Αναστολή γεωτρήσεων στα οικόπεδα της κυπριακής ΑΟΖ

Προβληματισμό στις εταιρείες και αποφάσεις για αναβολή των σχεδιασμών για ενεργειακές γεωτρήσεις στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη της Κυπριακής Δημοκρατίας προκαλεί η εξέλιξη της πανδημίας του κορωνοϊού. Τόσο τα μέτρα όσο και οι επιπτώσεις του ιού στη δημόσια υγεία δείχνουν να οδηγούν τις εταιρείες, σύμφωνα και με δημοσιεύματα του κυπριακού Τύπου, να μεταθέσουν τα σχέδια που είχαν δρομολογήσει, είτε για τέλη Μαΐου είτε για μέσα στο καλοκαίρι. Μια αναστολή εργασιών που είναι επιβεβλημένη, ωστόσο ενισχύει τις ανησυχίες ότι η Τουρκία θα επιχειρήσει να την εκμεταλλευθεί.

Μεταξύ αυτών που εξετάζουν αναβολή των σχεδίων τους και η κοινοπραξία ExxonMobil – Qatar Petroleum, η οποία είχε κάνει προγραμματισμό να πραγματοποιήσει δύο γεωτρήσεις το καλοκαίρι στο «οικόπεδο» 10 της κυπριακής ΑΟΖ. Σύμφωνα με τον κυπριακό «Φιλελεύθερο», η εταιρεία συνεχίζει να εξετάζει τα δεδομένα, χωρίς να αποκλείει αναβολή των γεωτρήσεων μέχρι τις αρχές του 2021, καθώς τα διεθνή μέτρα δεν επιτρέπουν ολοκλήρωση των διαδικασιών που απαιτούνται. Παρά το γεγονός ότι οι εργασίες για την έναρξη των γεωτρήσεων είναι σε προχωρημένο στάδιο προετοιμασίας, ήδη η ExxonMobil αντιμετώπισε προβλήματα στην άφιξη στην Κύπρο εξειδικευμένου προσωπικού από το Τέξας, ενώ τόσο η απαγόρευση πτήσεων όσο και οι μέρες της υποχρεωτικής καραντίνας κάνουν δύσκολη την υλοποίηση του αρχικού σχεδιασμού.

Καθυστέρηση και στους σχεδιασμούς της κοινοπραξίας ΕΝΙ-TOTAL για την προγραμματισμένη γεώτρηση στο «οικόπεδο» 6, η οποία αναμενόταν να ξεκινήσει αρχές Μαΐου. Το γεγονός ωστόσο ότι ΕΝΙ-TOTAL δεν έχουν σταματήσει τις εργασίες τους στην ΑΟΖ του Λιβάνου, όπου βρίσκεται το γεωτρύπανο Tungsten Explorer, που στη συνέχεια αναμένεται να φτάσει στην Κύπρο, παρά τις καθυστερήσεις που παρατηρούνται λόγω των δυσκολιών στη μετακίνηση προσωπικού λόγω των διεθνών μέτρων και των ημερών καραντίνας, εκτιμάται ότι ίσως να είναι μια ένδειξη ότι η γεώτρηση δεν θα αναβληθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα. Σε κάθε περίπτωση, και αυτό το χρονοδιάγραμμα έχει γίνει γνωστό ότι δεν θα τηρηθεί, χωρίς να είναι σαφής και εδώ ο χρόνος των καθυστερήσεων λόγω της πανδημίας.

Την κατάσταση – όπως διαμορφώνεται σε παγκόσμιο επίπεδο, και όχι μόνο για την Κυπριακή Δημοκρατία – παρακολουθεί η κυβέρνηση, με τον κύπριο ΥΠΕΞ Νίκο Χριστοδουλίδη να σημειώνει σε δηλώσεις του τέλος Μαρτίου ότι οι εξελίξεις αναμένεται να επηρεάσουν το ερευνητικό πρόγραμμα της Λευκωσίας τονίζοντας ότι «το πλέον πιθανό σενάριο είναι ότι οι γεωτρήσεις θα αναβληθούν γιατί υπό την παρούσα κατάσταση δεν είναι δυνατόν να πραγματοποιηθούν οι έρευνες όπως είχαν αρχικά σχεδιασθεί».

Αξίζει να σημειωθεί άλλωστε ότι σε διάφορες χώρες τα προγράμματα γεωτρήσεων επηρεάζονται λόγω της ανησυχίας διάδοσης του κορωνοϊού στα πληρώματα και παρατηρείται σειρά καθυστερήσεων παγκοσμίως.

Τουρκικά «παιχνίδια». Στην περίπτωση της Κύπρου ωστόσο, μετά και την αποχώρηση των τουρκικών γεωτρύπανων από την ΑΟΖ της χώρας, λόγω έλλειψης αποτελεσμάτων και από τις παράνομες έρευνες του «Γιαβούζ», εκτιμάται ότι η Αγκυρα ενδέχεται να επιχειρήσει να χρησιμοποιήσει αυτή την επιβεβλημένη αναβολή και στο ενεργειακό πρόγραμμα της Κυπριακής Δημοκρατίας προς όφελός της. Στα σενάρια που εξετάζονται είναι να προσπαθήσει να επιβάλει μια άτυπη «συμφωνία» για πάγωμα τόσο των παράνομων δικών της όσο και των νόμιμων ερευνών που έχει αδειοδοτήσει η Κυπριακή Δημοκρατία, με πρόσχημα την αποκλιμάκωση και να επιδιώξει να συνδέσει το ζήτημα με τις συνομιλίες για το Κυπριακό. Σε αυτό το πλαίσιο, η Αγκυρα ενδέχεται να επιδιώξει και διπλωματικές παρεμβάσεις τρίτων, όπως σημειώνουν διεθνολόγοι αναλυτές στην Κύπρο, ως υπαρκτό κίνδυνο. Σε διαφορετική περίπτωση, και αν η Τουρκία δεν καταφέρει τη συνολική αναστολή των ερευνών στην κυπριακή ΑΟΖ, τα γεωτρύπανά της αναμένεται να επανέλθουν και ίσως πιο επιθετικά, δεδομένου ότι ο Ερντογάν θα πρέπει να δημιουργήσει μια νέα κρίση για να ξεπεράσει τις επιπτώσεις της πανδημίας και των δυσκολιών που αντιμετωπίζει στην οικονομία.Ω