Σύμμαχοι στις επιτυχίες μου

Ο άνθρωπος και το φετίχ φαίνεται να έχουν μια ιδιαίτερη σχέση ερωτικής εξιδανίκευσης, εξάρτησης αλλά και υπερβολικής πίστης της επιρροής του σε μια περίοδο ή μια διαχρονική συνύπαρξή του. Πολλοί αναζητούν στο φετίχ μαγικές δυνάμεις και ταυτίζουν την επιρροή του με προσδοκίες, συναισθηματικές αναπληρώσεις, αλλά και επιτυχίες που αυτό προσφέρει. Ισως ερμηνευτικά να μην υπάρχει ένας ορισμός που να το καθορίζει. Αξίζει να το σημειολογήσουμε με τη σεξουαλικότητα και την επιβεβαίωση, που μέσα από τη χρήση του εισπράττει εκείνος ή εκείνη που το χρησιμοποιεί, ως εγωκεντρική αυτολατρεία και αναγνώριση αυτοπεποίθησης.
Τώρα, όσον αφορά εμένα, θα μπορούσα να σας περιγράψω στις δύο μεγάλες περιόδους της ζωής μου (φοιτητική εποχή και επαγγελματική πορεία) δύο αντικείμενα τα οποία χρησιμοποιήθηκαν ως ανάγκη μου να επιτύχω τους στόχους μου κατά τη διάρκεια της δοκιμασίας μου προς την τελική μου επαγγελματική καταξίωση. Χωρίς να είμαι μοιρολάτρης και να εγκλωβίζομαι σε στάσεις ζωής, που στερεοτυπίες, ιδιορρυθμίες και ιδεοληπτικές εμμονές χαρακτηρίζουν, αυτά τα δύο αντικείμενα τα θυμάμαι και ίσως το δεύτερο το ζω περισσότερο, αφού το χρησιμοποιώ έως τώρα και μαζί του νιώθω πιο δυνατός, άξιος και ικανός, να εκφραστώ, να επικοινωνήσω και ουσιαστικά να τεκμηριώσω την επαγγελματική μου συμπεριφορά στην καθημερινή μου πρακτική.

Εξετάσεις. Το πρώτο αντικείμενο, που το θεωρώ φετίχ, ήταν ένα μπλε, ριγέ σακάκι, καλοκαιρινής ραφής, που από το πρώτο έτος της Ιατρικής Σχολής το φορούσα συστηματικά την ημέρα των εξετάσεων των μαθημάτων μου, κάνοντάς με να νιώθω πιο δυνατός και με αυτοπεποίθηση, εισπράττοντας την επιτυχία, μετά την πρώτη εξέταση που βίωσα μαζί του, παίρνοντας άριστα. Ετσι δέθηκα με το σακάκι αυτό, όπως και αυτό δέθηκε μαζί μου, και δεν πήγαινα στις εξετάσεις χωρίς να το φορέσω. Μάλιστα, μια φορά που άνοιξα την ντουλάπα μου και δεν το βρήκα μέσα, με κυρίευσε το άγχος και απευθύνθηκα, σχεδόν έντρομος, στη μητέρα μου, πού το έχει πάει. Οταν μου το έδωσε, ήταν σαν να είχα περάσει το μάθημα, πηγαίνοντας στις εξετάσεις με τον αέρα του φοιτητή που είχε δώσει και είχε θετικό αποτέλεσμα. Ετσι, αυτό το σακάκι κυριάρχησε στα έξι χρόνια των σπουδών μου, μόνο κατά την ημέρα των εξετάσεων, χωρίς να το φοράω τις υπόλοιπες ημέρες, προσδίδοντάς του μια ιδιαίτερη αξία και μαγική ικανότητα ασφάλειας και βεβαιότητας για την επιτυχία της εξεταστικής περιόδου. Εάν με ρωτήσετε σήμερα «ήταν τόσο σημαντικό αυτό το σακάκι για σένα και τελικά αυτό πέρναγε τις εξετάσεις ή εσύ;», ομολογουμένως θα δυσκολευτώ να απαντήσω γιατί διάβαζα μεν και προετοιμαζόμουν αρκετά καλά για τις εξετάσεις, αλλά πιστεύω ότι και το σακάκι «έβαζε το χεράκι του» για να περάσω το μάθημα μ’ έναν πολύ καλό βαθμό. Κι αν μου πείτε, αυτό το καλοκαιρινό σακάκι το φόραγα και τον χειμώνα; Θα απαντήσω «ναι», φυσικά με ένα πιο χοντρό πουλόβερ από μέσα…
Αυτό, λοιπόν, είναι ένα ισχυρό φετίχ, που συνδυάζει τη διάθεση προς την επιτυχία και την εγκυρότητα του αποτελέσματος. Και ίσως η ανάγκη μου να πιστέψω σ’ αυτό το σακάκι ερχόταν μέσα από την προσπάθειά μου να αφαιρέσω το άγχος και την αγωνία των εξετάσεων και να εισπράξω την επιβεβαίωση, την επιτυχία και την αναγνώριση, που φυσικά εγώ ο ίδιος αναζητούσα στα χρόνια των σπουδών μου.

