Η νίκη του Μπέρνι Σάντερς

Ανακοινώνοντας ότι αποσύρεται από τη διεκδίκηση του προεδρικού χρίσματος των Δημοκρατικών ο Μπέρνι Σάντερς, την Τετάρτη, επικαλέστηκε τα λόγια του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ: «Το τόξο της ηθικής δικαιοσύνης είναι μεγάλο, αλλά τείνει προς τη δικαιοσύνη». Ο μακρύς «αγώνας για τη δικαιοσύνη», συνέχισε ο Σάντερς, «είναι αυτός για τον οποίο υπάρχει το κίνημά μας». Η χρήση ενεστώτα χρόνου, σημειώθηκε από τους αναλυτές. Δεν ήταν μια συνήθης ομιλία απόσυρσης, παρατήρησαν. Αλλά και ο 78χρονος γερουσιαστής από το Βερμόντ δεν ήταν ένα συνήθης υποψήφιος.

Βέβαια αυτή η φορά δεν μοιάζει με την ήττα του το 2016 από τη Χίλαρι Κλίντον. Εκείνη η ήττα έμοιαζε με ηθική νίκη, ενώ τώρα μάλλον δεν υπάρχει περιθώριο να είναι ο Σάντερς πάλι υποψήφιος για το χρίσμα σε τέσσερα χρόνια από τότε. Ομως η αλήθεια είναι πως ο αυτοαποκαλούμενος «σοσιαλιστής» πολιτικός δημιούργησε ένα κίνημα το οποίο πολύ γρήγορα έσυρε τους Δημοκρατικούς προς τα αριστερά και επηρέασε όσο κανένας άλλος την πολιτική ατζέντα του κόμματος. Αυτή είναι η νίκη του Σάντερς.

Οι ψηφοφόροι του Δημοκρατικού Κόμματος επέλεξαν ένα στέλεχος του κομματικού κατεστημένου στο πρόσωπο του πρώην αντιπροέδρου Τζο Μπάιντεν και όχι έναν πολιτικό που υποσχόταν επανάσταση. Ομως ένας από τους λόγους που το έκαναν ήταν επειδή ο κομματικός μηχανισμός ξέρει πώς να γέρνει εκεί που φυσάει ο άνεμος. Η εκδοχή του Μπάιντεν που οδεύει τώρα στη διεκδίκηση του Λευκού Οίκου είναι πολύ πιο προοδευτική από εκείνη του βετεράνου πολιτικού όταν είχε επιλεγεί από τον Ομπάμα για να σταθεί στο πλευρό του με στόχο να ηρεμήσει την πιο συντηρητική πτέρυγα του κόμματος. Αν σε αυτό προσθέσουμε το γεγονός ότι η νέα γενιά των Δημοκρατικών είναι εκείνη που επικροτεί το προοδευτικό μήνυμα του Σάντερς, είναι ξεκάθαρο πως η πορεία του κόμματος έχει επηρεασθεί σε σημαντικό βαθμό από τον γερουσιαστή του Βερμόντ.

Το μήνυμα του Σάντερς δεν διαμορφώθηκε από ομάδες μελέτης ή από «ειδικούς», παρατηρεί στον Guardian ο αρθρογράφος Μπασκάρ Σουνκάρα. Προέρχεται από την κατανόησή του για το πώς λειτουργεί ο κόσμος: οι ισχυροί θα έχουν πάντα το πάνω χέρι απέναντι στους αδύναμους εκτός εάν οι αδύναμοι οργανωθούν και διεκδικήσουν το δίκιο τους. Με την ηθική του καθαρότητα και τον θυμό του, ο βετεράνος γερουσιαστής έμοιαζε σαν το τελευταίο είδος μιας πολιτικής που χάνεται. Ηταν επίμονος, αρνήθηκε να αλλάξει, να συμβαδίσει με το πολιτικό κλίμα. Με την ανισότητα να αυξάνεται και εκατομμύρια Αμερικανούς να ζουν στο όριο της φτώχειας μέσα στην πιο πλούσια κοινωνία στην ιστορία της ανθρωπότητας, με εκατομμύρια άνεργους, χωρίς ιατροφαρμακευτική ασφάλεια, ο Σάντερς γνώριζε πως υπάρχει ευρύ κοινό για το μήνυμά του.

Από τον Απρίλιο του 2015 άρχισε να ελκύει το κοινό αυτό. Δεν δημιούργησε την οργή για ένα άδικο οικονομικό σύστημα ή για τις δεκαετίες της απογοήτευσης με τη φιλελεύθερη πολιτική, αλλά δημιούργησε ένα ξεκάθαρο αφήγημα του τι φταίει και οργάνωσε την υποστήριξη σε πολιτικές που μπορούν να βελτιώσουν την κατάσταση. Και αυτή είναι η κληρονομιά του και η επιρροή του στο Δημοκρατικό Κόμμα. Οι αναλυτές παρατηρούν πως όλες οι θέσεις του Τζο Μπάιντεν στη φετινή προεκλογική εκστρατεία βρίσκονται στα αριστερά εκείνων του Ομπάμα. Ιδιαίτερα στην εποχή του κορωνοϊού με τις προβλέψεις για εκατοντάδες χιλιάδες θύματα, η πρόταση του Σάντερς συζητείται όλο και περισσότερο: υγειονομική κάλυψη για όλους. Οταν η Αμερική βγει από τον εφιάλτη, ο Σάντερς θα είναι ακόμα πιο δικαιωμένος.