτομο. Μετά την πανδημία του κορωνοϊού όμως, βγαίνοντας απ’ αυτήν την υγειονομική κρίση, μάλλον πρέπει να εκτιμήσουμε όλα αυτά τα τεχνολογικά εργαλεία που μας κάνουν τη ζωή ευκολότερη, κι ας μην το αντιλαμβανόμαστε πάντα.