«Δεν σκιτσάρω ποτέ το ίδιο πρόσωπο»

Κάθε φορά που το κλίμα βαραίνει στην εφημερίδα, το γραφείο της αποτελεί ένα μικρό καταφύγιο. Ενας παράδεισος γεμάτος πολύχρωμους μαρκαδόρους και καλοξυσμένα μολύβια – όλα τοποθετημένα με απόλυτη τάξη σε χρωματιστά δοχεία. Είναι η «μήτρα» όπου η Εφη Ξένου «γεννά» κάθε μέρα τα σκίτσα της – στη συντριπτική τους πλειονότητα πορτρέτα πολιτικών – που κοσμούν τις σελίδες των «ΝΕΩΝ» και του «ΒΗΜΑΤΟΣ». Εκεί, στο ίδιο γραφείο, ωστόσο «γεννήθηκε» και μια άλλη σειρά με πορτρέτα 38 λογοτεχνών. Και είναι εκείνοι που πρωταγωνιστούν στην πρώτη ατομική της έκθεση. Για ποιον λόγο προχώρησε στη συγκεκριμένη επιλογή; «Στις αρχές του προηγούμενου χρόνου, ο Μίκης Θεοδωράκης που ετοίμαζε την έκδοση της ποιητικής του συλλογής “Να μαγευτώ και να μεθύσω”, είδε ένα σκίτσο μου στα “ΝΕΑ”. Του άρεσε και εξέφρασε την επιθυμία να το χρησιμοποιήσει ως εξώφυλλο στο βιβλίο του. Αυτή ήταν η αφορμή να έρθω σε επαφή με τους δύο Νίκους του Ιανού, Ν. Καρατζά και Ν. Θρασυβούλου, που βλέποντας ότι είχα στα πρωτότυπά μου αρκετούς λογοτέχνες, άρχισαν να κάνουν σχέδια και “εξαιτίας” τους φτάσαμε σήμερα εδώ» εξηγεί η σκιτσογράφος που αν και από τότε που θυμάται τον εαυτό της εκφραζόταν μέσω της ζωγραφικής δεν πίστευε – όπως λέει – ούτε στα πιο τρελά της όνειρα ότι θα μπορούσε η μεγάλη της αγάπη να εξελιχθεί σε επάγγελμα. Κι αν αρχικά δοκίμασε τις δυνάμεις της ως νηπιαγωγός, ύστερα από οκτώ χρόνια στη δημόσια εκπαίδευση αποφάσισε να αφοσιωθεί στον κόσμο του σκίτσου.

ΟΜΟΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΚΦΡΑΣΗ. Ο χρόνος είναι ο μεγάλος της αντίπαλος. «Στην εφημερίδα γίνεσαι “καλλιτέχνης παντός καιρού”, υποχρεωμένος να έχεις έμπνευση κάθε μέρα, όπως κι αν είσαι, να δουλεύεις πάντα κάτω από πίεση χρόνου και να μην έχεις την πολυτέλεια του λάθους. Το καλό στις συνθήκες αυτές είναι ότι γίνεσαι απίστευτα παραγωγικός. Το κακό είναι ότι πολλές φορές αισθάνεσαι σαν να σου παίρνουν τα σκίτσα μέσα από τα χέρια, χωρίς να προλάβεις να τα χαρείς όσο θα ήθελες» επισημαίνει και εξηγεί για ποιον λόγο οι αναγνώστες των εφημερίδων που αγαπούν τη δουλειά της θα πρέπει να φτάσουν ως τον Ιανό: «Τα σκίτσα στην εφημερίδα παλεύουν με τη χαμηλή ανάλυση, την ποιότητα του χαρτιού, την εκτύπωση και την έλλειψη χώρου. Στην έκθεση θα παρουσιαστούν τα πρωτότυπα, γεγονός που θα επιτρέψει στους επισκέπτες να δουν τη δουλειά μου όπως είναι πραγματικά». Υπάρχει μυστικό για ένα επιτυχημένο σκίτσο; «Η επιτυχία των σκίτσων μου, νομίζω, κρίνεται από δύο παραμέτρους. Η πρώτη και πιο προφανής, λόγω του ότι πρόκειται για πορτρέτα, είναι η ομοιότητα. Η δεύτερη είναι το να καταφέρει το γελοιογραφικό αυτό πορτρέτο με την κατάλληλη κίνηση και έκφραση να πει, χωρίς λόγια, όσο πιο πολλά μπορεί λειτουργώντας ως ένα επιπλέον οπτικό σχόλιο στο κείμενο» απαντά. Οσο για το πώς καταφέρνει να αποδώσει την ψυχολογία ανθρώπων που δεν έχει γνωρίσει κατά πρόσωπο; «Συλλέγω πληροφορίες μέσα από φωτογραφίες, συνεντεύξεις, άρθρα. Το πιο χρήσιμο “εργαλείο” μου ωστόσο είναι οι φωτογραφίες. Κοιτάζω το πρόσωπο που με ενδιαφέρει και ψάχνω να βρω ποιο είναι το “σύνηθες” βλέμμα του και ποια εντύπωση μου δημιουργεί. Η διαδικασία του να φτιάξω ένα πορτρέτο είναι για μένα πάντα μαγική. Οσες φορές κι αν ζωγραφίσω ένα πρόσωπο δεν μπορώ ποτέ να το κάνω ίδιο. Ιδια είναι μόνο η αγωνία όσο το δουλεύω και η χαρά για το αποτέλεσμα, όταν φυσικά με ικανοποιεί».