Πτώση ρεκόρ της ατμοσφαιρικής ρύπανσης σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη

Κατά 48,5% μειώθηκαν στην Αθήνα οι ρύποι του διοξειδίου του αζώτου (ΝΟ2) από την περασμένη Δευτέρα έως και την Πέμπτη 19 Μαρτίου – σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα πέρυσι. Την ίδια ώρα, σημειώθηκε πτώση κατά 48,8% των αιωρούμενων σωματιδίων. Η εντατικοποίηση των προληπτικών μέτρων της κυβέρνησης για την εξάπλωση του κορωνοϊού – το προαναφερόμενο διάστημα – οδήγησε σε πτώση-ρεκόρ της ατμοσφαιρικής ρύπανσης της Αθήνας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία από τη Διεύθυνση Κλιματικής Αλλαγής και Ποιότητας της Ατμόσφαιρας (ΚΑΠΑ) του υπουργείου Περιβάλλοντος, η μείωση στην περιοχή της πρωτεύουσας άρχισε να παρατηρείται από τις 11 Μαρτίου, όταν έκλεισαν τα σχολεία. Από εκείνη την ημέρα έως και την Πέμπτη 18 Μαρτίου παρατηρήθηκε μια συνολική μείωση της τάξης του 11,4% για τους ρύπους του διοξειδίου του αζώτου και κατά 6,1% για τα αιωρούμενα σωματίδια σε σχέση με το ίδιο διάστημα το 2019.

Σημειώνεται πως το διοξείδιο του αζώτου είναι κατεξοχήν ρύπος που επηρεάζεται από την κυκλοφορία των οχημάτων, ενώ τα αιωρούμενα σωματίδια προέρχονται τόσο από τα καυσαέρια του αυτοκινήτων όσο και από τη βιομηχανική παραγωγή, τη σκόνη από το έδαφος, τις αγροτικές δραστηριότητες αλλά και τις οικοδομικές κατασκευές. «Ολα αυτά τα στοιχεία δείχνουν πόσο τελικά επηρεάζει η κυκλοφορία των οχημάτων τους ρύπους κι αυτό θα πρέπει να ληφθεί υπόψη στη χάραξη μελλοντικών πολιτικών» επισημαίνει μιλώντας στα «ΝΕΑ» ο γενικός γραμματέας Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων Κωνσταντίνος Αραβώσης.

Ιδιο σκηνικό και στη Θεσσαλονίκη. Σύμφωνα με τον καθηγητή Περιβαλλοντικής Μηχανικής του Τμήματος Χημικών Μηχανικών της Πολυτεχνικής Σχολής του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Δημοσθένη Σαρηγιάννη, από τις 11 έως τις 18 Μαρτίου 2020 τα αιωρούμενα σωματίδια (PM 10) μειώθηκαν μέχρι και 50%, ενώ οι τιμές του διοξειδίου του αζώτου είχαν μείωση έως και 10% σε σχέση με το ίδιο διάστημα το 2019. Οπως αναφέρει, ιδιαίτερα σημαντική ήταν η μείωση των τιμών PM10 το τετραήμερο 16 έως 19 Μαρτίου, όταν τέθηκαν σε εφαρμογή αυστηρότερα μέτρα: μέχρι 67% με μέση μείωση 41%.

Είναι βέβαιο πως η ατμοσφαιρική ρύπανση σημείωσε πτώση και από τη μείωση της κυκλοφορίας των οχημάτων. Ωστόσο, ο διευθυντής στο Ινστιτούτο Ερευνών Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης στο Αστεροσκοπείο Αθηνών Νίκος Μιχαλόπουλος τονίζει πως μέσα στις επόμενες μέρες θα ξεκαθαρίσει (μια και το χρονικό διάστημα που επικαλούμαστε είναι μικρό) αν αυτή η μείωση οφείλεται μόνο στα προληπτικά μέτρα που πάρθηκαν για την αντιμετώπιση της πανδημίας ή αν έβαλε το… χέρι της και η μετεωρολογία, μια και οι βοριάδες – που επικράτησαν τις τελευταίες μέρες – καθαρίζουν την ατμόσφαιρα.

Παγκόσμιο φαινόμενο. Οπως επισημαίνει ο υπεύθυνος για θέματα ενέργειας και κλιματικών αλλαγών στο ελληνικό τμήμα της περιβαλλοντικής οργάνωσης Greenpeace Τάκης Γρηγορίου, σε όλον τον κόσμο η επιβολή μέτρων για τον κορωνοϊό έχει επιφέρει θεαματική βελτίωση της ποιότητας του αέρα.

Σύμφωνα με τον ίδιο, στη Νέα Υόρκη, για παράδειγμα, παρατηρούνται παρόμοια αποτελέσματα με αυτά της Αθήνας, με τη μείωση των ρύπων του μονοξειδίου του άνθρακα να εκτιμάται στο 50% σε σχέση με πέρυσι τέτοια εποχή. Αλλά και η Κίνα και η Ιταλία, που έχουν εφαρμόσει αυστηρά μέτρα περιορισμού των μετακινήσεων και της οικονομικής δραστηριότητας, παρουσιάζουν μεγάλη μείωση ρύπων.

Κλιματική αλλαγή. Ωστόσο τίθεται το ερώτημα: Ανεξάρτητα από τη βελτίωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στο τοπικό επίπεδο, τι γίνεται με τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (Co2) και τα αέρια του θερμοκηπίου (ΑτΘ) που προκαλούν την κλιματική κρίση; Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Μετεωρολογικό Οργανισμό, είναι αρκετά νωρίς για να βγουν ασφαλή συμπεράσματα για τη συγκέντρωση αερίων του θερμοκηπίου τα οποία να σχετίζονται με το μακροπρόθεσμο πρόβλημα της κλιματικής αλλαγής.

Κατά τον Τάκη Γρηγορίου, κάποια αποτελέσματα όμως είναι ενθαρρυντικά. Οπως λέει, μια πρώτη ανάλυση από την Κίνα από το Centre for Research on Energy and Clean Air (πρόκειται για επιστημονικό οργανισμό που ασχολείται με αιωρούμενους ρύπους) για τον μήνα Ιανουάριο δείχνει ότι οι εκπομπές για τα αέρια του θερμοκηπίου είχαν μειωθεί κατά 25% σε σχέση με το ίδιο διάστημα πέρυσι.