Οπως ο πατέρας μου. Το άλλο φετίχ που θέλω να ομολογήσω στο κείμενο αυτό είναι η διαχρονική μου αγάπη στην πένα και στο μελάνι. Από μικρός θυμάμαι τον πατέρα μου, γραφειοκράτη δημόσιο υπάλληλο, να γράφει με την πένα του, που τη βουτούσε μέσα στο μελανοδοχείο του, με μεγαλοπρέπεια και ύφος, παρατηρώντας όλη την τελετουργική διαδικασία μετά με το στυπόχαρτο, να στεγνώνει το νωπό, βουτηγμένο στο μελάνι, κείμενό του. Αυτή η εικόνα ήταν βαθιά ερωτική για μένα, που με αγκάλιαζε με τη γοητεία και την αισθητική αντίληψη, που η ίδια η μυρωδιά του μελανιού μού ερέθιζε τη μύτη. Ετσι, σχεδόν επτά χρονών, ζήτησα από τον νονό μου να μου αγοράσει μια πένα και ένα μελανοδοχείο, κάτι που έγινε και μ’ έβαλε κι εμένα στη ζωή του γραψίματος με το μελάνι. Εκτοτε, έως και τώρα, η πένα και το μελάνι αποτυπώνουν τις γραπτές μου σκέψεις, νιώθοντας το χαρτί μου γεμάτο με διάφορα χρώματα μελανιών, που σήμερα κυκλοφορούν, αλλά και τα δάχτυλά μου, σε μεγάλο ποσοστό, να έχουν μόνιμα την απόχρωση, κυρίως του μπλε ή του μαύρου της μελάνης. Οι πένες και τα στιλό ήταν το φετίχ μου, ακόμη και στις ομιλίες μου, αισθανόμενος πιο εκφραστικός, δυνατός και διαδραστικός, κάνοντάς με να ανοίγω, όσο γίνεται πιο ενσυναίσθητα, τόσο τον προφορικό όσο και τον γραπτό μου λόγο. Ενα βράδυ στο σπίτι μου, φτάνοντας αργά μετά το γραφείο μου, νόμιζα ότι είχα χάσει την πένα μου. Μπήκα στο αυτοκίνητό μου, σχεδόν μηχανικά, έφτασα στο γραφείο μου με έντονη αγωνία για να βρω την αγαπημένη μου πένα και όταν την εντόπισα κάτω από ένα βιβλίο, τότε ησύχασα, λέγοντάς της: «Είσαι εδώ και με περιμένεις, γιατί μου ανήκεις και αισθάνεσαι κι εσύ άξια στα χέρια μου…».
Προσπάθησα να σας μιλήσω για τα δύο δικά μου φετίχ. Με ό,τι καταλάβατε και ό,τι ερμηνεύετε για τη σχέση μου με αυτά τα δύο φετίχ δεν θα διαφωνήσω καθόλου. Αυτά σημάδεψαν τη ζωή μου και εξακολουθούν να μου θυμίζουν τη διαδρομή μου, την πορεία μου, την επιτυχία μου…

Ο Θάνος Ασκητής είναι καθηγητής Ψυχιατρικής EUC, μέλος του American Psychiatric Association (APA-USA), πρόεδρος του Ινστιτούτου Ψυχικής και Σεξουαλικής Υγείας, διευθυντής του Ιατρικού Κέντρου Ψυχικής και Σεξουαλικής Υγείας Λευκωσίας, πρώην βουλευτής Αθηνών