Το πολιτικό λεξικό {LF}της πανδημικής κρίσης

Οι κρίσιμες μέρες παρήγαγαν ήδη νέα λήμματα ή νέα ύλη σε γνωστούς όρους. Πέραν του καθημερινού ιατρικού χρονικού του πλανήτη και της χώρας, σταθμίσαμε μια νέα μικρή λημματογραφία των ωρών που διανύουμε ως μια μικρή συμβολή στην καταγραφή ενός χρονικού που λαμβάνει τη μορφή χιονοστιβάδας και για την πολιτική και τις διεργασίες της και συνολικά για την κοινωνία.

Ατομική ευθύνη

Ως όρος, γνωστός από μη μπαρουτοκαπνισμένα πεδία, επανήλθε και επανέρχεται, ακόμη και διά στόματος του έλληνα Πρωθυπουργού στα διαγγέλματά του. Χωρίς να αναιρείται η συλλογική ευθύνη, το ατομικό εδώ έχει την αξία του. Θυμίζουμε τα γεμάτα χιονοδρομικά κέντρα του ιταλικού Βορρά, όταν ακόμη κανείς δεν είχε καταλάβει τι έρχεται, αλλά και τις γεμάτες παραλίες στην Ελλάδα τις ημέρες πριν από την πρώτη καραντίνα. Οι πιο καχύποπτοι στον όρο αυτόν βλέπουν τη μετακύλιση των ευθυνών στους πολίτες. Οι πιο ψύχραιμοι απλώς πως το κράτος δεν είναι πατέρας και μέρος της αποτροπής του κινδύνου περνάει και από τον καθένα μας.

ΕΣΥ

Με βεβαιότητα, μια απ’ τις συζητήσεις που θα ανοίξουν όταν και άμα εξέλθουμε της κρίσης του κορωνοϊού θα έχει να κάνει με το πολύπαθο σύστημα υγείας. Οταν ακόμη και πούροι δεξιοί όπως ο Νικήτας Κακλαμάνης ξιφουλκεί στην ΕΡΤ κατά του νεοφιλελευθερισμού, υπερασπίζοντας το δημόσιο και δωρεάν σύστημα υγείας, καταλαβαίνετε πως η κουβέντα θα διαπεράσει το πολιτικό τοπίο.

Χειροκρότηµα

Ξεκίνησε από την Ισπανία, όπως και οι Αγανακτισμένοι, ως ελάχιστο αντίδωρο στις υπηρεσίες γιατρών, νοσηλευτών και του προσωπικού των νοσοκομείων. Ο κόσμος βγήκε στο μπαλκόνι του την Κυριακή το βραδάκι και χειροκρότησε, κάλεσε μάλιστα και η Μαρέβα Μητσοτάκη γι ‘ αυτό, και αναπόφευκτα η κουβέντα πολιτικοποιήθηκε. Οι πιο αριστερόστροφοι δημοσιολόγοι αναρωτήθηκαν: Μπορεί η δεξιά μνημονιάδα που απέλυε και περιέκοπτε δαπάνες να χειροκροτά; Απάντησε η πιο νηφάλια όχθη, πως το χειροκρότημα είναι υπερπολιτικό και αφορά τον αγώνα των ανθρώπων του ΕΣΥ. Βρήκαμε πάντως πεδίο να τσακωθούμε.

