Οι μετανάστες γιατροί του Μπόρις

Ο δρ Αντίλ ελ Ταγιάρ γεννήθηκε το 1956 στην Ατμπάρα, μια «πόλη σιδηροδρόμων» στο Βορειοανατολικό Σουδάν, ο μεγαλύτερος γιος ενός κυβερνητικού υπαλλήλου και μιας νοικοκυράς. Είχε συνολικά 11 αδέλφια. Το ένα από αυτά, ο Οσμάν, αρρώστησε ενόσω ήταν ακόμα παιδί και πέθανε ελλείψει κατάλληλης ιατρικής φροντίδας. Ο δρ Ελ Ταγιάρ σπανίως μιλούσε για τον θάνατο του αδελφού του, έδωσε όμως το όνομά του στον μεγαλύτερό του γιο. Ισως μάλιστα να ήταν αυτό που τον οδήγησε στην ιατρική.

Αφού πήρε το πτυχίο του από το Πανεπιστήμιο του Χαρτούμ, ο δρ Ελ Ταγιάρ αποφάσισε να βοηθήσει στην αντιμετώπιση ενός κύματος νεφροπάθειας που σάρωνε τότε την υποσαχάρια Αφρική. Αρχές της δεκαετίας του 1990, λοιπόν, μετεγκαταστάθηκε στη Βρετανία, προκειμένου να ειδικευτεί ως χειρουργός μεταμοσχεύσεων. Επέστρεψε στο Σουδάν γύρω στο 2010 και βοήθησε να στηθεί, εκεί, ένα πρόγραμμα μεταμοσχεύσεων. Η επιδεινούμενη πολιτική κατάσταση της χώρας, όμως, σε συνδυασμό με την απόκτηση ενός ακόμα παιδιού έπεισαν τον δρα Ελ Ταγιάρ να επιστρέψει στη Βρετανία και στο NHS, το Εθνικό Σύστημα Υγείας της. Είχε βέβαια χάσει την αλλοτινή του θέση, ανέλαβε λοιπόν αναπληρωματικό ρόλο σε μια μονάδα προεγχειρητικής αξιολόγησης στο Χέρτφορντσαϊρ, βορειοδυτικά του Λονδίνου, εξετάζοντας τους ασθενείς που έφταναν στα επείγοντα. Εκεί πιστεύει η οικογένειά του πως κόλλησε τον κορωνοϊό, στα μέσα Μαρτίου, έτσι καθώς δούλευε μόνο με έναν στοιχειώδη προστατευτικό εξοπλισμό. Απομονώθηκε στο σπίτι του στο Δυτικό Λονδίνο, λίγες ημέρες αργότερα, ωστόσο, άρχισε να δυσκολεύεται πολύ να αναπνεύσει. Μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο και πέρασε τις τελευταίες του ημέρες στην Εντατική.

Ηταν ο πρώτος χειρουργός που χάθηκε στο μέτωπο του κορωνοϊού στη Βρετανία, ο ένας από τους τουλάχιστον οκτώ γιατρούς του NHS που έχουν υποκύψει στον ιό. Και όλοι τους ανήκαν στη δημογραφική ομάδα που είναι γνωστή στο Ηνωμένο Βασίλειο ως BAME: Black, Asian and Μinority Εthnic, μαύροι, Ασιάτες και άλλες εθνοτικές μειονότητες. Ο δρ Αμτζέντ ελ Χαουράνι, ένας ωτορινολαρυγγολόγος, επίσης με καταγωγή από το Σουδάν, πέθανε εξαιτίας του κορωνοϊού σε ηλικία 55 χρόνων. Ο δρ Χαμπίμπ Ζαϊντί, ένας γενικός ιατρός με καταγωγή από το Πακιστάν, πέθανε στα 76 του. Ο δρ Αλφα Σα’ αντού, ένας γηρίατρος με καταγωγή από τη Νιγηρία, πέθανε σε ηλικία 68 χρόνων. Ο δρ Τζιτέντρα Ρατόντ, ένας καρδιοχειρουργός με καταγωγή από την Ινδία, πέθανε στα 62 του. Ο δρ Αντον Σεμπαστιανπιλάι, ένας γηρίατρος με καταγωγή από τη Σρι Λάνκα, υπέκυψε στον COVID-19 σε ηλικία περίπου 70 χρόνων. Ο δρ Μοχάμεντ Σάμι Σούσα, ένας ειδικός μαστολόγος από την Αίγυπτο, υπέκυψε στα 79 του. Ο δρ Σιέντ Χαϊντέρ, γενικός ιατρός από το Πακιστάν, υπέκυψε σε ηλικία περίπου 80 χρόνων.

Μοιάζει βέβαια, εκ πρώτης όψεως, παράξενο, να ανήκαν όλοι οι γιατροί που έχουν χαθεί εξαιτίας του κορωνοϊού στο Ηνωμένο Βασίλειο στην ομάδα BAME. Αλλά δεν είναι. Σχεδόν ένας στους δύο γιατρούς του NHS είναι μαύρος, Ασιάτης και άλλης εθνοτικής μειονότητας. Στρατολογώντας ξένους γιατρούς – συνοψίζει την πραγματικότητα στους «New York Times» o Μπέντζαμιν Μιούλερ -, η Βρετανία γλιτώνει τις περίπου 220.000 στερλίνες, από την τσέπη των φορολογουμένων, που κοστίζει η τοπική εκπαίδευση ενός γιατρού. Οι μετανάστες γιατροί είναι αρχιτέκτονες του NHS. Καλούνται ωστόσο να καταβάλλουν κάθε χρόνο ως τέλη θεώρησης χιλιάδες στερλίνες και πέραν αυτών μία πρόσθετη επιβάρυνση 400 στερλινών για τη χρήση του Συστήματος Υγείας στο οποίο εργάζονται (!). Επιπλέον, συχνά αντιμετωπίζονται ως «ξένοι» από τους προϊσταμένους και τους συναδέλφους τους και δεν λαμβάνουν τη στήριξη που χρειάζονται. Πρακτικά, αποκλείονται από τα επιστημονικά πεδία με το μεγαλύτερο πρεστίζ, έχουν φτάσει λοιπόν να κυριαρχούν στις επονομαζόμενες ειδικότητες της Σταχτοπούτας, όπως είναι η οικογενειακή ιατρική και η γηριατρική. Και αντίθετα με τους βρετανογεννημένους, περισσότερο εκλεκτικούς γιατρούς, ανέκαθεν πήγαιναν να εργαστούν σε αυτά που ένας βουλευτής είχε αποκαλέσει το 1961 «τα αθλιότερα, χειρότερα νοσοκομεία της χώρας». Να τα σκέφτεται άραγε όλα αυτά ο Μπόρις Τζόνσον, ένας από τους πρωτεργάτες του Brexit και της συμπαρομαρτούσας αντιμεταναστευτικής υστερίας στο Ηνωμένο Βασίλειο, ενόσω νοσηλεύεται;

Περίεργο πράγμα, πάντως, ενώ η πανδημία του κορωνοϊού, μια εποχή φόβου και καραντίνας, σηματοδότησε μια αναβίωση του έθνους – κράτους, των εθνικών συνόρων, της εσωστρέφειας, θα μπορούσε κάλλιστα να συμπεριλάβει κανείς τους μετανάστες στους αφανείς ήρωες της πρώτης γραμμής. Τους μετανάστες που εργάζονται στα νοσοκομεία της Βρετανίας και των ΗΠΑ, που μαζεύουν τα σπαράγγια στη Γερμανία και τις φράουλες στη Γαλλία και τα δύο τρίτα από τα φρούτα και τα λαχανικά των ΗΠΑ στους αγρούς της Καλιφόρνιας – εκατοντάδες χιλιάδες παράτυποι μετανάστες απασχολούνται εκεί, κρίθηκαν «απαραίτητοι εργαζόμενοι» και εξαιρέθηκαν ως εκ τούτου από το lockdown της αμερικανικής πολιτείας, αλλά δεν προβλέπεται να πάρουν ούτε σεντ από το πακέτο στήριξης των 2 τρισ. δολαρίων που ενέκρινε το Κογκρέσο. Η στήλη αυτή θα κλείσει με έναν επιβεβλημένο φόρο τιμής στην Πορτογαλία, τη μοναδική χώρα που παραχώρησε προσωρινά καθεστώς μόνιμου κατοίκου σε όλους τους μετανάστες και τους αιτούντες άσυλο της χώρας ώστε να έχουν απρόσκοπτη πρόσβαση στο Σύστημα Υγείας.