Γιατί «κόπηκε» το βιβλίο του Γούντι Αλεν

Είχαμε μείνει στις κατηγορίες της Ντίλαν και του Ρόναν Φάροου εις βάρος του εκδοτικού ομίλου Hachette για την αναμενόμενη κυκλοφορία της αυτοβιογραφίας του Γούντι Αλεν με τίτλο «Apropos of nothing». Ηταν, όμως, οι εργαζόμενοι του εκδοτικού οίκου στη Νέα Υόρκη που συνδέθηκαν με την απόφασή του για αναστολή του βιβλίου. Ενας μάλιστα υπάλληλος δήλωσε ότι η απόφαση των στελεχών να αγοράσουν τα δικαιώματα αποτελούσε «τεράστια σύγκρουση συμφερόντων», αναφερόμενος στην άποψη του Ρόναν Φάροου. Ο τελευταίος είχε δημοσιεύσει ένα οξύτατο κείμενο κατά του εκδότη, κατηγορώντας τον ως διπρόσωπο επειδή ένα από τα παραρτήματα του Hachette, το Little Brown, εξέδωσε το «Catch and Kill», το βραβευμένο με Πούλιτζερ βιβλίο του για τη διερεύνηση του σκανδάλου Γουάινστιν, ενώ ο άλλος οίκος του, ο Grand Central Publishing, σχεδίαζε να βγάλει σε κυκλοφορία την αυτοβιογραφία του πατέρα του.

Την περασμένη Παρασκευή, λοιπόν, ο όμιλος ακύρωσε την κυκλοφορία και ανακοίνωσε ότι θα επέστρεφε τα δικαιώματα στον δημιουργό: «Η απόφαση να ακυρωθεί το βιβλίο του κ. Αλεν ήταν δύσκολη. Στον όμιλο HBG παίρνουμε τις σχέσεις μας με τους συγγραφείς πολύ σοβαρά και δεν ακυρώνουμε εύκολα τα βιβλία». Μάλιστα ο όμιλος Hachette δήλωσε ότι έχει δεσμευτεί στο να «ακουστούν διαφορετικές φωνές και συγκρουόμενες απόψεις», αλλά επίσης υπερηφανεύεται για «το αλληλέγγυο και ανοιχτό περιβάλλον εργασίας».

Η πρώτη αντίδραση σημειώθηκε από την πλευρά του Στίβεν Κινγκ. Με μήνυμά του στο Twitter ο συγγραφέας κάνει κριτική στον εκδοτικό όμιλο. «Η απόφαση του Hachette να ακυρώσει την έκδοση του βιβλίου του Αλεν με ανησυχεί. Δεν έχει να κάνει με τον ίδιο. Δν δίνω δεκάρα για τον κ. Αλεν. Αλλά με ανησυχεί ποιος θα είναι ο επόμενος που θα στοχοποιηθεί». Σε άλλο σχόλιό του ο Κινγκ έγραψε: «Αν θεωρείτε ότι είναι παιδόφιλος, μην αγοράσετε το βιβλίο. Μην πηγαίνετε να δείτε τις ταινίες του. Μην πάτε να τον ακούσετε να παίζει τζαζ στο Καρλάϊλ Κλαμπ. Ψηφίστε με το πορτοφόλι σας. Στις ΗΠΑ αυτός είναι ο τρόπος που το κάνουμε».

Στη Βρετανία η απόφαση του Hachette χαρακτηρίστηκε από την Τζο Γκάνβιλ, πρώην διευθύντρια της ομάδας άγγλων συγγραφέων PEN, ως «ανησυχητική για τους συγγραφείς και τους αναγνώστες». «Με φοβίζει πάντα όταν ένας όχλος, όσο μικρός και καλά διαβασμένος να είναι, ασκεί εξουσία χωρίς καμία ευθύνη, διαδικασία ή αποκατάσταση. Αυτό με τρομάζει πολύ περισσότερο από την προοπτική της αυτοβιογραφίας του Γούντι Αλεν να βγαίνει στα βιβλιοπωλεία» γράφει η ίδια στον διαδικτυακό Observer.

ΕΛΛΗΝΕΣ ΕΚΔΟΤΕΣ. Για την περιπέτεια του Γούντι Αλεν, η Αννα Πατάκη, υπεύθυνη των εκδόσεων Πατάκη, επισημαίνει στο «Νσυν» τις ιδιάζουσες συνθήκες της αμερικανικής κοινωνίας εντός της συγκυρίας κατά την οποία ενδυναμώνεται το κίνημα #Metoo μετά την πρόσφατη καταδίκη του Χάρβεϊ Γουάινστιν: «Είναι απαράδεκτη η στάση του Ρόναν Φάροου να επιβάλλει περιορισμούς στον εκδότη να μη βγάλει το βιβλίο. Οπως γνωρίζουμε, το δικαστήριο δεν έχει καταδικάσει τον Γούντι Αλεν για σεξουαλική κακοποίηση της θετής του κόρης. Ο Hachette δεν υποχώρησε επειδή φοβήθηκε τις συνέπειες της αντίδρασης της οικογένειας Φάροου. Θα έλεγα ότι ο εκδότης μπήκε στη θύελλα του #MeToo επειδή η κοινή γνώμη στην Αμερική εκδηλώνει υπερευαισθησία και δεν θέλησε να έρθει σε πόλεμο με τον περίγυρο των εργαζομένων του. Γιατί οι ίδιοι θα έκαναν μποϊκοτάζ στην κυκλοφορία και στις πωλήσεις του βιβλίου. Μένει να δούμε αν η απόρριψη της έκδοσης του βιβλίου περιορίζεται μόνο στην Αμερική. Ο Hachette – ας μην ξεχνάμε ότι στη βάση του είναι ευρωπαϊκός εκδοτικός όμιλος – έχει τα δικαιώματα για την έκδοση του βιβλίου του Αλεν και σε ευρωπαϊκές χώρες. Ηδη είχε ανακοινώσει την κυκλοφορία του σε Ιταλία, Γαλλία, Γερμανία, Ισπανία. Δεν είναι ακόμη σαφές αν θα του επιστρέψουν στο σύνολο τα δικαιώματα ακυρώνοντας και την εμφάνισή του στην Ευρώπη».

Από την πλευρά του ο Αργύρης Καστανιώτης του γνωστού εκδοτικού οίκου σημειώνει για την πρωτοβουλία του Hachette: «Για να έχουμε άποψη για το βιβλίο του Γούντι Αλεν, κατ’ αρχάς θα πρέπει να το διαβάσουμε. Γενικά πιστεύουμε πως ένας εκδότης οφείλει να δίνει βήμα σε κάποιον που μέσα από το έργο του μπορεί να συνεισφέρει στον δημόσιο διάλογο. Αν το βιβλίο του Αλεν δεν είναι απλώς μια αυτο-αγιογραφία, και λαμβάνοντας υπόψη ότι μιλάμε για έναν σημαντικό σκηνοθέτη με πλούσια φιλμογραφία, τότε μιλάμε για μάλλον άστοχη απόφαση».