Η στοματική υγεία το «κλειδί» της σωματικής υγείας

Η στοματική υγεία αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της γενικής υγείας και είναι δείκτης της ποιότητας ζωής. Η στοματική υγεία, θα λέγαμε, είναι το «κλειδί» της σωματικής και ψυχικής μας υγείας. Περισσότερες από χίλιες ασθένειες μπορούν να εμφανιστούν στη στοματική κοιλότητα ή να προέρχονται από αυτή, ωστόσο ο οδοντίατρος κατά τον τακτικό οδοντιατρικό έλεγχο μπορεί να διακρίνει τα πρώιμα «σημάδια» μιας νόσου που έχει προσβάλει άλλα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού.

Ο οδοντίατρος κατά την εξέταση μπορεί να εντοπίσει στο στόμα των ασθενών  «συμπτώματα» που προειδοποιούν για νοσήματα του πεπτικού (όπως ελκώδης κολίτιδα ή νόσο του Crohn), νοσήματα του δέρματος (ομαλό λειχήνα), νοσήματα του αίματος (λευχαιμία, λεμφώματα, αναιμίες) ή νοσήματα του μεταβολισμού (σακχαρώδης διαβήτης, αμυλοείδωση).

Γι’ αυτόν τον λόγο είναι σημαντικό όλοι οι πολίτες να επισκέπτονται τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο τον οδοντίατρό τους. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι διατηρώντας υγιές το στόμα μας, διατηρούμε υγιές και το σώμα μας.

Για να γίνει κατανοητή η αλληλένδετη σχέση της στοματικής υγείας με τη γενική υγεία, τονίζουμε ότι διάφορα μικρόβια του στόματος μπορούν να μεταναστεύσουν μέσω της κυκλοφορίας του αίματος σε άλλα όργανα, όπως είναι η καρδιά και οι πνεύμονες, και να τα προσβάλουν, προκαλώντας τους σοβαρές βλάβες.

Επίσης, η κακή στοματική υγιεινή οδηγεί σε περιοδοντικές νόσους, που παρεμβαίνουν στο μηχανισμό παραγωγής ινσουλίνης, με αποτέλεσμα να καθίσταται δυσκολότερη η ρύθμιση του σακχαρώδους διαβήτη. Οι ασθενείς με περιοδοντίτιδα εμφανίζουν αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης προδιαβήτη ή διαβήτη τύπου 2, ενώ τα άτομα που πάσχουν ταυτόχρονα από περιοδοντίτιδα και διαβήτη έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να παρουσιάσουν σοβαρές επιπλοκές, όπως βλάβες στα μάτια και τους νεφρούς, σε σύγκριση με αυτούς που πάσχουν μόνο από διαβήτη.

Ιδιαίτερα επικίνδυνο μπορεί να αποδειχθεί ακόμη και ένα απόστημα. Παραμελημένα αποστήματα που δεν αντιμετωπίζονται σωστά μπορεί να οδηγήσουν μέχρι και σε θάνατο. Σε περίπτωση αποστήματος, οι ασθενείς δεν πρέπει να λαμβάνουν ποτέ από μόνοι τους αντιβίωση, αλλά να επισκέπτονται άμεσα έναν οδοντίατρο, ο οποίος θα τους δώσει τις κατάλληλες οδηγίες.

Παράλληλα η ύπαρξη χαλασμένων δοντιών ή δόντια που λείπουν μπορούν να επηρεάσουν τη μάσηση, προκαλώντας γαστρεντερικά και άλλα προβλήματα, ενώ παθήσεις της κροταφογναθικής άρθρωσης ή έγκλειστα δόντια μπορούν να προκαλέσουν πονοκεφάλους.

Συχνότερες παθήσεις. Οι συχνότερες παθήσεις της στοματικής κοιλότητας που συναντάμε είναι η τερηδόνα, η ουλίτιδα και η περιοδοντίτιδα, παθήσεις που πρέπει να αντιμετωπίζονται. Για παράδειγμα, αν δεν θεραπευθεί η περιοδοντίτιδα, μπορεί να οδηγήσει στη σταδιακή απώλεια όλων των δοντιών του ασθενούς.

Πολύ συχνά πλέον συναντάμε στους ασθενείς και σοβαρά στοματολογικά προβλήματα, όπως διάφορες μορφές καρκίνου της στοματικής κοιλότητας.

Τα κρούσματα του καρκίνου του στόματος, δυστυχώς, αυξάνονται με ανησυχητικούς ρυθμούς, καθώς ο καρκίνος του στόματος αποτελεί μία από τις 10 πιο συχνές μορφές καρκίνου. Εκτιμάται ότι στη χώρα μας καταγράφονται 600-700 νέοι ασθενείς με καρκίνο στο στόμα κάθε χρόνο, ενώ περίπου 200 συνάνθρωποί μας με καρκίνο του στόματος χάνουν σε ετήσια βάση τη μάχη για τη ζωή.

Τα «ύποπτα» σημάδια του συγκεκριμένου καρκίνου, τα οποία μπορεί να τα δει έγκαιρα ο οδοντίατρος, είναι λευκή ή κόκκινη πλάκα, έλκος ή πληγή που δεν περνάει σε 15 μέρες, μελανή κηλίδα, ογκίδιο, αιμορραγία ή ξαφνική μετακίνηση δοντιών, μέχρι και διογκώσεις στον λαιμό. Να σημειώσουμε, δε, ότι τα παραπάνω σημάδια μπορεί να εμφανιστούν οπουδήποτε μέσα στο στόμα: στη γλώσσα, στα χείλη, στα μάγουλα, στον ουρανίσκο ή στα ούλα.

Ο οδοντίατρος κατά τον ετήσιο οδοντιατρικό έλεγχο μπορεί να εντοπίσει πρώτος τα συμπτώματα σοβαρών παθήσεων ακόμη και του καρκίνου κι έτσι να σώσει τη ζωή του ασθενούς. Σε περίπτωση που δεν αντιληφθεί ο ασθενής τα σημάδια αλλά ούτε επισκέπτεται σε ετήσια βάση τον οδοντίατρό του, η διάγνωση μπορεί να καθυστερήσει. Στα περιστατικά αυτά το ποσοστό 5ετούς επιβίωσης είναι μόλις 50%.

Πρόληψη. Πάντως, ο ευκολότερος και οικονομικότερος τρόπος για να διατηρήσουμε τη στοματική και τη γενική μας υγεία είναι η πρόληψη! Πρέπει να βουρτσίζουμε τα δόντια μας πρωί – βράδυ, να αλλάζουμε οδοντόβουρτσα κάθε 2-3 μήνες, να καθαρίζουμε καλά τα σημεία ανάμεσα στα δόντια με νήμα και ειδικά βουρτσάκια, να χρησιμοποιούμε στοματικό διάλυμα και να επισκεπτόμαστε τον οδοντίατρο για έλεγχο και καθαρισμό τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο.

Ο Αθανάσιος Δεβλιώτης είναι πρόεδρος της Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας