Κίνημα αναζωογόνησης {LF}ή σωτήρας;

Σαν τον Κυναίγερο, τον αδελφό του Αισχύλου

Ξέρετε

…

Μπήγει τα δόντια στο σκαρί ελπίζοντας

να ματαιώσει, λέει, την αναχώρηση

Να ματαιώσει πώς; ένας προς όλους;

Την αναχώρηση την είχε δεδομένη. Πάλευε

την καθυστέρηση μονάχα να κερδίσει

Αντ. Φωστιέρης, Ετσι κι εμείς

Η αβεβαιότητα, με την έννοια της αδυναμίας πρόβλεψης, θα μας ταλανίζει, ως Πολιτεία, ως κοινωνία και ως άτομα επί μακρόν, γι’ αυτό η ενότητα [κοινής;] μοίρας είναι περισσότερο από κάθε φορά αναγκαία. Πρέπει συνεπώς ν’ αποφύγουμε τη δημιουργία νέων φατριών ενδοδημοκρατικής παρα-λειτουργίας, διότι καμία κοινωνική αιτιότητα δεν επιβάλλει τη μετεξέλιξη της προσωρινής κοινωνικής αποστασιοποίησης σε διάσπαση της κοινωνικής ισορροπίας. Η συναισθηματική εγγύτητα πρέπει να καθοδηγεί τις νέες συλλογικές συμπεριφορές και τις νέες κοινωνικές σχέσεις για να μην επικρατήσει η ατομοκρατία , η οποία θα διαμορφώσει νέους ηθικούς κώδικες που καμία κοινωνιομετρική μέθοδος δεν μπορεί σήμερα να προβλέψει.

Η κουλτούρα του αναμενόμενου Κακού ή του Μετέωρου Φόβου δεν θα εξαφανιστεί δια του μαγικού εμβολίου γιατί πρόκειται για λανθάνουσες καταστάσεις, για υφέρποντα κρυπτοάγχη. Η μέθεξη θα έχει ως πλαίσιο αναφοράς τον Θάνατο κι όχι τη Ζωή, με μόνη στρατηγική «πώς εγώ θα γλιτώσω».

Δεν πρέπει ν’ αντιδράσουμε σπασμωδικά ή ωφελιμιστικά λόγω πολιτιστικής υστέρησης, κοινωνικής αποδιοργάνωσης, ψυχολογικού αταβισμού, πολυμερούς κοινωνίας. Η πανδημία θα γίνει πολλαπλασιαστής προκαταλήψεων και στερεοτύπων που θα οδηγήσουν σε νέες συγκρούσεις, με συμβολισμούς επιβίωσης αλλά μειωμένης ενσυναίσθησης. Το νέο Φετίχ θα είναι το Κόμμα Ισχύος που θα ταυτίζεται με τη Σωτηρία και με την προσωπολατρία του Ανίκητου Ηγέτη.

Κι όμως ορισμένοι, αμήχανοι κι ανασαφαλείς μπροστά στην Ιστορία, θέλουν να κρυφτούν και πάλι πίσω από τους παλαιούς πολιτικούς. Κι αυτοί να κρυφτούν πίσω από εμάς.

Από την άλλη η δαιμονοποιημένη πανδημία ξαναβγάζει από το ντουλάπι τα φαντάσματα μιας διχασμένης (κι αιματοβαμμένης) Ευρώπης κι ενός πλανήτη πολλών ταχυτήτων φθοράς (κι όχι ανάπτυξης). Η διεθνής κι ευρωπαϊκή αλληλεγγύη καθίσταται σχεδόν ανέφικτη λόγω αποδυνάμωσης των κρατών/εθνών.

Ο νέος – μετά κορωνοϊό – κόσμος θα είναι επικίνδυνος και υπό συνεχή αναδιαπραγμάτευση των αξιών αλλά δεν πρέπει να είναι αυταρχικός. Αρα πρέπει να δημιουργηθούν όροι Κινήματος Αισιοδοξίας και Αναζωογόνησης, στο οποίο να εγγραφούμε άπαντες ή τουλάχιστον όλοι όσοι πιστεύουμε ότι το μέλλον ανήκει στους ελεύθερους πολίτες και στις δημοκρατικές κοινωνίες, που θα μοιράζονται ισότιμα κινδύνους και αγαθά.

Ο καθηγητής Γιάννης Πανούσης είναι πρώην υπουργός