Cocooning

Το πρότεινε σχεδόν πατρικά (ή σαν τον θείο που κάθεται με τη νεολαία) στο διάγγελμά του ο Κυριάκος Μητσοτάκης την Τρίτη. Εγινε viral. Η συνήθεια της πάλαι νεολαίας να κάθεται σπίτι – σε πιο κανονικές εποχές  – και να την περνάει με ταινίες, μουσική, κάνα ποτό και φαΐ, αποφεύγοντας την έξοδο στα κλαμπ και τα εστιατόρια, τώρα πήρε τη μορφή κυβερνητικής οδηγίας για το φρενάρισμα της εξάπλωσης του ιού. Για την Ιστορία, ο όρος αποδίδεται στη «μάνα» του consulting Faith Popcorn και αφορά τη θωράκιση μέσω της ιδιωτικότητας. Η ίδια πάντως πιθανώς δεν είχε προβλέψει την ηγεμονία των κοινωνικών δικτύων, τα λάιβ καλλτεχνών απ’ το σαλόνι τους μέσω κάμερας για τον κόσμο και άρα τη ρευστοποίηση ιδιωτικού και δημόσιου. Καθίστε σπίτι πάντως, να επαναλάβουμε και εμείς.

Τηλεργασία

Την ξέραμε, τη μάθαμε, γενικεύεται. Προϋποθέτει βέβαια κεφάλαιο – εργασία και κοινό (κέρδος). Οι θεωρητικοί των εργασιακών σχέσεων και εδώ χωρίζονται στα δύο. Αυτοί που βλέπουν την πανδημική κρίση και άρα την τηλεργασία από αυτή ως ευκαιρία για να κερδηθούν εργατοώρες και αυτοί που τη βλέπουν ως απειλή για να χαθούν δουλειές. Κυριακή κοντή γιορτή.

Ευρώπη

Για άλλη μία φορά θα δοκιμαστεί. Θα αντιδράσει σαν συνεκτικό κράτος όπως θέλουν οι ευρωπαϊστές ή σαν ομοσπονδία τετρομαγμένων εθνών-κρατών; Μια συζήτηση που μοιραία θα αφορά και την ΕΕ, τη δημοσιονομική πειθαρχία της, τη λιτότητα, τα σύνορα, την αλληλεγγύη, την κοινή γραμμή. Το κλειδί εδώ θα είναι η Ιταλία και πώς θα βγει η μεγάλη δυτική χώρα από όλο αυτό.

Σπίτι

Αντικείμενο πολιτικής διαμάχης μέσα στην κρίση, αφού συχνά πλειστηριαζόταν, το ποθητό συλλογικό πρόταγμα της κατοικίας για τον Νεοέλληνα λαμβάνει αυτές τις ώρες μια άλλη τροπή. Το «μείνετε σπίτι» στο οποίο υπάκουσαν όλες οι αντιπολιτευόμενες δυνάμεις, παράγωγο της κυβερνητικής πολιτικής και των συμβουλών των επιστημόνων, μας ξανακάνει να σκεφτούμε με όρους φρουρίου – έστω διασυνδεδεμένου με τον έξω κόσμο μέσω WiFi και οθονών. Τα σπίτια γίνονται μπούνκερ ακόμη και για τους πιο υπαίθριους, αν και το πρώτο διάστημα είδαμε σημάδια απειθαρχίας που πιθανώς θα μας κοστίσουν.

Κρίση

Δέκα χρόνια χορτάσαμε τον όρο, αν και του δίναμε με την στενή έννοια μόνο οικονομική διάσταση και οι περισσότεροι τη διάβαζαν ως προσωρινή και ως αποτέλεσμα κακών πολιτικών διαχειρίσεων. Σήμερα, η κρίση που πυροδοτεί ο κορωνοϊός είναι σαρωτική, υπερβαίνει την οικονομία, αγγίζει τον πιο ουσιαστικό πυρήνα της ζωής, τροποποιεί κάθε ανάγνωση που κάνουμε στα κεκτημένα, μεταβάλλει ακόμη και ισορροπίες γεωστρατηγικές, αναδιατάσσει την ίδια τη φιλοσοφία του καθημερινού βίου. Μετά απ’ αυτό, ο όρος θα θέλει αποσαφήνιση και πιθανώς ανανοηματοδότηση. Για τον όρο «κανονικότητα» δεν το συζητούμε. Θα ακουστεί ξανά μαζί με ένα λυτρωτικό «ουφ».